Μεταμοσχεύσεις μαλλιών από αναισθησιολόγο, ιατρικές πράξεις από μη γιατρούς, οδηγίες μέσω βιντεοκλήσης, εμβολιασμός με ληγμένο σκεύασμα και παράνομο ιατρείο σε κατοικία είναι μεταξύ των ευρημάτων που καταγράφονται σε 287 πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για ιδιωτικές μονάδες υγείας.
Τα στοιχεία αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον μετά την υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη και τη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στον ιδιωτικό τομέα υγείας.
Η εικόνα που προκύπτει από τα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) περιλαμβάνει παραβάσεις διαφορετικής βαρύτητας και φύσης: από προβλήματα στη στελέχωση και τη λειτουργία ιδιωτικών μονάδων έως τη διενέργεια ιατρικών πράξεων από πρόσωπα χωρίς τα απαιτούμενα επαγγελματικά δικαιώματα.
Η συζήτηση για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς έχει επανέλθει στο προσκήνιο μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι. Το συγκεκριμένο περιστατικό έχει οδηγήσει σε παράλληλες έρευνες για τις συνθήκες του θανάτου και για το πλαίσιο ελέγχου των ιδιωτικών ιατρείων.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει διευκρινίσει το πλαίσιο αδειοδότησης και ελέγχου των φορέων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ενώ η ΕΑΔ έχει καταγράψει σε σειρά υποθέσεων παραβάσεις που αφορούν τη λειτουργία και την παροχή υπηρεσιών.
Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη επικαιρότητα καθώς, όπως έχει καταγράψει το AnatropiNews, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην υπόθεση Μαζωνάκη αλλά επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι σε ιδιωτικές δομές και στο κατά πόσο υπάρχει επαρκής εξειδίκευση για σύνθετες ιατρικές δραστηριότητες.
287 πορίσματα για ιδιωτικές μονάδες υγείας
Από την ίδρυση της ΕΑΔ, το 2019, έχουν εκδοθεί περισσότερα από 2.500 πορίσματα στο πλαίσιο ειδικών ελέγχων για την προστασία της δημόσιας υγείας, ενώ περισσότερα από 1.500 αφορούν το τακτικό ελεγκτικό έργο στον χώρο της Υγείας.
Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις και περισσότερες από 40 προκαταρκτικές εξετάσεις κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών. Συνολικά, περίπου 1.400 διερευνήσεις έχουν ολοκληρωθεί μετά από καταγγελίες, αναφορές, πληροφορίες ή αιτήματα υπουργών και διοικήσεων οργανισμών.
Στο τακτικό ελεγκτικό έργο περιλαμβάνονται πορίσματα για 287 περιπτώσεις ιδιωτικών μονάδων υγείας. Πρόκειται για ιδιωτικά ιατρεία, διαγνωστικά εργαστήρια, κλινικές, δομές ψυχικής υγείας, μονάδες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος, μονάδες χρόνιας αιμοκάθαρσης, φαρμακεία και κέντρα αισθητικής.
Στο πεδίο των ελέγχων εντάσσονται επίσης περιπτώσεις φυσικών προσώπων που καταγγέλθηκαν για διενέργεια ιατρικών πράξεων χωρίς να είναι γιατροί.
Ιατρικές πράξεις από μη γιατρούς και οδηγίες μέσω βιντεοκλήσης
Μεταξύ των ευρημάτων καταγράφονται περιπτώσεις στις οποίες ιατρικές πράξεις πραγματοποιούνταν από μη ιατρούς, μεταξύ άλλων σε εμφύτευση μαλλιών, βελονισμό και ομοιοπαθητική.
Σε άλλες περιπτώσεις, μονάδες λειτουργούσαν χωρίς την παρουσία ή την απαιτούμενη επίβλεψη του επιστημονικά υπεύθυνου.
Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση κατά την οποία εργαζόμενος ιατρείου πραγματοποιούσε ιατρική πράξη, ενώ ο γιατρός έδινε οδηγίες από απόσταση μέσω βιντεοκλήσης.
Οι επιθεωρητές εντόπισαν ακόμη παροχή ιατρικών υπηρεσιών από γιατρούς ειδικότητας που δεν προβλεπόταν στην άδεια λειτουργίας, λειτουργία ιατρείου μέσα σε πολυϊατρείο χωρίς σχετική πρόβλεψη στην άδεια και παροχή υπηρεσιών από εργαζομένους χωρίς τα απαιτούμενα επαγγελματικά δικαιώματα.
Μεταμοσχεύσεις μαλλιών από αναισθησιολόγο
Σε έλεγχο ιδιωτικού πολυϊατρείου στην Αττική, η ΕΑΔ εξέτασε καταγγελία σχετικά με εμφύτευση μαλλιών από μη εξειδικευμένο προσωπικό.
Οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι το δερματολογικό ιατρείο λειτουργούσε χωρίς την παρουσία δερματολόγου. Παράλληλα, μεταμοσχεύσεις μαλλιών πραγματοποιούνταν από γιατρό ειδικότητας Αναισθησιολογίας και από νοσηλευτικό προσωπικό.
Η έκθεση διαβιβάστηκε στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών και στον Εισαγγελέα Εφετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, ο ΙΣΑ ανακάλεσε για έναν μήνα την άδεια λειτουργίας του δερματολογικού ιατρείου και επέβαλε πρόστιμο 14.600 ευρώ. Παράλληλα σχηματίστηκε πειθαρχικός φάκελος και η υπόθεση διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών για προκαταρκτική εξέταση.
Ληγμένο εμβόλιο σε παιδιατρείο
Σε άλλη περίπτωση, οι ελεγκτές εντόπισαν παιδίατρο που πραγματοποιούσε εμβολιασμό στο ιατρείο του με ληγμένο εμβόλιο.
Στα πορίσματα περιλαμβάνονται επίσης περιπτώσεις ανεπαρκούς στελέχωσης ιδιωτικών κλινικών, διαφήμισης τμημάτων που δεν προβλέπονταν στην άδεια λειτουργίας και παροχής νοσηλευτικών υπηρεσιών από πρόσωπα χωρίς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Σε διαφορετική υπόθεση καταγράφηκε διενέργεια επεμβάσεων από γιατρό σε ιδιωτικές κλινικές για αφαίρεση ιστού που επρόκειτο να αποσταλεί σε Τράπεζα Ιστών του εξωτερικού για παρασκευή καινοτόμου φαρμάκου, χωρίς να τηρούνται οι σχετικές διατάξεις.
Τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος και μονάδα αιμοκάθαρσης
Οι έλεγχοι της ΕΑΔ αφορούν και δραστηριότητες που συνδέονται με ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης.
Καταγράφηκε λειτουργία ιδιωτικών Τραπεζών Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος χωρίς άδεια λειτουργίας, καθώς και μεταφορά δεξαμενών με κρυοσυντηρημένους ιστούς μονάδας μέσα στις εγκαταστάσεις ιδιωτικού σχολείου.
Σε Μονάδα Χρόνιας Αιμοκάθαρσης διαπιστώθηκε λειτουργία χωρίς την παρουσία του Προϊσταμένου Νοσηλευτή, ενώ σε θέσεις βοηθών νοσηλευτών απασχολούνταν άτομα χωρίς άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Κέντρα εναλλακτικής θεραπευτικής χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο
Οι έλεγχοι επεκτάθηκαν και σε δραστηριότητες που βρίσκονται εκτός του σαφώς θεσμοθετημένου πεδίου παροχής υπηρεσιών υγείας.
Σε δύο κέντρα εναλλακτικής θεραπευτικής, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, οι ελεγκτές εντόπισαν δραστηριότητα προσώπου χωρίς πτυχίο Ιατρικής.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, διατυπώνονταν θεραπευτικοί ισχυρισμοί για σειρά ασθενειών χωρίς τεκμηρίωση, χρησιμοποιούνταν μηχανήματα και προωθούνταν σκευάσματα χωρίς την απαιτούμενη άδεια. Παράλληλα, διαπιστώθηκε πώληση συμπληρωμάτων διατροφής από χώρους όπου αυτή δεν επιτρεπόταν.
Η ΕΑΔ επισημαίνει ότι στην Ελλάδα δεν υφίσταται ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία κέντρων εναλλακτικής ιατρικής, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον ζητήματα ως προς την επαγγελματική πιστοποίηση και την αδειοδότηση τέτοιων δραστηριοτήτων.
Η υπόθεση διαβιβάστηκε στον ΕΟΦ, στο υπουργείο Υγείας, στο ΚΕΣΥ, στο υπουργείο Οικονομικών και στις εισαγγελικές αρχές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΔ, ο ΕΟΦ επέβαλε πρόστιμα σε έξι εταιρείες συμπληρωμάτων διατροφής.
Κατοικία στη Θεσσαλονίκη μετατράπηκε σε παράνομο ιατρείο αισθητικής
Από τις πλέον χαρακτηριστικές υποθέσεις είναι εκείνη στη Θεσσαλονίκη, όπου μικτό κλιμάκιο της ΕΑΔ και της Οικονομικής Αστυνομίας πραγματοποίησε έλεγχο σε χώρο που λειτουργούσε, σύμφωνα με την καταγγελία, ως παράνομο ιατρείο αισθητικής.
Η κατοικία είχε μετατραπεί σε χώρο παροχής αισθητικών και δερματολογικών υπηρεσιών, ενώ η πελατεία προσελκυόταν μέσω προφίλ σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Στον χώρο βρέθηκαν σκευάσματα Botox και Dysport, πλαστές συσκευασίες Dysport, καθώς και φιαλίδια ενέσιμου σκευάσματος αυξητικής ορμόνης που, σύμφωνα με τα ευρήματα, κυκλοφορούσε παρανόμως στην Ελλάδα.
Η ΕΑΔ διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, αντιποίηση ιατρικού επαγγέλματος, παράνομη διακίνηση φαρμάκων, χορήγηση φαρμάκων εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων και διακίνηση πλαστών φαρμάκων. Η έκθεση διαβιβάστηκε στον ΕΟΦ, στο ΣΔΟΕ, στις εισαγγελικές αρχές και στον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης.
26 εκθέσεις στην Εισαγγελία και πειθαρχικές διαδικασίες
Οι έλεγχοι της ΕΑΔ δεν περιορίστηκαν σε συστάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής, 26 εκθέσεις ελέγχου διαβιβάστηκαν σε εισαγγελικές αρχές για ποινική αξιολόγηση.
Παράλληλα, εκθέσεις διαβιβάστηκαν στους Ιατρικούς Συλλόγους για τη διερεύνηση πιθανών πειθαρχικών ευθυνών: 13 στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών και από μία στους Ιατρικούς Συλλόγους Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Μαγνησίας.
Σε άλλες περιπτώσεις οι έλεγχοι οδήγησαν σε διοικητικές κυρώσεις, πρόστιμα, ανακλήσεις αδειών ή προτάσεις για αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο.
Η ΕΑΔ υπογραμμίζει ότι κάθε πόρισμα προκύπτει μετά τη συλλογή και αξιολόγηση στοιχείων, τη διασταύρωση δεδομένων, την εξέταση των πραγματικών περιστατικών και την τεκμηρίωση των διαπιστώσεων. Πριν από την οριστικοποίηση των ευρημάτων, αναζητούνται και οι απόψεις των ελεγχόμενων προσώπων.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ταυτόχρονα την έκταση του ελεγκτικού έργου και το γεγονός ότι οι έλεγχοι δεν μπορούν να ταυτιστούν με καθολική ή προληπτική εποπτεία κάθε ιδιωτικής δομής υγείας. Οι έλεγχοι ενεργοποιούνται βάσει αρμοδιοτήτων, καταγγελιών, πληροφοριών, αιτημάτων ή προγραμματισμού και κάθε υπόθεση εξετάζεται αυτοτελώς.
Η συζήτηση που έχει ανοίξει μετά την υπόθεση Μαζωνάκη αφορά, επομένως, όχι μόνο τα περιστατικά που εντοπίζονται εκ των υστέρων, αλλά και το πώς οργανώνεται ο έλεγχος της ιδιωτικής υγείας, ποιοι μηχανισμοί διαθέτουν τις απαιτούμενες αρμοδιότητες και εάν η εποπτεία μπορεί να εντοπίζει εγκαίρως πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των ασθενών.
