Με το βλέμμα στη Βόρεια Ελλάδα, την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και τη μετάβαση στον νέο κύκλο ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων κινήθηκε η κυριακάτικη ανασκόπηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στα έργα υποδομής στη Θεσσαλονίκη, στη μεταλιγνιτική Δυτική Μακεδονία και σε μέτρα με άμεσο κοινωνικό αποτύπωμα. Την ίδια ώρα, όμως, το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να εστιάσει σε ένα θέμα που απουσίαζε από την ανάρτηση: το ιδιωτικό χρέος και την προστασία των δανειοληπτών, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι ευνοεί τα funds.
Το Μετρό Θεσσαλονίκης και η «νέα» εικόνα της πόλης
Στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας βρέθηκε η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την παράδοση της επέκτασης «ένα χρωστούμενο λιγότερο», συνδέοντάς την με την ολοκλήρωση ενός έργου που για δεκαετίες αποτέλεσε σύμβολο καθυστερήσεων.
Η επέκταση περιλαμβάνει πέντε νέους σταθμούς και 4,78 χιλιόμετρα νέας γραμμής, με το συνολικό δίκτυο να φτάνει σχεδόν τα 15 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η νέα υποδομή αναμένεται να εξυπηρετεί περίπου 63.000 επιβιβάσεις ημερησίως και να συμβάλει στην απομάκρυνση περίπου 12.000 ΙΧ από τους δρόμους κάθε ημέρα.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει ήδη την επόμενη φάση, με τις επεκτάσεις προς τη δυτική Θεσσαλονίκη να περνούν στη φάση των πρόδρομων μελετητικών εργασιών.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην ανάπλαση της ΔΕΘ και στη δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου 120 στρεμμάτων, στην επικείμενη ανάπλαση του Σιδηροδρομικού Σταθμού, στη δημιουργία 600 νέων θέσεων στάθμευσης και σε σειρά παρεμβάσεων σε δημόσιους χώρους, πολιτιστικές υποδομές και εγκαταστάσεις του ΑΠΘ.
Από τον λιγνίτη στις νέες επενδύσεις
Δεύτερος βασικός σταθμός της ανασκόπησης ήταν η Δυτική Μακεδονία και η προσπάθεια μετάβασης από το μοντέλο της λιγνιτικής παραγωγής σε μια διαφορετική παραγωγική βάση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ, ύψους 5,75 δισ. ευρώ έως το 2030, με επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά, αποθήκευση ενέργειας, πράσινο υδρογόνο και την προοπτική δημιουργίας Mega Data Center στον Άγιο Δημήτριο.
Το κυβερνητικό αφήγημα στηρίζεται στην υπόσχεση ότι η απολιγνιτοποίηση δεν θα οδηγήσει σε παραγωγική ερήμωση της περιοχής, αλλά σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης και απασχόλησης. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, πάντως, αναγνώρισε ότι πρόκειται για μια δύσκολη αλλαγή, καθώς η Δυτική Μακεδονία καλείται να εγκαταλείψει ένα παραγωγικό μοντέλο που καθόρισε την οικονομική και κοινωνική ζωή της επί δεκαετίες.
Το Ταμείο Ανάκαμψης και η επόμενη ημέρα
Ιδιαίτερη θέση στην ανάρτηση κατέλαβε η ολοκλήρωση του κύκλου υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε το «Ελλάδα 2.0» ως μια ευκαιρία όχι μόνο για τη χρηματοδότηση επενδύσεων, αλλά και για την προώθηση μεταρρυθμίσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το πρόγραμμα συνδέθηκε με αύξηση του ΑΕΠ κατά 11 μονάδες, 550.000 νέες θέσεις εργασίας και αύξηση των επενδύσεων κατά 60%, έναντι χαμηλότερων αρχικών προβλέψεων.
Στην αποτίμησή του ο πρωθυπουργός συμπεριέλαβε μεταρρυθμίσεις στην ψηφιοποίηση του Δημοσίου, στη διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS, στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, στο Κτηματολόγιο, στη Δικαιοσύνη, στην υγεία και στην παιδεία.
Το μήνυμα της κυβέρνησης είναι ότι η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σηματοδοτεί το τέλος των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων. Επόμενος σταθμός είναι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με το ελληνικό σχέδιο να προβλέπει πόρους 5,3 δισ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ έως το 2032.
Από τις συντάξεις έως το σχολείο
Στο κοινωνικό σκέλος της ανασκόπησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην καταβολή των νέων συντάξεων χηρείας μετά τη σχετική νομοθετική ρύθμιση. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, περισσότεροι από 8.500 δικαιούχοι είδαν τις συντάξεις τους να αποκαθίστανται, ενώ περίπου 75.000 συνταξιούχοι δεν θα κληθούν να επιστρέψουν αναδρομικά ποσά.
Στην καθημερινότητα των νοικοκυριών εντάσσεται και η πρωτοβουλία για μειώσεις 5% έως 7% σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα, μεταξύ άλλων τρόφιμα, είδη διαβίωσης και σχολικά είδη, για διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών.
Για τη νέα σχολική χρονιά ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στους 5.259 νέους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών, στους οποίους περιλαμβάνονται 1.421 στην ειδική αγωγή, καθώς και στην ανακαίνιση σχολικών μονάδων μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου».
Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις αλλαγές στα σχολικά κυλικεία, με αυστηρότερα διατροφικά κριτήρια και περιορισμούς σε προϊόντα όπως αναψυκτικά και αλλαντικά.
Προσωπικός Βοηθός και νέες χωροταξικές ρυθμίσεις
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» για άτομα με αναπηρία, το οποίο έχει πλέον αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα. Οι νέες αιτήσεις ξεκίνησαν στις 26 Αυγούστου και, όπως ανέφερε, το πρόγραμμα αφορά ήδη περισσότερους από 2.000 Προσωπικούς Βοηθούς.
Στο μέτωπο των επενδύσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε στην ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τους κανόνες εγκατάστασης βιομηχανιών, logistics και data centers, με παράλληλη ενίσχυση των οργανωμένων επιχειρηματικών χώρων.
ΠΑΣΟΚ: «Ο πρωθυπουργός σιωπά για το ιδιωτικό χρέος»
Απέναντι στην κυβερνητική εικόνα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έθεσε στο επίκεντρο το ιδιωτικό χρέος.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι απέφυγε να αναφερθεί στο ζήτημα των πλειστηριασμών και των δανειοληπτών, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει αποτύχει στην προστασία της πρώτης κατοικίας.
Το ΠΑΣΟΚ επικαλείται, στη δήλωσή του, στοιχεία για 70.000 αναρτημένα προγράμματα πλειστηριασμών το 2025 και υποστηρίζει ότι το θεσμικό πλαίσιο διευκολύνει τα funds σε βάρος των δανειοληπτών.
Η κριτική του Κώστα Τσουκαλά δεν περιορίστηκε, ωστόσο, στη σημερινή κυβερνητική πολιτική. Επανέφερε στο προσκήνιο μια πρόταση της Νέας Δημοκρατίας από το 2018, όταν ο τότε κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Κώστας Τζαβάρας είχε υποστηρίξει τη δυνατότητα δανειοληπτών να εξαγοράζουν τα δάνειά τους από τις τράπεζες πριν αυτά μεταβιβαστούν σε funds.
Το ερώτημα του ΠΑΣΟΚ προς τον Μητσοτάκη
Με αυτή την αναφορά το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την κυβερνητική αποτίμηση του έργου της εβδομάδας στο ζήτημα της συνέπειας μεταξύ προεκλογικών και κυβερνητικών θέσεων.
Το ερώτημα που θέτει ο Κώστας Τσουκαλάς είναι ευθέως πολιτικό: αν η Νέα Δημοκρατία θεωρούσε το 2018 εφαρμόσιμη τη δυνατότητα εξαγοράς δανείων από τους ίδιους τους δανειολήπτες, γιατί σήμερα θεωρεί μια αντίστοιχη πρόταση ανέφικτη;
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση αρνείται να υιοθετήσει τη δική του πρόταση όχι για λόγους εφαρμοσιμότητας, αλλά επειδή, όπως υποστηρίζει, επιλέγει να προστατεύσει τα συμφέροντα των funds.
Η αντιπαράθεση αυτή προαναγγέλλει ότι το ιδιωτικό χρέος, οι πλειστηριασμοί και η προστασία της κατοικίας θα αποτελέσουν ένα από τα βασικά πεδία πολιτικής σύγκρουσης το επόμενο διάστημα.
Η ΔΕΘ ανοίγει τον νέο πολιτικό κύκλο
Η εβδομαδιαία ανασκόπηση του πρωθυπουργού ήταν ουσιαστικά η τελευταία πριν από τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ο ίδιος προανήγγειλε ότι την επόμενη εβδομάδα θα βρίσκεται στη ΔΕΘ, γεγονός που σημαίνει ότι η καθιερωμένη κυριακάτικη ανάρτηση δεν θα πραγματοποιηθεί.
Η παρουσία στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να αποτελέσει την αφετηρία ενός νέου πολιτικού κύκλου, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να παρουσιάσει ένα συνολικό σχέδιο για την οικονομία, τις επενδύσεις και την κοινωνική πολιτική.
Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από τους δείκτες ανάπτυξης και τα μεγάλα έργα στο κόστος ζωής, τη στέγαση, το ιδιωτικό χρέος και την προστασία των πολιτών απέναντι στις κατασχέσεις και τους πλειστηριασμούς. Εκεί αναμένεται να δοθεί ένα σημαντικό μέρος της πολιτικής μάχης που ανοίγει με τη νέα σεζόν.
