Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, στις 11 Αυγούστου, το πυρηνικό εργοστάσιο του Gravelines στη βόρεια Γαλλία βρέθηκε αντιμέτωπο με ένα ασυνήθιστο αλλά πλέον επαναλαμβανόμενο πρόβλημα: σμήνη μεδουσών εισχώρησαν στα συστήματα άντλησης θαλασσινού νερού, αναγκάζοντας την EDF να θέσει εκτός λειτουργίας τμήματα της εγκατάστασης.
Από 100 κιλά σε δεκάδες τόνους μεδουσών
Η γαλλική εταιρεία ηλεκτρισμού EDF ανακοίνωσε ότι οι ομάδες του εργοστασίου κινητοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση της μεγάλης συγκέντρωσης μεδουσών, η οποία έφτασε τους «αρκετές δεκάδες τόνους» και προκάλεσε προβλήματα στα συστήματα άντλησης.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία των εγκαταστάσεων και να επανασυνδεθούν οι αντιδραστήρες με το εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Η εικόνα είναι ενδεικτική της έντασης του φαινομένου: το Σαββατοκύριακο, οι ποσότητες που αντιμετώπιζαν οι ομάδες της EDF υπολογίζονταν σε περίπου 100 κιλά. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, όμως, το σμήνος διογκώθηκε σε δεκάδες τόνους, ξεπερνώντας τα μέτρα που είχαν ληφθεί μετά το αντίστοιχο περιστατικό του 2025.
Τρία αλιευτικά περιπολούν όλο το 24ωρο
Μετά την περσινή εισβολή μεδουσών, η EDF είχε επενδύσει σημαντικά ποσά για την ενίσχυση της προστασίας του Gravelines. Τοποθετήθηκαν κάμερες για την έγκαιρη παρακολούθηση των θαλάσσιων υδάτων, ενώ αλιευτικά σκάφη ανέλαβαν να απομακρύνουν τις μέδουσες πριν φτάσουν στα συστήματα άντλησης.
Τρία αλιευτικά βρίσκονται πλέον σε συνεχή περιπολία ανοιχτά του εργοστασίου, πραγματοποιώντας προληπτικές επιχειρήσεις όλο το εικοσιτετράωρο.
Τα μέτρα απέδωσαν αρχικά. Σύμφωνα με την EDF, τα σκάφη κατάφεραν να εμποδίσουν μια μαζική εισροή μεδουσών το Σάββατο και την Κυριακή. Όταν όμως το σμήνος αυξήθηκε δραματικά, οι δυνατότητες αντιμετώπισής του αποδείχθηκαν ανεπαρκείς.
Το ίδιο εργοστάσιο, την ίδια ημερομηνία
Η συγκυρία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στις 11 Αυγούστου 2025, ακριβώς έναν χρόνο πριν, το Gravelines είχε αντιμετωπίσει ανάλογο περιστατικό, όταν μεγάλες ποσότητες μεδουσών έφτασαν στα συστήματα ψύξης και οδήγησαν στην προσωρινή διακοπή λειτουργίας αντιδραστήρων.
Το φετινό περιστατικό μετατρέπει έτσι την 11η Αυγούστου σε μια ιδιαίτερα χαρακτηριστική ημερομηνία για το εργοστάσιο της βόρειας Γαλλίας. Κυρίως, όμως, δείχνει ότι τα μέτρα που εφαρμόστηκαν μετά το περσινό συμβάν δεν αρκούν όταν οι θαλάσσιες συνθήκες ευνοούν μια τόσο μεγάλη συγκέντρωση μεδουσών.
Το Gravelines, ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά εργοστάσια της Ευρώπης, βρίσκεται στις ακτές της Βόρειας Θάλασσας και χρησιμοποιεί θαλασσινό νερό για την ψύξη των εγκαταστάσεών του. Αυτό ακριβώς το πλεονέκτημα, όμως, δημιουργεί και μια ιδιαίτερη ευπάθεια απέναντι σε ακραία θαλάσσια φαινόμενα.
Η κλιματική αλλαγή δοκιμάζει τη γαλλική πυρηνική ενέργεια
Το περιστατικό με τις μέδουσες δεν αποτελεί μεμονωμένο πρόβλημα για τον γαλλικό πυρηνικό στόλο. Το φετινό καλοκαίρι έχει φέρει αλλεπάλληλες πιέσεις στις εγκαταστάσεις, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία περιορίζουν τη διαθεσιμότητα νερού και αυξάνουν τη θερμοκρασία των ποταμών.
Οι πυρηνικοί σταθμοί χρειάζονται μεγάλες ποσότητες νερού για την ψύξη τους και γι’ αυτό κατασκευάζονται συχνά κοντά σε ποτάμια ή στη θάλασσα. Όταν όμως η θερμοκρασία του νερού αυξάνεται υπερβολικά ή η παροχή μειώνεται, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να περιοριστεί ή να διακοπεί προσωρινά.
Στις παράκτιες εγκαταστάσεις προστίθεται πλέον ένας ακόμη παράγοντας: η αυξανόμενη παρουσία μεγάλων πληθυσμών μεδουσών.
Οι μέδουσες ως νέα πρόκληση για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις
Η άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας έχει συνδεθεί με συχνότερες και μεγαλύτερες συγκεντρώσεις μεδουσών στις γαλλικές ακτές. Όταν τα σμήνη φτάνουν κοντά στις εγκαταστάσεις, μπορούν να φράξουν τα σημεία εισαγωγής θαλασσινού νερού και τα φίλτρα των συστημάτων άντλησης.
Δεν πρόκειται για ζήτημα πυρηνικής ασφάλειας με την έννοια ενός ατυχήματος στον αντιδραστήρα. Είναι, όμως, ένα πρόβλημα που μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα ασφαλούς λειτουργίας και ψύξης των εγκαταστάσεων και να οδηγήσει σε προσωρινή διακοπή παραγωγής.
Η Greenpeace Γαλλίας έσπευσε να αξιοποιήσει το περιστατικό για να επαναφέρει την κριτική της στην πυρηνική ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι το συμβάν αποκαλύπτει τις δυσκολίες προσαρμογής των πυρηνικών σταθμών στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Για την EDF, το ζητούμενο είναι πλέον πιο πρακτικό: να αντιμετωπίσει ένα φαινόμενο που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε περιστασιακό, αλλά αρχίζει να αποκτά χαρακτηριστικά επαναλαμβανόμενης πρόκλησης για τις παράκτιες πυρηνικές εγκαταστάσεις της Γαλλίας.
