Κάθε βράδυ ακούμε το ίδιο δελτίο: τόσοι πυροσβέστες, τόσα οχήματα, τόσα εναέρια μέσα.
Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς κρύβονται κρίσιμα ερωτήματα: πόσα αεροσκάφη ήταν πραγματικά διαθέσιμα, πόσα μπορούσαν να επιχειρήσουν, πόσα παρέμεναν καθηλωμένα και πόσα από τα μισθωμένα ιδιωτικά μέσα ελέγχονταν με τους ίδιους κανόνες ασφαλείας;
Η Σαλαμίνα καίγεται σε δύο μέτωπα. Στα Περιστέρια και τα Σελήνια εκκενώνονται οικισμοί, το 112 χτυπά ασταμάτητα και τα φέρι μποτ επιστρατεύονται για την απομάκρυνση πολιτών. Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στα Περιστέρια. Κι όμως, γνωρίζουμε ήδη ποιο θα είναι το αυριανό λεξιλόγιο: «άμεση κινητοποίηση», «γιγαντιαία επιχείρηση», «πρωτόγνωρες συνθήκες».
Την κασέτα την έχουμε ακούσει πολλές φορές.
Η κλιματική αλλαγή υπάρχει. Αυτό δεν αμφισβητείται. Αλλά δεν μπορεί να μετατρέπεται κάθε χρόνο σε πλυντήριο διοικητικών ευθυνών. Η κλιματική κρίση δεν ευθύνεται για την καθυστέρηση διαγωνισμών, δεν αφήνει αεροσκάφη χωρίς πληρώματα και δεν αποφασίζει πώς θα οργανωθεί η αεροπυρόσβεση.
Τα πανάκριβα αεροπλάνα που έμειναν στο έδαφος
Τον Νοέμβριο του 2025 παραλήφθηκαν με κάθε επισημότητα τα τρία Diamond DA62 MPP, αεροσκάφη επιτήρησης και συντονισμού συνολικής αξίας άνω των 23 εκατ. ευρώ.
Λίγους μήνες αργότερα, όταν οι φωτιές έφτασαν στη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική, παρέμειναν στη βάση τους στα Μέγαρα. Όχι επειδή δεν υπήρχαν μέτωπα. Αλλά επειδή δεν είχαν ολοκληρωθεί η εκπαίδευση και η πιστοποίηση των πληρωμάτων.
Αυτό δεν είναι «πρωτόγνωρο φαινόμενο». Είναι διοικητική αποτυχία.
Αγοράσαμε τα μέσα και μετά ψάξαμε τους ανθρώπους που θα τα χειρίζονταν. Κόψαμε κορδέλες, τραβήξαμε φωτογραφίες και ξεχάσαμε το αυτονόητο: ένα επιχειρησιακό μέσο αξίζει όσο η επιχειρησιακή του ετοιμότητα.
Πόσα εναέρια μέσα ήταν πραγματικά διαθέσιμα;
Στις 2 Αυγούστου, η σύγκρουση δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων κόστισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους. Η τραγωδία επιβάλλει πλήρη διερεύνηση, χωρίς προκαταλήψεις και χωρίς εύκολες εξηγήσεις.
Το ίδιο ισχύει για την επιχειρησιακή ασφάλεια όλων των εναέριων μέσων, κρατικών και μισθωμένων.
Όταν ακούμε ότι δεκάδες εναέρια μέσα δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν εξαιτίας των ισχυρών ανέμων, η αυτονόητη ερώτηση είναι: πόσα από αυτά ήταν πράγματι διαθέσιμα και επιχειρησιακά; Πόσα βρίσκονταν σε ετοιμότητα; Πόσα είχαν τεχνικούς ή άλλους περιορισμούς;
Ο πολίτης δεν χρειάζεται ένα μεγάλο άθροισμα. Χρειάζεται καθαρή εικόνα.
Η κλιματική αλλαγή δεν εκπαιδεύει πιλότους
Η Ελλάδα γνωρίζει εδώ και τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια ότι η αντιπυρική περίοδος θα γίνεται δυσκολότερη. Η κλιματική αλλαγή δεν ήρθε ξαφνικά το καλοκαίρι του 2026.
Γι’ αυτό και η επίκλησή της ως γενικής εξήγησης δεν αρκεί.
Η κλιματική κρίση αυξάνει τον κίνδυνο. Δεν καταργεί τη λογοδοσία. Δεν εξηγεί γιατί καθυστερούν προμήθειες. Δεν δικαιολογεί ανεκπαίδευτα πληρώματα. Δεν απαντά στο πώς οργανώνεται ο εναέριος συντονισμός.
Η φύση μπορεί να δημιουργεί ακραίες συνθήκες. Τη διοίκηση, όμως, την ασκούν άνθρωποι.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα χρήματα
Το κράτος έχει επενδύσει και συνεχίζει να επενδύει μεγάλα ποσά στην πυροπροστασία. Το ερώτημα είναι πώς, πότε και με ποιο αποτέλεσμα αξιοποιούνται.
Η ιστορία των Canadair είναι χαρακτηριστική. Η παραγωγή των νέων αεροσκαφών άργησε να επανεκκινήσει και τα νέα CL-515 δεν πρόκειται να ενισχύσουν άμεσα τον στόλο. Μέχρι τότε, η χώρα θα συνεχίσει να στηρίζεται σε γερασμένα μέσα και σε ένα σύστημα που κάθε καλοκαίρι δοκιμάζεται στα όριά του.
Δεν χρειαζόμαστε άλλες τελετές παραλαβής. Χρειαζόμαστε επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η λογοδοσία δεν μπορεί να είναι αριθμητική ομίχλη
Όταν τελειώσει η φωτιά, θα ξανακούσουμε πόσοι πυροσβέστες επιχείρησαν, πόσα οχήματα κινητοποιήθηκαν και πόσα εναέρια μέσα βρέθηκαν στην περιοχή.
Αυτό που πρέπει να ακούσουμε είναι κάτι πολύ πιο δύσκολο: πόσα ήταν διαθέσιμα, πόσα πέταξαν, πόσες ρίψεις έγιναν, ποια μέσα έμειναν καθηλωμένα και γιατί, πόσο κόστισαν οι μισθώσεις και ποιοι ήταν οι κανόνες ασφαλείας και ελέγχου.
Γιατί η δουλειά του κράτους δεν είναι να περιγράφει την καταστροφή με εντυπωσιακά νούμερα την επόμενη ημέρα. Είναι να έχει κάνει όσα απαιτούνται πριν από αυτήν.
Η Σαλαμίνα καίγεται. Οι άνθρωποι μετρούν απώλειες. Και η ώρα της λογοδοσίας δεν μπορεί να μετατίθεται για το επόμενο δελτίο των οκτώ.
