18 Νοέ 2026

Δείτε επίσης

  • Home
  • Πολιτική
  • Τσίπρας: Πολιτική αλλαγή για νέο παραγωγικό μοντέλο – Σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση και οι τέσσερις προτεραιότητες της ΕΛ.Α.Σ.

Τσίπρας: Πολιτική αλλαγή για νέο παραγωγικό μοντέλο – Σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση και οι τέσσερις προτεραιότητες της ΕΛ.Α.Σ.

Image

Το οικονομικό σχέδιο της ΕΛ.Α.Σ., η «πατριωτική εισφορά» και το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης

Την πολιτική αλλαγή στις επόμενες εθνικές εκλογές έθεσε ως αναγκαία προϋπόθεση για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας ο Αλέξης Τσίπρας, ανεβάζοντας τους τόνους απέναντι στην κυβέρνηση από το βήμα του 5ου Οικονομικού Συνεδρίου της Ναυτεμπορικής. Ο πρώην πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) παρουσίασε την οικονομική του πρόταση ως εναλλακτικό σχέδιο διακυβέρνησης, επιχειρώντας να συνδέσει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση με το ερώτημα ποιος θα διαχειριστεί διαφορετικά την ελληνική οικονομία.

Η παρέμβασή του εντάσσεται στην ευρύτερη πολιτική στρατηγική που αναπτύσσει ο Αλέξης Τσίπρας για την επόμενη ημέρα, με την ΕΛ.Α.Σ. να επιχειρεί να αποκτήσει διακριτή πολιτική και οργανωτική ταυτότητα. Στο επίκεντρο βρίσκεται το παραγωγικό μοντέλο, αλλά και η δυνατότητα μιας διαφορετικής οικονομικής πολιτικής να μεταφραστεί σε πραγματική βελτίωση των εισοδημάτων.

Η ομιλία είχε και σαφή πολιτικό αποδέκτη. Λίγο νωρίτερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε απευθύνει μήνυμα στο συνέδριο, υπερασπιζόμενος την οικονομική πορεία της χώρας και κάνοντας λόγο για «ρεαλιστική ελπίδα», σταθερότητα και συνέχεια. Ο Τσίπρας επέλεξε να απαντήσει ευθέως: «Μία τρίτη τετραετία Μητσοτάκη δεν θα φέρει καμία ελπίδα, ρεαλιστική ή μη, αλλά μόνο τη διεύρυνση των ανισοτήτων και την κανονικοποίηση της διαφθοράς».

Με αυτόν τον τρόπο επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από τους ρυθμούς ανάπτυξης και τη δημοσιονομική εικόνα στο διαθέσιμο εισόδημα, στο κόστος ζωής και στις αντοχές των νοικοκυριών. Επικαλέστηκε την επιμονή της ακρίβειας και τη στεγαστική κρίση, υποστηρίζοντας ότι οι ονομαστικές αυξήσεις των μισθών δεν αρκούν όταν οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια και κατοικία απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος τους.

Η ακρίβεια, οι μισθοί και η κοινωνική εξάντληση

Ο πρώην πρωθυπουργός αμφισβήτησε την κυβερνητική ερμηνεία ότι η ακρίβεια αποτελεί κυρίως εισαγόμενο πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι οι ανατιμήσεις δεν έχουν την ίδια ένταση σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Κατά την εκτίμησή του, οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς, η συγκέντρωση οικονομικής ισχύος και η ανεπαρκής αντιμετώπιση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού επιβαρύνουν περισσότερο τους καταναλωτές.

Επικαλέστηκε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία τέσσερις στους δέκα πολίτες στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην αποπληρωμή δανείων και λογαριασμών, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αντίστοιχο ποσοστό είναι περίπου ένας στους δέκα. Υποστήριξε, επίσης, ότι και οι 13 ελληνικές περιφέρειες καταγράφουν υψηλά ποσοστά οικονομικής δυσκολίας και καθυστερήσεων πληρωμών.

Στην ίδια εικόνα ενέταξε τη συγκέντρωση εισοδήματος στο πλουσιότερο 1%, την ενεργειακή φτώχεια και το υψηλό κόστος κατοικίας. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιλέγει να επιστρέφει ένα μέρος των αυξημένων φορολογικών εσόδων μέσω έκτακτων ενισχύσεων, αντί να αντιμετωπίζει τις αιτίες που δημιουργούν τις ανατιμήσεις.

«Πραγματική παραγωγική ανάπτυξη με μία κοινωνία που έχει εξαντληθεί δεν μπορεί να γίνει», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του. Η θέση αυτή συμπυκνώνει τη βασική πολιτική διάκριση που επιχειρεί να αναδείξει: ανάπτυξη που αποτυπώνεται στους μακροοικονομικούς δείκτες, αλλά δεν φτάνει με αντίστοιχη ένταση στα εισοδήματα και στην καθημερινότητα των πολιτών, δεν μπορεί να αποτελέσει επαρκή απάντηση στα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.

Οι τέσσερις άμεσες προτεραιότητες της ΕΛ.Α.Σ.

Στο πρακτικό σκέλος της ομιλίας, ο Τσίπρας παρουσίασε τέσσερις βασικούς άξονες άμεσης παρέμβασης, επιχειρώντας να δώσει συγκεκριμένο περιεχόμενο στην εναλλακτική οικονομική πρόταση της ΕΛ.Α.Σ.

Πρώτη προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση του κόστους ζωής. Το σχέδιο προβλέπει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για προϊόντα βασικής διατροφής, μείωση κατά 30% του κόστους στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, δωρεάν αστικές συγκοινωνίες στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη και εφαρμογή του μεταφορικού ισοδύναμου στα νησιά.

Η πρόταση για τον ΦΠΑ συνδέεται με την ανάγκη να υπάρξουν ουσιαστικοί έλεγχοι στην αγορά, ώστε η φορολογική ελάφρυνση να φτάνει στον τελικό καταναλωτή. Ο Τσίπρας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει την πολιτική των εθελοντικών δεσμεύσεων αντί των ουσιαστικών παρεμβάσεων, με αποτέλεσμα να μην αντιμετωπίζονται οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

Δεύτερη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Στις προτάσεις περιλαμβάνονται μηδενική συμμετοχή στα συνταγογραφούμενα φάρμακα, καθολική πρόσβαση στην προσχολική αγωγή, φοιτητικό επίδομα για όσους σπουδάζουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, καθώς και ενίσχυση των εργαζομένων στη δημόσια υγεία και εκπαίδευση.

Τρίτος άξονας είναι η προσιτή κατοικία. Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει πάγωμα των ενοικίων για δύο χρόνια, ελάχιστη διάρκεια τεσσάρων ετών στις μισθώσεις κύριας κατοικίας και κατάργηση της Golden Visa ως εργαλείου προσέλκυσης επενδύσεων στην αγορά ακινήτων. Στο ευρύτερο στεγαστικό σχέδιο περιλαμβάνεται, επίσης, η δημιουργία 50.000 προσιτών κατοικιών μέσα σε μία τετραετία, μέσω αξιοποίησης δημόσιας και δημοτικής γης, κλειστών ακινήτων και κατάλληλων κτιρίων.

Τέταρτη προτεραιότητα είναι η στήριξη της μικρής επιχειρηματικότητας. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, ως μέρος μιας ευρύτερης αλλαγής στη φορολογική αντιμετώπιση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

«Δεν ζητάμε λιγότερη αγορά, ζητάμε αγορά με κανόνες», υπογράμμισε, επιχειρώντας να αποσαφηνίσει ότι η πρόταση δεν αφορά επιστροφή σε ένα μοντέλο κρατικού ελέγχου της οικονομίας, αλλά ενίσχυση των κανόνων ανταγωνισμού και της εποπτείας της αγοράς.

Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης: Η επενδυτική μηχανή των 12 δισ. ευρώ

Το σημαντικότερο στοιχείο της μακροπρόθεσμης πρότασης είναι η δημιουργία Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, το οποίο ο Τσίπρας περιέγραψε ως τη νέα επενδυτική μηχανή της ελληνικής οικονομίας για την επόμενη δεκαετία.

Το Ταμείο προβλέπεται να διαθέτει αρχικά κεφάλαια 12 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας. Μέσω της μόχλευσης ιδιωτικών κεφαλαίων, ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυνατότητα κινητοποίησης επενδύσεων 25 δισ. ευρώ μέσα στην τετραετία και περισσότερων από 50 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετίας.

Στην ίδια στρατηγική εντάσσεται η πρόταση για τη θέσπιση «πατριωτικής εισφοράς» 1% στο πλουσιότερο 1% του πληθυσμού, με βάση την καθαρή περιουσία. Η λογική της πρότασης είναι ότι όσοι έχουν ωφεληθεί περισσότερο από την οικονομική ανάκαμψη πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης των συλλογικών αναγκών.

Πρόκειται για μία από τις πιο χαρακτηριστικές πολιτικές επιλογές του οικονομικού σχεδίου, καθώς επιχειρεί να συνδέσει τη φορολογική δικαιοσύνη με τη χρηματοδότηση των παραγωγικών επενδύσεων και του κοινωνικού κράτους.

Βιομηχανική πολιτική και οικονομική ασφάλεια

Ιδιαίτερη θέση στην ομιλία κατέλαβε η ανάγκη επαναφοράς της βιομηχανικής πολιτικής στο κέντρο του αναπτυξιακού σχεδιασμού. Ο Τσίπρας επικαλέστηκε τις εκθέσεις Ντράγκι και Λέττα για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται ένα κράτος που θα σχεδιάζει στρατηγικά και θα συντονίζει κρίσιμες επενδύσεις.

Η πρόταση δεν αφορά, όπως διευκρίνισε, την επιστροφή στον παραδοσιακό κρατισμό. Αφορά ένα διαφορετικό μοντέλο συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με το κράτος να προσδιορίζει τις στρατηγικές προτεραιότητες, να κατευθύνει χρηματοδοτικά εργαλεία και να διασφαλίζει ότι οι επενδύσεις δημιουργούν μακροπρόθεσμη παραγωγική αξία.

Στους τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνονται η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η έξυπνη άρδευση, η ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, οι ενεργειακές υποδομές και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική κρίση.

Ο πρώην πρωθυπουργός χρησιμοποίησε και τον όρο securonomics, δηλαδή την οικονομική ασφάλεια ως βασικό κριτήριο του παραγωγικού σχεδιασμού. Η λογική είναι ότι η χώρα δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από εξωτερικές αλυσίδες εφοδιασμού και διεθνείς διακυμάνσεις, αλλά χρειάζεται να ενισχύσει τη δική της παραγωγική ικανότητα σε κρίσιμους τομείς.

Το δημογραφικό και η χαμηλή παραγωγικότητα ως απειλές της επόμενης δεκαετίας

Ο Τσίπρας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις μακροπρόθεσμες προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνοντας ότι η δημογραφική γήρανση, η συρρίκνωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας και η χαμηλή παραγωγικότητα περιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξης.

Χωρίς μόνιμη αύξηση της παραγωγικής ικανότητας, υποστήριξε, θα είναι δύσκολο να διατηρηθούν υψηλότεροι μισθοί, αξιοπρεπείς συντάξεις και ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες. Η απάντηση, κατά την πρότασή του, πρέπει να είναι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και η ταχύτερη σύγκλιση των εισοδημάτων με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Συνέδεσε, μάλιστα, την οικονομική ανασφάλεια με την ενίσχυση της ακροδεξιάς, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια δημιουργεί έδαφος για πολιτικές δυνάμεις που επενδύουν στον φόβο και στην απογοήτευση. Κατά την εκτίμησή του, η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο πολιτική ή επικοινωνιακή, αλλά πρέπει να προσφέρει χειροπιαστή προοπτική σε όσους αισθάνονται ότι μένουν πίσω.

Το πολιτικό στοίχημα: Από τις εξαγγελίες στην κοστολογημένη πρόταση

Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. επέμεινε ότι δεν επιδιώκει να συμμετάσχει σε έναν ανταγωνισμό υποσχέσεων. Υποστήριξε ότι το οικονομικό σχέδιο του κόμματός του διαθέτει συγκεκριμένη κοστολόγηση, χρονοδιάγραμμα και νομοθετικές προβλέψεις, αναφέροντας ότι έχει ήδη κατατεθεί προς αξιολόγηση στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο.

«Δεν θα μπω σε διαδικασία πλειοδοσίας, να υποσχεθώ τα πάντα σε όλους. Θα υποσχεθώ όσα μπορούμε να κάνουμε και θα κάνουμε όσα υποσχεθώ», ανέφερε, περιγράφοντας τρεις βασικές κατευθύνσεις: νέο μείγμα δημοσιονομικής πολιτικής, επανίδρυση του κοινωνικού κράτους και δημιουργία πλούτου μέσα από το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης και τη βιομηχανική πολιτική.

Το πολιτικό μήνυμα της παρέμβασης ήταν σαφές. Ο Τσίπρας επιχειρεί να μεταφέρει την αντιπαράθεση με τη Νέα Δημοκρατία από την αξιολόγηση της δημοσιονομικής σταθερότητας στο ερώτημα της κατανομής του πλούτου και της ποιότητας της ανάπτυξης.

Με το τρίπτυχο «Να παράγουμε περισσότερα, να μοιράζουμε δικαιότερα, να ζούμε καλύτερα», επιχείρησε να συνοψίσει την οικονομική και πολιτική πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. Η τελική του διατύπωση έδωσε και το στίγμα της επόμενης εκλογικής αντιπαράθεσης: «Θέλουμε η ανάπτυξη να μετριέται σε κάθε σπίτι και όχι στη βιτρίνα».

Το ζητούμενο πλέον είναι κατά πόσο το σχέδιο αυτό μπορεί να μετατραπεί σε πειστική πρόταση διακυβέρνησης, με σαφείς πηγές χρηματοδότησης, εφαρμόσιμες παρεμβάσεις και πολιτική δυναμική ικανή να αμφισβητήσει την κυβερνητική κυριαρχία.

Δείτε επίσης