Με τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, την ενέργεια και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή στην κορυφή της ατζέντας πραγματοποιήθηκε στο Ελ Αλαμέιν η τριμερής συνάντηση Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου. Προηγήθηκε διμερής συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ενώ στις κοινές δηλώσεις με τον Αιγύπτιο πρόεδρο και τον Νίκο Χριστοδουλίδη ο Έλληνας πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα υπέρ του διαλόγου και του Διεθνούς Δικαίου, ξεκαθαρίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει ανοχή σε τετελεσμένα.
Διμερής Μητσοτάκη–αλ Σίσι πριν από την τριμερή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στο Ελ Αλαμέιν με τον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι για διμερείς συνομιλίες, πριν από την άτυπη τριμερή συνάντηση με τη συμμετοχή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη.
Στην ατζέντα της συνάντησης βρέθηκαν οι αναβαθμισμένες ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις, καθώς και η συνεργασία των δύο χωρών σε μια σειρά από τομείς τα τελευταία χρόνια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στις ανακατατάξεις που διαμορφώνονται στην ευρύτερη περιοχή εξαιτίας των συνεχιζόμενων συγκρούσεων.
Ακολούθησε η τριμερής συνάντηση Ελλάδας, Αιγύπτου και Κύπρου, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας των τριών χωρών.
Μητσοτάκης: «Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, επιδιώκει τη σταθερότητα»
Στις κοινές δηλώσεις μετά την τριμερή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου ως παράγοντα σταθερότητας σε ένα ιδιαίτερα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συνάντηση με «δύο φίλους», τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και τον Νίκο Χριστοδουλίδη, υπογραμμίζοντας ότι οι τρεις ηγέτες είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν τις περιφερειακές προκλήσεις και να επιβεβαιώσουν ότι η τριμερής συνεργασία αποτελεί θετικό υπόδειγμα για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Παράλληλα, έγινε συνολική επισκόπηση των διμερών σχέσεων και των εξελίξεων στις εστίες κρίσης της ευρύτερης περιοχής.
Για τη Γάζα, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας σε μια δίκαιη ειρήνη στη βάση της λύσης των δύο κρατών, υπογραμμίζοντας τον «αναντικατάστατο ρόλο» της Αιγύπτου στην επόμενη ημέρα.
Για τον Λίβανο, διαβεβαίωσε ότι η ελληνική στήριξη προς τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας θα είναι αμέριστη.
Λιβύη και μεταναστευτικές ροές
Σημαντικό μέρος των δηλώσεων του πρωθυπουργού αφορούσε τη Λιβύη. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τάχθηκε υπέρ της ενότητας της χώρας, συνδέοντας παράλληλα τις εξελίξεις στη Λιβύη με την ανάγκη περιορισμού των παράτυπων μεταναστευτικών ροών προς την Ελλάδα.
Στο πλαίσιο αυτό, συνεχάρη την Αίγυπτο για τη στάση της στο μεταναστευτικό ζήτημα και για τις δράσεις που έχει αναλάβει.
Η Αθήνα επιδιώκει παράλληλα να διατηρήσει ενεργό τον διάλογο για τις εξελίξεις στη Λιβύη, καθώς η κατάσταση στη χώρα επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Κυπριακό: Βιώσιμη λύση για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στο Κυπριακό, υπογραμμίζοντας ότι μια βιώσιμη λύση αποτελεί προϋπόθεση για την ειρήνη και τη σταθερότητα σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο, έδωσε έμφαση στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω του διαλόγου, στέλνοντας παράλληλα σαφές μήνυμα ότι η επιλογή αυτή δεν συνιστά υποχώρηση.
«Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν, επιδιώκει τη σταθερότητα», τόνισε, ξεκαθαρίζοντας ότι η προσήλωση στον διάλογο «δεν σημαίνει υποχωρητικότητα και ανοχή σε τετελεσμένα».
Ενέργεια με αιχμή την ηλεκτρική διασύνδεση
Η ενεργειακή συνεργασία αποτέλεσε έναν από τους βασικούς άξονες της συνάντησης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε στρατηγικής σημασίας την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου, ενώ ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο έργο GREGY.
Ο Αιγύπτιος πρόεδρος σημείωσε ότι η ενέργεια βρίσκεται στην «πρώτη γραμμή» της συνεργασίας και χαρακτήρισε το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Αιγύπτου ορόσημο για την ενεργειακή περιφερειακή ολοκλήρωση.
Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω των αιγυπτιακών υποδομών, με προοπτική τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Αλ Σίσι: «Πρότυπο στρατηγικής συνεργασίας» η τριμερής
Ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι υπογράμμισε τη σημασία που αποδίδει το Κάιρο στον τριμερή άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου, χαρακτηρίζοντας τη συνεργασία «πρότυπο στρατηγικής συνεργασίας».
Ο πρόεδρος της Αιγύπτου τόνισε ότι Αθήνα, Λευκωσία και Κάιρο έχουν κοινή βούληση για τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις αυξάνουν την αβεβαιότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Όπως ανέφερε, οι τρεις χώρες συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης του πολιτικού συντονισμού και της εμπορικής συνεργασίας.
Στο ενεργειακό σκέλος, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου, ενώ αναφέρθηκε και στη συνεργασία με την Κύπρο για το φυσικό αέριο και τη μεταφορά του μέσω των αιγυπτιακών υποδομών προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Χριστοδουλίδης: Τέσσερις άξονες για τη συνεργασία
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η τριμερής συνεργασία έχει αποκτήσει σταθερό και στρατηγικό χαρακτήρα, με βάση την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τους κοινούς στόχους.
Όπως σημείωσε, από το 2014 έχει οικοδομηθεί ένα σταθερό σχήμα που στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: σταθερότητα, ασφάλεια, συνδεσιμότητα και συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Πρόεδρος της Κύπρου υπογράμμισε ότι οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για την κατάσταση στην περιοχή και για την πορεία της τριμερούς συνεργασίας, η οποία εμβαθύνεται και επεκτείνεται σε όλους τους τομείς.
Τόνισε ακόμη ότι Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος επιδιώκουν μια ειρηνική και σταθερή Ανατολική Μεσόγειο και ευρύτερη Μέση Ανατολή, με συνεργασία, σταθερότητα, σχέσεις καλής γειτονίας και σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Η Γάζα και η περιφερειακή αποκλιμάκωση
Ο Αλ Σίσι στάθηκε ιδιαίτερα στις εξελίξεις στο Παλαιστινιακό, επισημαίνοντας την ανάγκη εφαρμογής όσων έχουν συμφωνηθεί για την κατάπαυση του πυρός.
Ο Αιγύπτιος πρόεδρος τόνισε ότι η συνάντηση των τριών ηγετών πραγματοποιείται σε μια περίοδο κλιμάκωσης και αποτελεί ευκαιρία για συζήτηση των περιφερειακών εξελίξεων και των τρόπων αποκλιμάκωσης.
Για το Παλαιστινιακό επανέλαβε την απόρριψη κάθε προσπάθειας εκτοπισμού των Παλαιστινίων και υποστήριξε τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Λιβύη, Συρία, Σουδάν και Ερυθρά Θάλασσα
Στην ευρύτερη περιφερειακή ατζέντα βρέθηκαν ακόμη η Λιβύη, η Συρία, το Σουδάν και η Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Αλ Σίσι υπογράμμισε την ανάγκη πολιτικής λύσης στη Λιβύη και αποχώρησης των ξένων δυνάμεων, ενώ για τη Συρία έθεσε ως προτεραιότητα τη διαφύλαξη της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητάς της.
Οι εξελίξεις στο Σουδάν και στην Ερυθρά Θάλασσα συμπλήρωσαν την περιφερειακή ατζέντα, αποτυπώνοντας το εύρος των ζητημάτων που συνδέονται πλέον με την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Ενίσχυση των σχέσεων Αιγύπτου–Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε, τέλος, στη συμβολή Ελλάδας και Κύπρου στην αναβάθμιση των σχέσεων της Αιγύπτου με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η στενότερη σύνδεση του Καΐρου με την ΕΕ αποτελεί, όπως υπογράμμισε, σημαντικό στοιχείο της ευρωπαϊκής και περιφερειακής στρατηγικής, με την Αθήνα και τη Λευκωσία να στηρίζουν ενεργά την περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων.
Η τριμερής στο Ελ Αλαμέιν ανέδειξε έτσι ένα πλαίσιο συνεργασίας που εκτείνεται από την ενέργεια και τις επενδύσεις έως την ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα και τις περιφερειακές κρίσεις. Για την Αθήνα, ο διάλογος και η περιφερειακή συνεργασία αποτελούν βασικά εργαλεία σταθερότητας, με τον πρωθυπουργό να διαχωρίζει σαφώς αυτή την επιλογή από οποιαδήποτε αποδοχή τετελεσμένων.
