Ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυσκολότερη πολιτική δοκιμασία από την ανάληψη της καγκελαρίας.
Η βαριά ήττα του CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ, η άνοδος της AfD και οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις της 20ής Σεπτεμβρίου σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έχουν μεταφέρει την πίεση από το επίπεδο των κρατιδίων στο εσωτερικό της ίδιας της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης. Μερτς μετά τη συντριβή του CDU
Ο Γερμανός καγκελάριος αποφάσισε μάλιστα να ακυρώσει το προγραμματισμένο ταξίδι του στη Νέα Υόρκη και την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, επιλέγοντας να παραμείνει στο Βερολίνο. Η απόφαση ελήφθη ενώ εντείνονται οι συζητήσεις για την πορεία της κυβέρνησης και την πολιτική κατάσταση στο εσωτερικό του CDU.
Τη Γερμανία στη Γενική Συνέλευση θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ. Η απουσία του Μερτς από μια κορυφαία διεθνή διοργάνωση αποτυπώνει το βάρος που έχει αποκτήσει η εσωτερική πολιτική συγκυρία, λίγες ημέρες πριν από τις κρίσιμες κάλπες. Η AfD στο 44% και το CDU σε ιστορικό χαμηλό
Η εικόνα για το CDU είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Στη Σαξονία-Άνχαλτ η AfD κατέγραψε σχεδόν 44%, ενώ το CDU βρέθηκε περίπου στο 17%, αποτέλεσμα που άνοιξε ευθέως συζήτηση για την πολιτική αντοχή του Μερτς. Η ιστορική νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ
Την ίδια στιγμή, η AfD καταγράφει υψηλά ποσοστά και σε πανεθνικές μετρήσεις, ενισχύοντας την πίεση προς την CDU/CSU. Μια δημοσκόπηση της Insa που δημοσιεύθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου έδινε την AfD στο 29% και τους Χριστιανοδημοκράτες στο 20%. Η AfD στο 29% και με διευρυμένο προβάδισμα
Η 20ή Σεπτεμβρίου ως διπλό τεστ για τον Μερτς
Η Κυριακή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον καγκελάριο, καθώς οι ψηφοφόροι στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία καλούνται να αναδείξουν νέες τοπικές κυβερνήσεις. Τα αποτελέσματα δεν καθορίζουν άμεσα την τύχη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, μπορούν όμως να επηρεάσουν σημαντικά τις εσωκομματικές ισορροπίες στη CDU.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η τελευταία προβολή του ZDF καταγράφει SPD στο 37% και AfD στο 36%, ενώ το CDU περιορίζεται στο 6%. Η εικόνα αυτή δείχνει πόσο περιορισμένη είναι σήμερα η εκλογική βάση των Χριστιανοδημοκρατών στο συγκεκριμένο κρατίδιο.
Στο Βερολίνο, η μάχη είναι διαφορετική. Η Αριστερά βρίσκεται στο 22% και η CDU στο 20%, με την AfD στο 18%, τους Πράσινους στο 15% και το SPD στο 12%. Η ίδια μέτρηση δείχνει ότι ο σημερινός συνασπισμός CDU-SPD δεν συγκεντρώνει κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία: Το CDU κοντά στο όριο
Το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία έχει ιδιαίτερη σημασία για το CDU, καθώς το κόμμα βρίσκεται κοντά στο εκλογικό όριο του 5%. Η SPD της πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέσιγκ εμφανίζεται ενισχυμένη και η AfD παραμένει σε απόσταση αναπνοής.
Η προσωπική δημοφιλία της Σβέσιγκ αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα της αναμέτρησης. Στην τελευταία μέτρηση του ZDF, το 61% δήλωσε ότι θα προτιμούσε την παραμονή της στην πρωθυπουργία του κρατιδίου, έναντι 30% για τον υποψήφιο της AfD Λάιφ-Έρικ Χολμ.
Για το CDU, ένα ακόμη χαμηλό αποτέλεσμα θα αποτελούσε νέο πλήγμα μετά τη Σαξονία-Άνχαλτ. Ήδη στο εσωτερικό του κόμματος έχουν εμφανιστεί διαφορετικές απόψεις για τη στρατηγική απέναντι στην AfD, χωρίς ωστόσο να έχει αλλάξει η επίσημη θέση της ηγεσίας της CDU για μη συνεργασία.
Βερολίνο: CDU και Αριστερά σε απόσταση δύο μονάδων
Στην πρωτεύουσα η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η CDU και η Αριστερά διεκδικούν την πρώτη θέση, ενώ η AfD βρίσκεται επίσης σε υψηλό επίπεδο. Η τελευταία προβολή του ZDF δίνει 20% στην CDU, 22% στην Αριστερά και 18% στην AfD.
Το στεγαστικό και το κόστος των ενοικίων βρίσκονται στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Η συζήτηση αφορά τόσο την κοινωνικοποίηση μεγάλου αριθμού κατοικιών που ανήκουν σε εταιρείες ακινήτων όσο και την επιτάχυνση της οικοδομικής δραστηριότητας και τη μετατροπή κενών επαγγελματικών χώρων σε κατοικίες.
Η εκλογική αριθμητική περιπλέκει παράλληλα τον σχηματισμό κυβέρνησης. Με τα σημερινά δεδομένα, ο συνασπισμός CDU-SPD δεν διαθέτει πλειοψηφία, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται ευρύτερα σχήματα στα οποία θα μπορούσαν να συμμετέχουν οι Πράσινοι.
Η συζήτηση για την ηγεσία της CDU
Ο Μερτς έχει απορρίψει μέχρι στιγμής τα σενάρια παραίτησης και έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την καγκελαρία. Η θέση του είναι ότι η κυβέρνηση πρέπει να συνεχίσει το έργο της και να αντιμετωπίσει τις οικονομικές, δημοσιονομικές και αμυντικές προκλήσεις που έχει μπροστά της.
Το πρόβλημα για τον ίδιο είναι ότι η εκλογική πίεση πλέον συνδέεται άμεσα με την εσωκομματική συζήτηση. Η CDU δεν αντιμετωπίζει μόνο την άνοδο της AfD, αλλά και την ανάγκη να διατηρήσει την πολιτική της επιρροή σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σημαντικές μετακινήσεις ψηφοφόρων.
Μετά τη Σαξονία-Άνχαλτ, ο Μερτς είχε δηλώσει ότι «το να τα παρατήσω δεν αποτελεί επιλογή για μένα». Η δήλωση Μερτς μετά τη βαριά ήττα
Η AfD αλλάζει την εσωτερική εξίσωση
Η εκλογική επιτυχία της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει ήδη μετατοπίσει τη συζήτηση από την απλή καταγραφή της ανόδου της σε ζητήματα κυβερνησιμότητας. Το κόμμα εξασφάλισε 39 από τις 83 έδρες του νέου κοινοβουλίου, χωρίς να διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία, και πλέον επιδιώκει να αξιοποιήσει το αποτέλεσμα στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Στο CDU, πάντως, η επίσημη γραμμή παραμένει η μη συνεργασία με την AfD. Το ίδιο ισχύει και για τα δύο κρατίδια που ψηφίζουν την Κυριακή, γεγονός που περιορίζει τα διαθέσιμα κυβερνητικά σχήματα σε περίπτωση κατακερματισμένων αποτελεσμάτων.
Η πίεση προς τον Μερτς, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το αν το CDU θα αυξήσει ή θα μειώσει τα ποσοστά του στα δύο κρατίδια. Θα κριθεί και από το αν τα αποτελέσματα θα ενισχύσουν ή θα περιορίσουν τις φωνές που ζητούν αλλαγές στη στρατηγική και την ηγεσία του κόμματος.
Η Κυριακή ανοίγει την επόμενη φάση
Οι εκλογές στο Βερολίνο και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία δεν αποτελούν δημοψήφισμα για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Αποτελούν, ωστόσο, ένα ακόμη τεστ για το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κυβερνήσει ο Μερτς.
Το αποτέλεσμα θα δείξει τις νέες ισορροπίες στα δύο κρατίδια και ταυτόχρονα θα δώσει στην CDU ένα ακόμη στοιχείο για να αξιολογήσει τη στρατηγική της απέναντι στην AfD, στους κυβερνητικούς της εταίρους και στους ψηφοφόρους που μετακινούνται προς άλλες πολιτικές επιλογές.
Για τον Μερτς, το επόμενο πρωί θα είναι επομένως περισσότερο μια αφετηρία παρά ένας τελικός σταθμός. Οι εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου θα προσθέσουν ένα ακόμη κεφάλαιο στη συζήτηση για την πορεία της CDU και της γερμανικής κυβέρνησης έως το 2029.
