Περισσότερα από 15 εκατομμύρια εσωτερικά έγγραφα της Deutsche Bank, μεταξύ των οποίων εκατομμύρια ηλεκτρονικά μηνύματα, εμπιστευτικές αναφορές και πρακτικά συνεδριάσεων, φέρνουν στο φως ένα εκτεταμένο δίκτυο ύποπτων συναλλαγών, παραλείψεων στους ελέγχους και αμφιλεγόμενων επιχειρηματικών σχέσεων.
Η διεθνής δημοσιογραφική έρευνα με την ονομασία «Inside Deutsche Bank» αποκαλύπτει πώς η μεγαλύτερη γερμανική τράπεζα διατήρησε επί χρόνια σχέσεις με Ρώσους ολιγάρχες, τον Τζέφρι Έπστιν και ισχυρούς πολιτικούς και επιχειρηματίες, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των δικών της υπηρεσιών ελέγχου.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη γνωστή διαρροή τραπεζικών δεδομένων μέχρι σήμερα. Τα αρχεία, που καλύπτουν κυρίως την περίοδο από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, περιγράφουν μια κουλτούρα στην οποία η διατήρηση προσοδοφόρων πελατών φαίνεται ότι υπερίσχυε συχνά των κανόνων συμμόρφωσης και της υποχρέωσης εντοπισμού ύποπτων χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αφορά έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ευρώπης, με διεθνή παρουσία και κεντρικό ρόλο στις διασυνοριακές συναλλαγές. Επαναφέρει επίσης στο προσκήνιο το ζήτημα της αποτελεσματικότητας των τραπεζικών ελέγχων απέναντι στο ξέπλυμα μαύρου χρήματος και στη διακίνηση κεφαλαίων αμφίβολης προέλευσης.
Πώς αποκαλύφθηκε το Inside Deutsche Bank
Τα δεδομένα προήλθαν από δύο πληροφοριοδότες, οι οποίοι επέλεξαν να παραμείνουν ανώνυμοι. Μέσω Αμερικανού δικηγόρου, το υλικό έφθασε στα χέρια της Νοτιοαφρικανής ερευνητικής δημοσιογράφου Καντιζά Σαρίφε και της Ινδής δημοσιογράφου και συγγραφέα Τζόζι Τζόζεφ.
Στη συνέχεια, τα αρχεία διαμοιράστηκαν σε περισσότερους από 230 δημοσιογράφους και πάνω από 50 δημοσιογραφικούς οργανισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο. Στην έρευνα συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, το Der Spiegel, οι Financial Times, οι New York Times, το Le Monde και το γερμανικό δημόσιο δίκτυο ZDF.
Τον συντονισμό ανέλαβε ο νοτιοαφρικανικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός Barracuda Media, με την τεχνική υποστήριξη του Data and Research Center (DARC) στο Βερολίνο.
Το υλικό περιλαμβάνει περίπου 15,6 εκατομμύρια αρχεία, ανάμεσά τους εννέα εκατομμύρια ηλεκτρονικά μηνύματα, εσωτερικές εκθέσεις για οικονομικά εγκλήματα, ελέγχους πελατών, αρχεία συμμόρφωσης, υπολογιστικά φύλλα και πρακτικά διοικητικών συνεδριάσεων.
Οι πληροφοριοδότες διαβίβασαν επίσης τα στοιχεία στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης και στη FinCEN, την υπηρεσία του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ που είναι αρμόδια για την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος.
Ο Έπστιν και τα 580 εκατομμύρια δολάρια ύποπτων συναλλαγών
Μία από τις πλέον αποκαλυπτικές πτυχές της έρευνας αφορά τη σχέση της Deutsche Bank με τον Τζέφρι Έπστιν, τον Αμερικανό χρηματιστή που καταδικάστηκε για σεξουαλικά εγκλήματα και πέθανε στη φυλακή το 2019.
Η τράπεζα διατηρούσε τον Έπστιν ως πελάτη από το 2013, παρότι ήταν ήδη καταδικασμένος για αδικήματα που αφορούσαν ανήλικα κορίτσια. Σύμφωνα με τα εσωτερικά έγγραφα, οι τραπεζικοί υπάλληλοι είχαν εντοπίσει επανειλημμένα ύποπτες κινήσεις στους λογαριασμούς του, χωρίς να προχωρήσουν εγκαίρως στις απαιτούμενες ενέργειες.
Το συνολικό ύψος των ύποπτων επιταγών και τραπεζικών μεταφορών που πέρασαν από τους λογαριασμούς του Έπστιν την περίοδο 2013-2019 ξεπερνά τα 580 εκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για ποσό περίπου διπλάσιο από εκείνο που είχε γίνει μέχρι σήμερα γνωστό μέσα από προηγούμενες αμερικανικές έρευνες.
Σε μία από τις περιπτώσεις, αναλυτής της τράπεζας φέρεται να ενέκρινε το 2017 ύποπτες μεταφορές χρημάτων προς Ρωσίδες. Παρά τις προειδοποιήσεις, οι σχετικές ειδοποιήσεις κινδύνου έκλεισαν χωρίς να ακολουθήσει ουσιαστική διερεύνηση.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι, κατά τη διαδικασία τερματισμού της τραπεζικής σχέσης με τον Έπστιν το 2019, υπάλληλος συνέταξε δύο συστατικές επιστολές για λογαριασμό του, υποστηρίζοντας ότι η τράπεζα δεν γνώριζε προβλήματα σχετικά με τη λειτουργία των λογαριασμών του.
Οι αναφορές για ύποπτες συναλλαγές διαβιβάστηκαν στις αρμόδιες αρχές αφού ο Έπστιν είχε ήδη πεθάνει.
Ρώσοι ολιγάρχες: Το δίκτυο των δισεκατομμυρίων και η κυπριακή διαδρομή
Ιδιαίτερο κεφάλαιο της έρευνας αποτελεί η διαχείριση των περιουσιών Ρώσων ολιγαρχών και επιχειρηματιών που διατηρούσαν στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο.
Τα έγγραφα περιγράφουν πώς η Deutsche Bank είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο σύστημα των λεγόμενων mirror trades, μιας μεθόδου μέσω της οποίας πραγματοποιούνταν αντιστοιχισμένες αγοραπωλησίες τίτλων σε διαφορετικές αγορές, επιτρέποντας τη μεταφορά μεγάλων κεφαλαίων από τη Ρωσία προς τη Δύση.
Κατά το πρώτο μισό της δεκαετίας του 2010, το συγκεκριμένο σύστημα χρησιμοποιήθηκε για τη διακίνηση περισσότερων από 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μεταξύ των προσώπων που ωφελήθηκαν από αυτές τις πρακτικές αναφέρονται οι Ρομάν Αμπράμοβιτς, Σουλεϊμάν Κερίμοφ και Όλεγκ Ντεριπάσκα.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι, ακόμη και μετά την αποκάλυψη του σκανδάλου το 2015 και την επιβολή των πρώτων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, η τράπεζα δεν εγκατέλειψε την αγορά. Αντιθέτως, εσωτερικά στελέχη επεξεργάζονταν τρόπους διατήρησης των πελατών, εκτιμώντας ότι μια αυστηρότερη πολιτική θα μπορούσε να κοστίσει έως και το 61% των ετήσιων εσόδων από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι δυσκολίες έγιναν ακόμη μεγαλύτερες. Τα έγγραφα δείχνουν ότι η τράπεζα απέκρυψε από τις αμερικανικές αρχές χιλιάδες τραπεζικές σχέσεις με Ρώσους πελάτες που επηρεάζονταν από τις κυρώσεις, επικαλούμενη μεταξύ άλλων το τραπεζικό απόρρητο στην Ελβετία και το Λουξεμβούργο.
Ειδική αναφορά γίνεται και στην Κύπρο, η οποία εμφανίζεται σε διαδρομές μεταφοράς κεφαλαίων μέσω εταιρειών που συνδέονταν με Ρώσους ολιγάρχες. Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ που συνδέονταν με το δίκτυο του Ντεριπάσκα πέρασαν μέσα από ένα σύμπλεγμα εταιρειών στην Κύπρο και το Χονγκ Κονγκ.
Η Κύπρος εμφανίζεται έτσι ως ένας από τους ενδιάμεσους σταθμούς σε ένα ευρύτερο χρηματοοικονομικό δίκτυο που αξιοποιούσε τη διασύνδεση τραπεζών και εταιρειών σε διαφορετικές δικαιοδοσίες για να μεταφέρει κεφάλαια.
Τραμπ: Οι φορολογικές δηλώσεις που στάλθηκαν σε λάθος παραλήπτη
Στα αρχεία της Deutsche Bank υπάρχουν και στοιχεία για τη μακρόχρονη σχέση της με τον Ντόναλντ Τραμπ και τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες.
Η τράπεζα είχε επενδύσει στην προσέλκυση του Τραμπ ως πελάτη, παρά τους κινδύνους που συνδέονταν με τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες και τις οικονομικές του υποχρεώσεις.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές υποθέσεις αφορά περιστατικό του 2017, όταν η Deutsche Bank απέστειλε κατά λάθος φορολογικές δηλώσεις του Τραμπ σε λάθος παραλήπτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η τράπεζα δεν τον ενημέρωσε για το περιστατικό, ενώ η διαχείριση της υπόθεσης απασχόλησε την ανώτατη διοίκηση.
Η διαρροή επαναφέρει έτσι ερωτήματα για το κατά πόσο η τράπεζα εφάρμοζε τους ίδιους κανόνες ελέγχου σε ισχυρούς πολιτικούς και επιχειρηματίες με εκείνους που ίσχυαν για τους υπόλοιπους πελάτες της.
Από τις συναλλαγές στην Κολομβία έως τις φορολογικές διευκολύνσεις των Aldi
Η έρευνα δεν περιορίζεται στις σχέσεις με ολιγάρχες και πολιτικά πρόσωπα. Αποκαλύπτει επίσης προβλήματα στον εντοπισμό ύποπτων χρηματοοικονομικών ροών στην Κολομβία.
Η Deutsche Bank είχε αποκτήσει κυρίαρχη θέση στη διεκπεραίωση πληρωμών σε ευρώ για κολομβιανές τράπεζες, διαχειριζόμενη έως και το 80% της συγκεκριμένης αγοράς. Ανάμεσα στις συναλλαγές υπήρχαν ποσά που θεωρούνταν ύποπτα για σύνδεση με δίκτυα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και διακίνησης ναρκωτικών.
Παρά το μέγεθος των χρηματοοικονομικών ροών, το 2019 η τράπεζα φέρεται να διαβίβασε στις αρμόδιες αρχές μόνο περιορισμένο αριθμό αναφορών για ύποπτες συναλλαγές, παρότι είχαν πραγματοποιηθεί εκατομμύρια ευρώ σε πληρωμές προς πιθανά θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης.
Στο μικροσκόπιο βρίσκεται και η σχέση της τράπεζας με την οικογένεια Albrecht, ιδιοκτήτρια της αλυσίδας σούπερ μάρκετ Aldi. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της διεθνούς έρευνας, η Deutsche Bank βοήθησε κληρονόμους της οικογένειας να περιορίσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις με πρακτικές που στη συνέχεια εντοπίστηκαν από τις φορολογικές αρχές.
Παράλληλα, τα αρχεία αποκαλύπτουν χρηματοδοτήσεις και εγγυήσεις για πωλήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού σε χώρες που θεωρούνταν προβληματικές από την ίδια την τράπεζα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της έγκρισης χρηματοοικονομικών εγγυήσεων για την πώληση 490 τεθωρακισμένων οχημάτων στο Κατάρ, συνολικής αξίας περίπου δύο δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η συναλλαγή πέρασε από τους εσωτερικούς ελέγχους επειδή τα οχήματα εμφανίζονταν συμβατικά ως απλά σασί μεταφοράς, ενώ οι πύργοι και τα πυρομαχικά αποτελούσαν αντικείμενο ξεχωριστών συμβάσεων.
«Η KYC σπάει τον λαιμό των εσόδων μας»
Ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο για την εσωτερική κουλτούρα της Deutsche Bank βρίσκεται σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα του 2017, το οποίο αποδίδεται στον σημερινό διευθύνοντα σύμβουλο της τράπεζας, Κρίστιαν Σέβινγκ.
Ο Σέβινγκ, ο οποίος ανέλαβε την ηγεσία της Deutsche Bank το 2018 με αποστολή να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της μετά από σειρά σκανδάλων, εμφανίζεται να εκφράζει δυσαρέσκεια για τους αυστηρούς ελέγχους που πραγματοποιούσαν οι υπηρεσίες συμμόρφωσης.
«Η KYC σπάει τον λαιμό των εσόδων μας», φέρεται να έγραφε, αναφερόμενος στη διαδικασία Know Your Customer, δηλαδή στην υποχρεωτική ταυτοποίηση των πελατών και στον έλεγχο της προέλευσης των κεφαλαίων τους.
Η διαδικασία KYC αποτελεί βασικό εργαλείο για την πρόληψη του ξεπλύματος χρήματος και τον εντοπισμό χρηματοοικονομικού εγκλήματος. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς τα αρχεία δείχνουν ότι ο διευθύνων σύμβουλος είχε επανειλημμένα διαμαρτυρηθεί για τις εισηγήσεις των ελεγκτικών υπηρεσιών και είχε ζητήσει μεγαλύτερη ανοχή στους επιχειρηματικούς κινδύνους.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι κατά πόσο η ηγεσία της τράπεζας αντιμετώπιζε τους εσωτερικούς ελέγχους ως μηχανισμό προστασίας από οικονομικά εγκλήματα ή ως εμπόδιο στην αύξηση των εσόδων.
Η απάντηση της Deutsche Bank και τα 7 δισεκατομμύρια των μεταρρυθμίσεων
Η Deutsche Bank απέρριψε την εικόνα ότι τα δημοσιεύματα αποτυπώνουν τη σημερινή λειτουργία της. Υποστήριξε ότι τα περιστατικά που αναφέρονται αφορούν παλαιότερες περιόδους, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και δύο δεκαετίες πριν, και ότι σε πολλές υποθέσεις συνεργάστηκε με τις αρμόδιες εποπτικές και δικαστικές αρχές.
Στην επίσημη τοποθέτησή της επισημαίνει ότι αποτελεί πλέον διαφορετικό τραπεζικό οργανισμό, έχοντας προχωρήσει σε εκτεταμένες αλλαγές στη διαχείριση κινδύνων, στους εσωτερικούς ελέγχους και στην εταιρική κουλτούρα.
Η τράπεζα αναφέρει ότι την περίοδο 2019-2025 διέθεσε περίπου επτά δισεκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών επενδύσεων στην τεχνολογία.
Επικαλείται επίσης τα κέρδη-ρεκόρ του 2025 και των τελευταίων τριμήνων ως ένδειξη της επιτυχίας της στρατηγικής αναδιάρθρωσης.
Σε ό,τι αφορά τον Έπστιν, αναγνωρίζει ότι ήταν λάθος η αποδοχή του ως πελάτη το 2013 και δηλώνει ότι συνεργάστηκε με τις αμερικανικές αρχές και το Κογκρέσο στις σχετικές έρευνες. Για τις συγκεκριμένες σχέσεις με πρόσωπα και επιχειρήσεις που κατονομάζονται στα δημοσιεύματα, αρνήθηκε να σχολιάσει ενδεχόμενες παλαιότερες ή σημερινές πελατειακές σχέσεις.
Η διεθνής έρευνα, ωστόσο, αφήνει ένα ευρύτερο ερώτημα για τη λειτουργία του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος: πόσο αποτελεσματικοί μπορούν να είναι οι μηχανισμοί ελέγχου όταν η διατήρηση ενός μεγάλου και προσοδοφόρου πελάτη αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από τις προειδοποιήσεις των ίδιων των ελεγκτικών υπηρεσιών;
Για τη Deutsche Bank, το «Inside Deutsche Bank» αποτελεί μια νέα σοβαρή δοκιμασία αξιοπιστίας. Για τις εποπτικές αρχές, είναι μια ευκαιρία να εξετάσουν εάν οι πρακτικές που περιγράφονται στα εκατομμύρια έγγραφα έχουν πραγματικά εκλείψει ή απλώς έχουν αλλάξει μορφή.












