Νεκρός στο σπίτι του στα Εξάρχεια εντοπίστηκε ο ζωγράφος και ποιητής Χρήστος Μαρκίδης, σε ηλικία 72 ετών.
Τα ίχνη του είχαν χαθεί τις τελευταίες ημέρες και οι Αρχές διερευνούν τις συνθήκες του θανάτου του, με τις πρώτες ενδείξεις να παραπέμπουν σε αυτοχειρία. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η τελευταία ανάρτησή του στο Facebook, στην οποία παρέθετε ένα απόσπασμα του ποιητή Νίκου Καρούζου για τη γέννηση και την «παγίδα της ύπαρξης».
Η τελευταία ανάρτηση με τους στίχους του Νίκου Καρούζου
Λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Χρήστος Μαρκίδης είχε αναρτήσει στο Facebook ένα απόσπασμα του Νίκου Καρούζου, που αναφερόταν στη γέννηση ως μια παράδοξη είσοδο στην ανθρώπινη ύπαρξη.
«Η γέννηση είναι παγίδα», έγραφε το απόσπασμα, περιγράφοντας τη στιγμή κατά την οποία το παιδί βγαίνει από το σώμα της μητέρας του και, αντί για την απόλυτη απελευθέρωση που μοιάζει να σηματοδοτεί η εικόνα αυτή, εισέρχεται στην «τρομερή παγίδα της ύπαρξης».
Η ανάρτηση αποκτά εκ των υστέρων ιδιαίτερο βάρος, χωρίς ωστόσο να μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της εξήγηση για τις συνθήκες του θανάτου του. Οι Αρχές εξετάζουν τα πραγματικά περιστατικά και τα στοιχεία που έχουν προκύψει από την έρευνα.
Ο Μαρκίδης ήταν ένας δημιουργός που κινήθηκε σε περισσότερα από ένα πεδία: ζωγράφος, ποιητής, δοκιμιογράφος και εκπαιδευτικός, με παρουσία επί δεκαετίες στην ελληνική καλλιτεχνική σκηνή.
Από τη Δράμα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
Ο Χρήστος Μαρκίδης γεννήθηκε στη Δράμα το 1954. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας από το 1974 έως το 1979, έχοντας ως αντικείμενα τη Ζωγραφική, τη Νωπογραφία, την Ιστορία της Τέχνης, τη Ρυθμολογία και την Παιδαγωγική-Ψυχολογία.
Στη συνέχεια έζησε και εργάστηκε για ένα διάστημα στο Παρίσι, ενώ από το 1985 έως το 1988 υπήρξε υπότροφος του ΙΚΥ για την εκπόνηση συγκεκριμένου καλλιτεχνικού έργου στην Ελλάδα.
Η εικαστική του διαδρομή εξελίχθηκε μέσα από μια συνεχή παρουσία σε εκθέσεις και συνεργασίες. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα βιογραφικά στοιχεία, πραγματοποίησε περισσότερες από δεκατέσσερις ατομικές εκθέσεις και συμμετείχε σε περισσότερες από εβδομήντα ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Μια ζωγραφική διαδρομή τεσσάρων δεκαετιών
Οι ατομικές παρουσιάσεις του έγιναν σε σημαντικούς εκθεσιακούς χώρους και γκαλερί της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας. Ανάμεσά τους οι Νέες Μορφές, η Γκαλερί Ζαλοκώστα 7, η Αίθουσα Τέχνης Αγκάθι, η Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, το Χώρος Τέχνης 24, η Ζήνα Αθανασιάδου Art Gallery, το Πολύεδρο, η Γκαλερί Titanium, η Αίθουσα Τέχνης Παρατηρητής, η Thanassis Frissiras Gallery και η Gallery 7.
Η τελευταία περίοδος της εκθεσιακής του δραστηριότητας περιλάμβανε την αναδρομική παρουσίαση της δουλειάς του στο Art Project Space το 2025, ενώ το 2022 είχε προηγηθεί έκθεση στη Gallery 7.
Έργα του βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, ενώ στο αρχείο του Frissiras Museum καταγράφονται έργα του από διαφορετικές περιόδους, μεταξύ άλλων προσωπογραφίες, αυτοπροσωπογραφίες, μορφές και νεκρές φύσεις.
Παράλληλα με τη ζωγραφική, ασχολήθηκε με τη χαρακτική και τη λιθογραφία, φιλοτέχνησε εξώφυλλα και εικονογραφήσεις βιβλίων και περιοδικών, εξώφυλλα CD, θεατρικά προγράμματα, εταιρικά σήματα και ετικέτες κρασιών.
Δάσκαλος μιας ολόκληρης γενιάς
Σημαντικό κομμάτι της δραστηριότητάς του ήταν και η εκπαίδευση. Από το 1987 έως το 2013 δίδαξε Ελεύθερο Σχέδιο και Χρώμα στη Σχολή Βακαλό, η οποία εξελίχθηκε στο Vakalo Art & Design College. Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, επομένως, δεν περιορίστηκε στη δημιουργία προσωπικού έργου, αλλά συμμετείχε ενεργά και στη διαμόρφωση νέων ανθρώπων που επέλεγαν να ακολουθήσουν τον δρόμο των εικαστικών τεχνών.
Η εκπαιδευτική του δραστηριότητα ήταν μέρος μιας ευρύτερης αντίληψης για την τέχνη. Για τον Μαρκίδη, η ζωγραφική δεν ήταν απομονωμένη από τη σκέψη, τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία. Η παράλληλη ενασχόλησή του με την ποίηση και το δοκίμιο επιβεβαιώνει αυτή την πολυσύνθετη σχέση με τη δημιουργία.
Ο ποιητής πίσω από τον ζωγράφο
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 ο Μαρκίδης παρουσίασε και σημαντικό ποιητικό έργο. Μεταξύ των συλλογών του περιλαμβάνονται το «Μονόζυγο – Τέσσερα Σχεδιάσματα» (1999), το «Έως» (2001), τα «Άτια στο σκοτεινό νερό» (2003), το «Αμώεν» (2004), το «Κιννάβαρι» (2009), το «Δράκων κατήλθες» (2013) και το «Έρεβος ή το άλλο φως» (2020).
Παράλληλα έγραψε δοκιμιακά κείμενα για την τέχνη, με χαρακτηριστικά έργα τα «Επτά κείμενα περί Τέχνης» και το «Κατάματα», το οποίο κυκλοφόρησε αρχικά από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη και αργότερα από τις εκδόσεις Αρμός.
Είχε επίσης αρθρογραφήσει σε έντυπα και περιοδικά, μεταξύ των οποίων η «Οδός Πανός», η «Βιβλιοθήκη» της «Ελευθεροτυπίας», το «Αντί», η «Σύναξη» και τα «Highlights».
Η τέχνη ως τρόπος σκέψης
Η περίπτωση του Χρήστου Μαρκίδη δεν περιορίζεται, επομένως, στο έργο ενός ζωγράφου. Η ζωγραφική, η ποίηση, το δοκίμιο και η διδασκαλία συνυπήρξαν σε μια διαδρομή που κράτησε περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.
Σε συνέντευξή του είχε μιλήσει για την ανάγκη μιας «ουτοπικής επανεκκίνησης» της ανθρωπότητας, συνδέοντας το καλλιτεχνικό βλέμμα με το γενικευμένο υλικό και υπαρξιακό αδιέξοδο της εποχής. Η σκέψη αυτή δείχνει έναν δημιουργό που αντιμετώπιζε την τέχνη ως τρόπο να αναμετρηθεί με τα μεγάλα ερωτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Ο θάνατός του στα Εξάρχεια κλείνει μια διαδρομή που εκτεινόταν από τον καμβά και το σχέδιο έως την ποίηση και το δοκίμιο. Και αφήνει πίσω ένα έργο στο οποίο η εικόνα και ο λόγος συναντήθηκαν πολλές φορές γύρω από το ίδιο δύσκολο ερώτημα: τι σημαίνει να υπάρχει κανείς.
Οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου του διερευνώνται από τις αρμόδιες Αρχές. Οι πρώτες ενδείξεις που έχουν δημοσιοποιηθεί παραπέμπουν σε αυτοχειρία, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν γίνει γνωστά περισσότερα στοιχεία από την έρευνα.
