Έως και 15 δισεκατομμύρια ευρώ μπορεί να φτάσει το άμεσο και έμμεσο οικονομικό κόστος των κυμάτων καύσωνα που έπληξαν τη Γαλλία τους τελευταίους μήνες, την ώρα που η ακραία ζέστη επεκτείνεται στη νότια και δυτική Ευρώπη και περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να βρεθούν σήμερα σε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου.
Έως 15 δισ. ευρώ ο λογαριασμός για τη Γαλλία
Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη όχι μόνο με τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά και με έναν ολοένα μεγαλύτερο οικονομικό λογαριασμό. Η υπουργός Περιβάλλοντος Μονίκ Μπαρμπού δήλωσε ότι το συνολικό κόστος από τα κύματα καύσωνα εκτιμάται μεταξύ 10 και 15 δισεκατομμυρίων ευρώ, επικαλούμενη υπολογισμούς της γαλλικής στατιστικής υπηρεσίας INSEE.
Η εκτίμηση αφορά τόσο τις άμεσες ζημιές όσο και τις έμμεσες επιπτώσεις στην οικονομία. Και ο τελικός απολογισμός ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς, όπως επισήμανε η υπουργός, η περίοδος των υψηλών θερμοκρασιών δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η σύγκριση με το 2022 είναι ενδεικτική. Η μεγάλη ξηρασία εκείνης της χρονιάς είχε προκαλέσει συνολικό κόστος περίπου 5,6 δισ. ευρώ. Φέτος, όμως, η διάρκεια και η ένταση των επεισοδίων ζέστης είναι μεγαλύτερες, ενώ οι πυρκαγιές έχουν επεκταθεί και η γεωργική παραγωγή έχει δεχθεί ισχυρότερο πλήγμα.
Πυρκαγιές, γεωργία και νερό στο επίκεντρο
Οι οικονομικές απώλειες δεν περιορίζονται στις καταστροφές που προκαλούνται άμεσα από τις πυρκαγιές ή στην υποχώρηση της αγροτικής παραγωγής.
Η παρατεταμένη ξηρασία πιέζει τα αποθέματα νερού, δημιουργώντας προβλήματα στην ύδρευση και στην οικονομική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τη Γαλλίδα υπουργό, περισσότεροι από 40.000 άνθρωποι έχουν ήδη αντιμετωπίσει διακοπές στην υδροδότηση εξαιτίας της συνεχιζόμενης ξηρασίας.
Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, επιβαρύνουν τις υποδομές και εντείνουν τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Οι επιπτώσεις αυτές είναι δυσκολότερο να αποτιμηθούν άμεσα, αλλά προσθέτουν σημαντικό κόστος στην οικονομία.
92 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πάνω από τους 35°C
Το γαλλικό πρόβλημα αποτελεί μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης ευρωπαϊκής εικόνας. Νέο κύμα καύσωνα πλήττει τη νότια και δυτική Ευρώπη, με περίπου 92 εκατομμύρια ανθρώπους να αναμένεται να αντιμετωπίσουν σήμερα θερμοκρασίες άνω των 35°C.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ η θερμή αέρια μάζα κινείται προς τα Βαλκάνια και επηρεάζει περιοχές ακόμη και βορειότερα, φτάνοντας έως τη Βρετανία.
Στη Γαλλία, περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με θερμοκρασίες άνω των 35°C. Στην Ιταλία ο αντίστοιχος αριθμός υπολογίζεται σε περίπου 29 εκατομμύρια και στην Ισπανία σε περίπου 21 εκατομμύρια.
Οι ορεινές περιοχές και τμήματα της βορειοανατολικής Γαλλίας αναμένεται να έχουν μικρότερη θερμική επιβάρυνση, χωρίς όμως αυτό να αλλάζει τη συνολική εικόνα μιας χώρας που βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι πάνω από τους 30°C
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η έκταση του φαινομένου αν το όριο πέσει στους 30°C.
Υπολογίζεται ότι περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη, χωρίς να υπολογίζεται η Τουρκία, θα αντιμετωπίσουν σήμερα θερμοκρασίες άνω των 30°C.
Οι εκτιμήσεις βασίζονται σε μετεωρολογικές προβλέψεις της γερμανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας, δημογραφικές προβολές του Joint Research Center και στοιχεία της αυστριακής Klimadashboard.
Το μέγεθος αυτό δείχνει ότι η σημερινή θερμή εισβολή δεν αποτελεί ένα περιορισμένο μετεωρολογικό επεισόδιο. Η ζέστη καλύπτει ένα μεγάλο τμήμα της ηπείρου και επηρεάζει χώρες με διαφορετικά κλίματα, υποδομές και επίπεδα προετοιμασίας.
Η θερμή μάζα κινείται προς τα Βαλκάνια
Η θερμοκρασιακή πίεση μετατοπίζεται σταδιακά προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Ελλάδα βρίσκεται στη ζώνη των χωρών που αναμένεται να αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, ενώ σημαντική άνοδος καταγράφεται και στα δυτικά Βαλκάνια.
Από την Αλβανία έως την Κροατία, οι ακτές της Αδριατικής επηρεάζονται από τις υψηλές θερμοκρασίες, καθώς η θερμή αέρια μάζα επεκτείνεται σε μεγαλύτερη έκταση.
Για τις χώρες της Μεσογείου, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ένταση της ζέστης. Η παρατεταμένη διάρκεια των υψηλών θερμοκρασιών, σε συνδυασμό με την ξηρασία και τον αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών, πολλαπλασιάζει τις πιέσεις σε νερό, γεωργία, δασικά οικοσυστήματα και υποδομές.
43 εκατομμύρια Βρετανοί πάνω από τους 30°C
Η ένταση του φαινομένου αποτυπώνεται και στη Βρετανία, όπου περίπου 43 εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να καταγράψουν σήμερα θερμοκρασίες άνω των 30°C.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο οδεύει προς ένα από τα θερμότερα, αν όχι το θερμότερο, καλοκαίρια που έχουν καταγραφεί, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας Met Office.
Η γεωγραφική έκταση της ζέστης αποτυπώνει έτσι ένα ευρύτερο πρόβλημα: τα ακραία θερμικά επεισόδια δεν πλήττουν πλέον μόνο τις παραδοσιακά θερμές περιοχές της νότιας Ευρώπης, αλλά επηρεάζουν όλο και συχνότερα και χώρες του βορρά.
Το ευρωπαϊκό κόστος μπορεί να φτάσει σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια
Οι εκτιμήσεις για τη Γαλλία δίνουν μια πρώτη εικόνα του οικονομικού μεγέθους, αλλά οι συνολικές επιπτώσεις στην Ευρώπη είναι πολύ μεγαλύτερες.
Οικονομολόγοι και ακαδημαϊκοί προειδοποιούν ότι η φετινή περίοδος ακραίας ζέστης και ξηρασίας μπορεί να οδηγήσει σε απώλειες εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στη γεωργία και στις πυρκαγιές.
Η μειωμένη διαθεσιμότητα νερού μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τη βιομηχανία, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν προβλήματα στις μεταφορές και στη ναυσιπλοΐα. Την ίδια στιγμή, η επιβάρυνση της δημόσιας υγείας αυξάνει τις δαπάνες και τις απώλειες παραγωγικότητας.
Οι πυρκαγιές προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας, καθώς μεγάλες δασικές εκτάσεις έχουν ήδη υποστεί καταστροφές και η αντιπυρική περίοδος παραμένει σε εξέλιξη.
Η ζέστη μετατρέπεται σε οικονομικό δείκτη
Η περίπτωση της Γαλλίας δείχνει πλέον καθαρά ότι ο καύσωνας δεν είναι μόνο ένα ζήτημα θερμοκρασίας. Είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει την παραγωγή, την κατανάλωση ενέργειας, την αγροτική οικονομία, τη διαχείριση των υδάτων, τις υποδομές και τη δημόσια υγεία.
Το γεγονός ότι οι γαλλικές αρχές επιχειρούν ήδη να υπολογίσουν το κόστος των φετινών καυσώνων, ενώ το καλοκαίρι δεν έχει ολοκληρωθεί, δείχνει και τη μετατόπιση της συζήτησης στην Ευρώπη: από το πόσο υψηλή θα είναι η θερμοκρασία, στο πόσο θα κοστίσει η παρατεταμένη ζέστη.
