Μια πρωτοφανής καταστροφή βρίσκεται σε εξέλιξη στα σύνορα Νεπάλ–Θιβέτ, με τουλάχιστον 165 νεκρούς και περισσότερους από 1.300 αγνοούμενους μετά τις ξαφνικές πλημμύρες και τις κατολισθήσεις που σάρωσαν χωριά, δρόμους και κτίρια.
Οι επιχειρήσεις διάσωσης συνεχίζονται μέσα σε τεράστιους όγκους λάσπης, ενώ μεταξύ των αγνοουμένων βρίσκονται εκατοντάδες ξένοι υπήκοοι.
Τείχος λάσπης κατέκλυσε κτίρια και παρέσυρε οχήματα
Οι εικόνες από την καταστροφή αποτυπώνουν το μέγεθος της δύναμης με την οποία κινήθηκαν τα νερά και τα συντρίμμια. Βίντεο από κάμερες ασφαλείας στην κινεζική πλευρά των συνόρων δείχνει ένα τεράστιο κύμα λάσπης και φερτών υλικών να καταρρέει πάνω από πολυώροφο κτίριο. Μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα το κτίριο κατακλύζεται, ενώ άνθρωποι προσπαθούν να απομακρυνθούν τρέχοντας.
Λεωφορεία και αυτοκίνητα παρασύρονται από την ορμή του νερού σαν να ήταν ελαφριά αντικείμενα, ενώ σε πολλές περιοχές ολόκληρα τμήματα οικισμών έχουν καλυφθεί από λάσπη.
Η Εθνική Αρχή Μείωσης και Διαχείρισης Κινδύνων Καταστροφών του Νεπάλ ανακοίνωσε ότι 826 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται στη χώρα. Στην κινεζική πλευρά, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, 558 άνθρωποι παραμένουν αγνοούμενοι, μεταξύ των οποίων 260 αλλοδαποί.
Συνολικά, ο αριθμός των αγνοουμένων ξεπερνά τους 1.300, ενώ οι αρχές συνεχίζουν την καταγραφή των θυμάτων και των ανθρώπων που δεν έχουν δώσει σημεία ζωής.
«Σαν τσουνάμι στην ενδοχώρα»
Η καταστροφή εκδηλώθηκε κατά μήκος των ποταμών Μπότε Κόσι και Τρισούλι, με ένα τεράστιο κύμα νερού, λάσπης και συντριμμιών να κινείται προς τα κατάντη.
Η περιβαλλοντική ιστορικός Ρουθ Γκαμπλ του Πανεπιστημίου Λα Τρομπ περιέγραψε την καταστροφή ως ένα «τσουνάμι στην ενδοχώρα», επισημαίνοντας ότι η ροή των συντριμμιών ταξίδεψε σχεδόν 170 χιλιόμετρα κατά μήκος της κοιλάδας Μπότε Κόσι.
Η περιοχή αποτελεί σημαντικό πέρασμα για διεθνείς ταξιδιώτες που κινούνται από το Κατμαντού προς τη Λάσα. Παρά το γεγονός ότι η περίοδος των μουσώνων περιορίζει την τουριστική δραστηριότητα, στην περιοχή βρίσκονταν τουρίστες, προσκυνητές και άλλοι ταξιδιώτες.
Μεταξύ των περιοχών που επλήγησαν είναι το Σιαμπρουμπέσι, σημαντική πύλη προς δημοφιλείς διαδρομές πεζοπορίας, καθώς και περιοχές στις οποίες κινούνται προσκυνητές με προορισμό τον ιερό όρο Καϊλάς.
Εκατοντάδες ξένοι μεταξύ των αγνοουμένων
Το τουριστικό συμβούλιο του Νεπάλ ανακοίνωσε ότι μεταξύ των ανθρώπων με τους οποίους δεν έχει καταστεί δυνατή η επικοινωνία βρίσκονται πολίτες από την Ινδία, την Αυστραλία, τη Βρετανία, τη Μαλαισία, την Ολλανδία, την Πορτογαλία, τη Νότια Αφρική, τη Νότια Κορέα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην κινεζική πλευρά, η κατάσταση είναι επίσης δραματική. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η κατολίσθηση λάσπης στο λιμάνι Gyirong του Θιβέτ προκάλεσε τον θάνατο τριών ανθρώπων, ενώ 558 εξακολουθούν να αγνοούνται.
Οι κινεζικές αρχές έχουν κινητοποιήσει περίπου 800 εργαζομένους σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, 150 οχήματα, εκπαιδευμένα σκυλιά και ταχύπλοα για την αναζήτηση επιζώντων.
«Έφυγε ολόκληρο βουνό»
Στις πληγείσες περιοχές, οι μαρτυρίες περιγράφουν μια καταστροφή που εξελίχθηκε μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Ο 56χρονος επιχειρηματίας Ράτζου Μπαντέλ, από την περιοχή Νουουάκοτ, δήλωσε ότι δέχθηκε τηλεφώνημα από τον κουνιάδο του την ώρα που η πλημμύρα έπληττε την περιοχή.
«Έκλαιγαν και έλεγαν ότι ολόκληρο το σπίτι τους είχε παρασυρθεί», ανέφερε. Τρία μέλη της οικογένειας διασώθηκαν, όμως ο αδελφός του εξακολουθεί να αγνοείται.
Στην ίδια περιοχή, ο δάσκαλος Μάνοκ Μίσρα ανέφερε ότι είδε εννέα φορτηγά να παρασύρονται από τα νερά, μαζί με ανθρώπους που βρίσκονταν σε αυτά.
Η εικόνα που περιγράφουν οι κάτοικοι είναι αυτή μιας ξαφνικής και σχεδόν αδύνατο να αντιμετωπιστεί καταστροφής, καθώς η λάσπη και τα συντρίμμια έφτασαν σε κατοικημένες περιοχές πριν προλάβουν πολλοί άνθρωποι να απομακρυνθούν.
Η κατάρρευση παγετώνα πίσω από την καταστροφή
Αρχικά, το φαινόμενο αποδόθηκε σε σεισμική δραστηριότητα. Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ, ωστόσο, μετά την εξέταση σεισμικών δεδομένων και δορυφορικών εικόνων, κατέληξε ότι δεν επρόκειτο για σεισμό.
Η εκτίμηση είναι ότι η καταστροφή συνδέεται με κατάρρευση παγετώνα, η οποία προκάλεσε τεράστια ροή συντριμμιών και πλημμυρικών υδάτων.
Το γεγονός ενισχύει τις ανησυχίες των επιστημόνων για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ορεινές περιοχές των Ιμαλαΐων, καθώς η κλιματική αλλαγή επιταχύνει το λιώσιμο των παγετώνων και αυξάνει την αστάθεια των παγωμένων και ορεινών όγκων.
Φόβοι για δεύτερο κύμα πλημμυρών
Οι επιχειρήσεις διάσωσης διεξάγονται υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Διασώστες και στρατιώτες κινούνται μέσα σε λάσπη, ενώ σε αρκετές περιοχές οι δρόμοι έχουν καταστραφεί ή παραμένουν επικίνδυνοι λόγω νέων κατολισθήσεων.
Η Ρασούβα, στο βόρειο Νεπάλ, ήταν η πρώτη περιοχή που επλήγη, όμως οι επιπτώσεις επεκτάθηκαν σε τουλάχιστον επτά νεπαλέζικες περιοχές, με τα πλημμυρικά νερά να φτάνουν μέχρι το Τσιτουάν, κοντά στα σύνορα με την Ινδία.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα νέας πλημμύρας. Ο Qianggong Zhang, επικεφαλής του τομέα κλίματος και περιβαλλοντικού κινδύνου στο Διεθνές Κέντρο Ολοκληρωμένης Ορεινής Ανάπτυξης (ICIMOD), προειδοποίησε ότι έχει δημιουργηθεί μπλοκάρισμα ανάντη του ποταμού στην περιοχή των συνόρων Νεπάλ–Κίνας.
Εάν το φράγμα αυτό υποχωρήσει απότομα, είναι πιθανό να προκληθεί νέο κύμα νερού και συντριμμιών, αυξάνοντας περαιτέρω τον κίνδυνο για τους κατοίκους και τα συνεργεία διάσωσης.
Στρατός και ανθρωπιστικές οργανώσεις στη μάχη της διάσωσης
Ο στρατός του Νεπάλ πραγματοποιεί πτήσεις για τη μεταφορά και διάσωση κατοίκων, ενώ άνθρωποι που ζουν κοντά στις κοίτες των ποταμών και σε άλλες επικίνδυνες περιοχές έχουν λάβει εντολή να απομακρυνθούν.
Η Διεθνής Ομοσπονδία Εταιρειών Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου έχει ήδη κινητοποιήσει ανθρωπιστική βοήθεια, μεταξύ άλλων κουβέρτες, φαρμακευτικό υλικό, φορεία και σάκους για τη διαχείριση των νεκρών.
Από την κινεζική πλευρά, ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ζήτησε να δοθεί απόλυτη προτεραιότητα στην αναζήτηση και διάσωση των αγνοουμένων.
Ωστόσο, όσο περνούν οι ώρες, το έργο των διασωστών γίνεται δυσκολότερο. Οι κατολισθήσεις συνεχίζονται, οι οδικές συνδέσεις έχουν διακοπεί σε πολλά σημεία και οι αρχές φοβούνται ότι η γεωμορφολογία της περιοχής μπορεί να επιφυλάσσει νέες επικίνδυνες εξελίξεις.
