Οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως ένα επαναλαμβανόμενο εποχικό φαινόμενο ή ως αποτέλεσμα αποκλειστικά της ανθρώπινης αμέλειας. Σε άρθρο γνώμης στην El País, η δημοσιογράφος Pilar Mera υποστηρίζει ότι η κλιματική κρίση έχει αλλάξει ριζικά τη φύση των πυρκαγιών και πως η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι πολιτική, με ισχυρές δημόσιες πολιτικές, περισσότερους πόρους και αναγνώριση της πραγματικής διάστασης του προβλήματος.
Από τις καμπάνιες πρόληψης στη νέα εποχή των ακραίων πυρκαγιών
Η Pilar Mera ξεκινά υπενθυμίζοντας ότι οι πυρκαγιές δεν αποτελούν νέο φαινόμενο για την Ισπανία. Ανακαλεί στη μνήμη τις γνωστές κρατικές εκστρατείες των δεκαετιών του 1960, του 1970 και του 1980, οι οποίες καλούσαν τους πολίτες να αποφεύγουν πράξεις που μπορούσαν να προκαλέσουν φωτιά, όπως ένα αναμμένο τσιγάρο, ένα σπίρτο ή μια κακοσβησμένη εστία στην ύπαιθρο. Το μήνυμα εκείνης της εποχής ήταν ότι οι μικρές καθημερινές πράξεις ευθύνης μπορούσαν να αποτρέψουν μια μεγάλη καταστροφή.
Κατά την άποψή της, αυτή η προσέγγιση είχε νόημα όσο οι περισσότερες πυρκαγιές συνδέονταν κυρίως με ανθρώπινη αμέλεια. Σήμερα, όμως, το πλαίσιο έχει αλλάξει ριζικά.
Η κλιματική κρίση έχει αλλάξει τους όρους του προβλήματος
Η αρθρογράφος επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν είναι πως οι πυρκαγιές εμφανίζονται κάθε καλοκαίρι, αλλά ότι πλέον εξελίσσονται σε φαινόμενα πρωτοφανούς έντασης και ταχύτητας εξάπλωσης. Οι αλλεπάλληλοι καύσωνες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι ολοένα συχνότερες ακραίες καιρικές συνθήκες δημιουργούν ένα εκρηκτικό περιβάλλον, όπου ακόμη και μια μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτη καταστροφή.
Η Mera υποστηρίζει ότι οι μαζικές εκκενώσεις οικισμών και οι πυρκαγιές που παραμένουν ανεξέλεγκτες επί ημέρες δεν αποτελούν πλέον εξαιρέσεις, αλλά μια νέα πραγματικότητα που συνδέεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή.
Η πρόληψη δεν αρκεί πλέον
Χωρίς να υποβαθμίζει τη σημασία της πρόληψης και της ατομικής υπευθυνότητας, η Pilar Mera θεωρεί ότι οι παραδοσιακές εκστρατείες ευαισθητοποίησης δεν επαρκούν απέναντι στις νέες συνθήκες. Υποστηρίζει ότι απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις στην πρόληψη και την καταστολή των πυρκαγιών, ενίσχυση των πυροσβεστικών δυνάμεων, καλύτερος συντονισμός μεταξύ όλων των επιπέδων της διοίκησης και επαρκής χρηματοδότηση των αρμόδιων υπηρεσιών.
Κατά την ίδια, η εμπειρία δείχνει ότι οι μεγάλες πυρκαγιές αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα όταν υπάρχει ισχυρή κρατική οργάνωση και συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Κριτική στην άρνηση της κλιματικής αλλαγής
Στο άρθρο της, η Pilar Mera ασκεί έντονη κριτική στις πολιτικές δυνάμεις που αρνούνται ή υποβαθμίζουν τον ρόλο της κλιματικής αλλαγής στις σύγχρονες πυρκαγιές. Παράλληλα, θεωρεί λανθασμένες τις πολιτικές επιλογές που περιορίζουν τους διαθέσιμους πόρους για τις δημόσιες υπηρεσίες, αντί να τις ενισχύουν ώστε να ανταποκριθούν στις ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις.
Επικρίνει επίσης την τάση ορισμένων πολιτικών να αποδίδουν τις ευθύνες σε άλλα ζητήματα, όπως η μετανάστευση, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο περιβαλλοντισμός, ο φεμινισμός ή οι πολιτικοί αντίπαλοι, αντί να αντιμετωπίζουν τις πραγματικές αιτίες της κρίσης.
«Οι πυρκαγιές πρέπει να πολιτικοποιηθούν»
Η βασική θέση της Pilar Mera συνοψίζεται στην ανάγκη «πολιτικοποίησης των πυρκαγιών». Όπως εξηγεί, αυτό δεν σημαίνει κομματική εκμετάλλευση των φυσικών καταστροφών, αλλά αναγνώριση ότι πρόκειται για ένα ζήτημα δημόσιας πολιτικής που απαιτεί άμεσες αποφάσεις, επενδύσεις και στρατηγικό σχεδιασμό.
Κατά την αρθρογράφο της El País, η εποχή κατά την οποία αρκούσε να ζητείται από τους πολίτες να είναι πιο προσεκτικοί έχει παρέλθει. Η κλιματική κρίση έχει μεταβάλει οριστικά το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκδηλώνονται οι πυρκαγιές και επιβάλλει μια συνολική πολιτική απάντηση, πριν οι κοινωνίες βρεθούν αντιμέτωπες με ακόμη μία καταστροφική αντιπυρική περίοδο.
