Η συνάντηση του διοικητή της ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη, με τον επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, επιβεβαιώθηκε και από τις δύο πλευρές, επιβεβαιώνοντας έναν δίαυλο επικοινωνίας που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο νέων εντάσεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 28 Αυγούστου στα γραφεία της ΕΥΠ στην Κατεχάκη, με την επίσημη ατζέντα να περιλαμβάνει ζητήματα ασφάλειας, τρομοκρατίας, οργανωμένου εγκλήματος, παράτυπης μετανάστευσης και περιφερειακής σταθερότητας.
Η συνάντηση στην Κατεχάκη
Η παρουσία του Ιμπραχίμ Καλίν στην Αθήνα και η συνάντησή του με τον Θεμιστοκλή Δεμίρη εντάσσονται σε ένα πλέγμα επαφών μεταξύ των δύο πλευρών, οι οποίες πραγματοποιούνται σε επίπεδο υπηρεσιών πληροφοριών και έχουν διαφορετικό χαρακτήρα από τις δημόσιες διπλωματικές τοποθετήσεις Αθήνας και Άγκυρας.
Η ΕΥΠ επιβεβαίωσε ότι οι δύο επικεφαλής συναντήθηκαν στην Κατεχάκη στις 28 Αυγούστου. Αντίστοιχη επιβεβαίωση υπήρξε και από την τουρκική πλευρά, με δημοσιεύματα να αποδίδουν στη συνάντηση ιδιαίτερη σημασία.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν θέματα που αφορούν την ασφάλεια των δύο χωρών και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή. Η συνεργασία κατά της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, η παράτυπη μετανάστευση και οι περιφερειακές κρίσεις αποτέλεσαν βασικούς άξονες των συνομιλιών.
Η μάχη κατά του οργανωμένου εγκλήματος
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συζήτηση για το τουρκικό οργανωμένο έγκλημα στην Ελλάδα. Η παρουσία τουρκικών εγκληματικών δικτύων στη χώρα έχει απασχολήσει το τελευταίο διάστημα τις ελληνικές Αρχές, καθώς έχουν καταγραφεί περιστατικά που συνδέονται με ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, διακίνηση ναρκωτικών, λαθρεμπόριο και παράνομη διακίνηση ανθρώπων.
Το ζήτημα έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο συνεργασίας των αστυνομικών και δικαστικών Αρχών των δύο χωρών. Σε επίπεδο υπηρεσιών πληροφοριών, ωστόσο, αποκτά διαφορετική διάσταση, καθώς η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να αφορά τη δομή, τις διασυνδέσεις και τις μετακινήσεις των συγκεκριμένων δικτύων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι πληροφορίες για συνεργασία γύρω από τη διακίνηση όπλων και ναρκωτικών, αλλά και για πρόσωπα που ενδέχεται να συνδέονται με τρομοκρατικές δραστηριότητες.
Το μεταναστευτικό και οι διακινητές
Στην ατζέντα φέρεται να βρέθηκε και η παράτυπη μετανάστευση, με ιδιαίτερη έμφαση στα δίκτυα διακινητών που δραστηριοποιούνται στα ελληνοτουρκικά περάσματα.
Οι ελληνικές Αρχές ενδιαφέρονται διαχρονικά για τον εντοπισμό των οργανωτών των κυκλωμάτων, καθώς η αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών προϋποθέτει πληροφορίες για τα δίκτυα που οργανώνουν τις μετακινήσεις και όχι μόνο για τα πρόσωπα που εντοπίζονται κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
Η συνεργασία με την τουρκική πλευρά θεωρείται κρίσιμη ακριβώς σε αυτό το επίπεδο, καθώς σημαντικό μέρος της δραστηριότητας των κυκλωμάτων εκτείνεται και στις δύο πλευρές των συνόρων.
Τα «μηνύματα» του Καλίν στην Αθήνα
Πέρα από την επίσημη ατζέντα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το περιεχόμενο των μηνυμάτων που φέρεται να μετέφερε ο Ιμπραχίμ Καλίν στην Αθήνα.
Ο επικεφαλής της ΜΙΤ θεωρείται ένας από τους πλέον στενούς συνεργάτες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και διαθέτει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση ευαίσθητων διπλωματικών και περιφερειακών ζητημάτων. Για τον λόγο αυτό, η παρουσία του στην Αθήνα αποκτά μεγαλύτερη πολιτική και διπλωματική βαρύτητα από μια τυπική υπηρεσιακή συνάντηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Καλίν ενδέχεται να είχε και άλλες επαφές στην Αθήνα, πέρα από τη συνάντηση στην Κατεχάκη. Μεταξύ αυτών φέρεται να περιλαμβάνεται επαφή στο Μέγαρο Μαξίμου με κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος, ενδεχομένως με συμμετοχή εκπροσώπου των ελληνικών υπηρεσιών.
Οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως, ενώ από την κυβέρνηση και την ΕΥΠ τηρείται ιδιαίτερα προσεκτική στάση.
Η Ελλάδα, το Ισραήλ και η περιφερειακή ασφάλεια
Στις πληροφορίες για την ευρύτερη ατζέντα των επαφών περιλαμβάνονται και οι πρόσφατες συμφωνίες Ελλάδας – Ισραήλ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι περιφερειακές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένουν ιδιαίτερα εύθραυστες.
Η στενή σχέση της ελληνικής κυβέρνησης με το Ισραήλ, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην περιοχή, αποτελεί παράγοντα που παρακολουθεί στενά η τουρκική πλευρά.
Το ενδιαφέρον της Άγκυρας για τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις συνδέεται ευρύτερα με τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι νέες συμμαχίες και συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι συζητήσεις για την πρόσφατη ελληνοτουρκική ένταση, καθώς Αθήνα και Άγκυρα επιχειρούν να διαχειριστούν τις διαφωνίες τους χωρίς να διακοπούν οι δίαυλοι επικοινωνίας.
Η σημασία του διαύλου ΕΥΠ – ΜΙΤ
Η συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών έχει ιδιαίτερη αξία ακριβώς επειδή πραγματοποιείται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Σε περιόδους έντασης, οι δίαυλοι αυτοί μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμοί άμεσης ενημέρωσης και αποτροπής παρεξηγήσεων.
Στην περίπτωση Ελλάδας και Τουρκίας, η παράλληλη αντιμετώπιση κοινών απειλών, όπως το οργανωμένο έγκλημα, η τρομοκρατία και τα δίκτυα διακινητών, δημιουργεί πεδία πρακτικής συνεργασίας ακόμη και όταν παραμένουν ανοικτές σημαντικές πολιτικές και γεωπολιτικές διαφορές.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι κατά τη συνάντηση συμφωνήθηκε η συνέχιση και η αναβάθμιση της συνεργασίας σε στρατηγικό επίπεδο, καθώς και η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των δύο υπηρεσιών.
Για την Αθήνα, η πρόκληση είναι διπλή: να αξιοποιήσει τον δίαυλο συνεργασίας για ζητήματα άμεσης ασφάλειας και ταυτόχρονα να διατηρήσει σαφή όρια σε θέματα που αφορούν τις ελληνοτουρκικές διαφορές και τα εθνικά συμφέροντα.
Η συνάντηση Δεμίρη – Καλίν στην Κατεχάκη, επομένως, αποκτά σημασία πέρα από την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. Αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην προσπάθεια να παραμείνει ενεργός ο δίαυλος Αθήνας – Άγκυρας, την ώρα που οι δύο χώρες καλούνται να διαχειριστούν ένα σύνθετο περιβάλλον ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
