Η Κίνα επιχειρεί να μεταφέρει τον ανταγωνισμό για την τεχνητή νοημοσύνη από το επίπεδο των εταιρειών στο επίπεδο των κρατών, προτείνοντας τη δημιουργία ενός κοινού οικοσυστήματος ΤΝ ανοικτού κώδικα για τις χώρες των BRICS.
Ο Σι Τζινπίνγκ ανακοίνωσε ότι το Πεκίνο είναι έτοιμο να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξή του, συνδέοντας την τεχνολογική συνεργασία με την προσπάθεια των BRICS να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτονομία απέναντι στα δυτικά τεχνολογικά κέντρα.
Ο Σι θέλει κοινή πλατφόρμα ΤΝ των BRICS
Μιλώντας στη δεύτερη ημέρα της συνόδου των BRICS στο Νέο Δελχί, ο Κινέζος πρόεδρος παρουσίασε πέντε πρωτοβουλίες για την εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των χωρών του διευρυμένου μπλοκ, με την τεχνητή νοημοσύνη να βρίσκεται στον πυρήνα της πρότασης.
Η Κίνα προτείνει τη δημιουργία μιας κοινότητας BRICS για την τεχνητή νοημοσύνη ανοικτού κώδικα. Η συνεργασία θα αφορά την ανάπτυξη και αξιοποίηση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, αλλά και την εκπαίδευση ανθρώπινου δυναμικού μέσω εξειδικευμένων σεμιναρίων και προγραμμάτων κατάρτισης.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα κοινό τεχνολογικό περιβάλλον στο οποίο οι χώρες του Παγκόσμιου Νότου θα έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε μοντέλα, τεχνογνωσία και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Η επιλογή του ανοικτού κώδικα έχει ιδιαίτερη σημασία. Επιτρέπει σε προγραμματιστές και οργανισμούς να προσαρμόζουν τα διαθέσιμα μοντέλα στις δικές τους ανάγκες, περιορίζοντας την εξάρτηση από κλειστά συστήματα που ελέγχονται από συγκεκριμένες εταιρείες.
Από την τεχνολογία στη γεωπολιτική επιρροή
Η κινεζική πρόταση δεν περιορίζεται στην τεχνική συνεργασία. Εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια του Πεκίνου να αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή στη διαμόρφωση των κανόνων που θα διέπουν την τεχνητή νοημοσύνη.
Κινεζικές εταιρείες έχουν επενδύσει σημαντικά σε μοντέλα ανοικτού κώδικα, προσπαθώντας να διευρύνουν την παρουσία τους στη διεθνή αγορά. Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από την πολιτική αρκετών αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων, οι οποίοι κρατούν κλειστά τα πλέον προηγμένα μοντέλα τους.
Ένα κοινό οικοσύστημα των BRICS θα μπορούσε να δώσει στην Κίνα τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως τεχνολογικός κόμβος για ένα μεγάλο τμήμα του Παγκόσμιου Νότου. Παράλληλα, θα δημιουργούσε δίκτυα συνεργασίας σε δεδομένα, υποδομές, εκπαίδευση και βιομηχανικές εφαρμογές.
Το Πεκίνο έχει ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, προωθώντας διεθνείς πρωτοβουλίες για τη συνεργασία στην τεχνητή νοημοσύνη και επιδιώκοντας να συνδέσει την ανάπτυξη της ΤΝ με την οικονομική και βιομηχανική ανάπτυξη των αναδυόμενων οικονομιών.
Ψηφιακή πλατφόρμα και «έξυπνα» εργοστάσια
Το σχέδιο του Σι περιλαμβάνει και τη δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας των BRICS, η οποία θα συνδέει ψηφιακές δεξιότητες, τεχνολογική ανταλλαγή και βιομηχανική συνεργασία.
Η Κίνα δηλώνει παράλληλα έτοιμη να βοηθήσει χώρες των BRICS στην ανάπτυξη «έξυπνων» εργοστασίων, αλλά και στη διαμόρφωση τεχνικών προτύπων και κανόνων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της παραγωγής.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η πρόταση για συμμαχία στην εκπαίδευση μηχανικών των BRICS. Προβλέπεται συνεργασία στην κατάρτιση εξειδικευμένου προσωπικού και αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων, ενώ ένα ακόμη πρόγραμμα θα αφορά την ανταλλαγή νέων στον τομέα της επιστημονικής και τεχνολογικής καινοτομίας.
Η Κίνα επιχειρεί έτσι να συνδέσει την τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο με την ανάπτυξη λογισμικού, αλλά και με εργοστάσια, υποδομές, εκπαίδευση και παραγωγή.
Η κινεζική απάντηση στο αμερικανικό μοντέλο
Η πρόταση του Πεκίνου αποκτά μεγαλύτερο βάρος λόγω της κλιμακούμενης τεχνολογικής αντιπαράθεσης ΗΠΑ και Κίνας.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρήσει το προβάδισμά της στα προηγμένα μοντέλα, στους ημιαγωγούς και στις υποδομές υπολογιστικής ισχύος. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, προσπαθεί να αντιμετωπίσει τους τεχνολογικούς περιορισμούς δημιουργώντας εναλλακτικές αλυσίδες ανάπτυξης και συνεργασίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ανοικτός κώδικας αποτελεί για την Κίνα ένα σημαντικό εργαλείο. Δεν απαιτεί την ίδια πρόσβαση σε κλειστές αμερικανικές πλατφόρμες και μπορεί να επιτρέψει σε χώρες με διαφορετικό επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης να αξιοποιήσουν και να προσαρμόσουν μοντέλα στις ανάγκες τους.
Η μάχη επομένως δεν αφορά μόνο το ποιος θα διαθέτει το ισχυρότερο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης. Αφορά και το ποιος θα δημιουργήσει το οικοσύστημα στο οποίο θα αναπτύσσονται οι εφαρμογές, ποια πρότυπα θα υιοθετούνται και από ποιον θα εξαρτώνται οι χώρες που δεν διαθέτουν δικές τους μεγάλες τεχνολογικές υποδομές.
Το Πεκίνο ζητά παγκόσμιους κανόνες για την ΤΝ
Ο Σι επανέλαβε την ανάγκη για διεθνή συνεργασία στη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, δίνοντας έμφαση στην ανοικτή πρόσβαση, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και στην αποφυγή τεχνολογικών αποκλεισμών.
Παράλληλα, έχει συνδέσει την τεχνητή νοημοσύνη με μια νέα φάση βιομηχανικής ανάπτυξης, υποστηρίζοντας την «έξυπνη» παραγωγή και την αξιοποίηση της ΤΝ στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η θέση αυτή αποτυπώνει και την προσπάθεια της Κίνας να παρουσιάσει ένα διαφορετικό μοντέλο τεχνολογικής ανάπτυξης: λιγότερο εξαρτημένο από τις μεγάλες δυτικές εταιρείες και περισσότερο προσανατολισμένο σε κρατικές και διακρατικές συνεργασίες.
Για τις χώρες των BRICS, η πρόταση μπορεί να προσφέρει πρόσβαση σε τεχνολογία και εκπαίδευση. Για το Πεκίνο, όμως, αποτελεί ταυτόχρονα έναν τρόπο να διευρύνει την τεχνολογική και γεωπολιτική του επιρροή.
Οι BRICS ως εναλλακτικός τεχνολογικός πόλος
Η Κίνα επιχειρεί να αξιοποιήσει το διευρυμένο σχήμα των BRICS ως πλατφόρμα για τη δημιουργία ενός δεύτερου μεγάλου τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Το μπλοκ περιλαμβάνει πλέον 11 χώρες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, η Βραζιλία, η Νότια Αφρική, το Ιράν, η Αίγυπτος, η Αιθιοπία, η Ινδονησία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι χώρες αυτές έχουν διαφορετικά πολιτικά και οικονομικά συστήματα, αλλά κοινό ενδιαφέρον να περιορίσουν, σε διαφορετικό βαθμό η καθεμία, την εξάρτησή τους από τις τεχνολογικές υποδομές της Δύσης.
Η κινεζική πρόταση για την τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπει αυτή την επιδίωξη σε συγκεκριμένο τεχνολογικό σχέδιο. Το ζητούμενο για το Πεκίνο είναι πλέον να πείσει τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου ότι ο ανοικτός κώδικας μπορεί να αποτελέσει τη βάση ενός δικού τους οικοσυστήματος ΤΝ — με την Κίνα στον πυρήνα του.
