Υπάρχει μια στιγμή στην πολιτική όπου η αποχώρηση δεν είναι ήττα αλλά στοιχειώδης πράξη αυτογνωσίας. Και ίσως για ορισμένα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ αυτή η στιγμή έχει ήδη περάσει.
Γιατί η διαρκής παραμονή σε ένα σκηνικό εσωτερικής απαξίωσης δεν τραυματίζει μόνο τους ίδιους. Τροφοδοτεί την εικόνα μιας Αριστεράς που έχασε τον προσανατολισμό της και αντικατέστησε την πολιτική με προσωπικές διαδρομές, καρέκλες και μικροκομματικούς υπολογισμούς.
Δεν πάτε σπίτι σας καλύτερα;
Ας ειπωθεί καθαρά: η πολιτική δεν είναι υποχρεωτική υπηρεσία. Δεν είναι επάγγελμα εφ’ όρου ζωής. Δεν είναι μια θέση που κάποιος δικαιούται να διατηρεί απλώς επειδή κάποτε εξελέγη.
Υπάρχουν στιγμές όπου η πιο έντιμη πολιτική στάση είναι να αναγνωρίσεις ότι ο κύκλος σου έκλεισε. Να αποχωρήσεις πριν η παρουσία σου γίνει μέρος του προβλήματος. Να αφήσεις χώρο σε άλλους ανθρώπους, με περισσότερη πολιτική πίστη, περισσότερη διάθεση προσφοράς και λιγότερη αγωνία προσωπικής επιβίωσης.
Γιατί αυτό που παρακολουθείται σήμερα στον ΣΥΡΙΖΑ δεν μοιάζει με μια δημιουργική πολιτική διαφωνία. Δεν θυμίζει μια ιδεολογική σύγκρουση για την κατεύθυνση της Αριστεράς. Μοιάζει περισσότερο με μια παρατεταμένη διαδικασία αυτοϋπονόμευσης, όπου ο καθένας επιχειρεί να διασώσει τον εαυτό του από τα συντρίμμια μιας συλλογικής αποτυχίας.
Από την πολιτική πρόταση στην προσωπική διάσωση
Η εικόνα βουλευτών που ανεξαρτητοποιούνται ο ένας μετά τον άλλο, που αφήνουν ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για το επόμενο πολιτικό τους βήμα και που εμφανίζονται περισσότερο απασχολημένοι με τη δική τους θέση στον χάρτη παρά με μια συνολική πολιτική απάντηση, έχει προκαλέσει μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης.
Το πρόβλημα δεν είναι η ανεξαρτητοποίηση αυτή καθαυτή. Στην πολιτική υπάρχουν περιπτώσεις όπου η αποχώρηση από ένα κόμμα είναι αναγκαία και πολιτικά δικαιολογημένη. Το πρόβλημα είναι όταν η ανεξαρτητοποίηση μετατρέπεται σε μηχανισμό προσωπικής διάσωσης χωρίς νέο πολιτικό περιεχόμενο.
Όταν η πολιτική γίνεται διαχείριση καριέρας, τότε ο πολιτικός παύει να εκπροσωπεί μια ιδέα και περιορίζεται να εκπροσωπεί τον εαυτό του.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλήγμα για έναν χώρο που ιστορικά υποστήριξε ότι βάζει το συλλογικό πάνω από το ατομικό.
Η Αριστερά δεν χρειάζεται άλλους διαχειριστές θέσεων
Η κρίση του ΣΥΡΙΖΑ δεν αφορά μόνο ένα κόμμα. Αφορά συνολικά την εικόνα της Αριστεράς στην Ελλάδα.
Ένας χώρος που άλλοτε μιλούσε για κοινωνικές αλλαγές, κινήματα, συλλογικές διεκδικήσεις και πολιτικές συγκρούσεις, σήμερα εμφανίζεται εγκλωβισμένος σε έναν μικρόκοσμο εσωτερικών ισορροπιών και προσωπικών στρατηγικών.
Η κοινωνία δεν περιμένει από την Αριστερά περισσότερους επαγγελματίες της πολιτικής. Δεν περιμένει άλλους εκπροσώπους που αναζητούν ρόλο μετά την απώλεια της πολιτικής τους βάσης. Περιμένει ανθρώπους που έχουν κάτι να υπερασπιστούν, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει κόστος.
Γιατί η πολιτική χωρίς κόστος γίνεται απλώς διαχείριση φιλοδοξιών.
Η αξιοπρέπεια της αποχώρησης
Κάποια στιγμή ένας πολιτικός πρέπει να μπορεί να πει: «Έκανα τον κύκλο μου, αναλαμβάνω το μερίδιο ευθύνης που μου αναλογεί και αποχωρώ». Δεν είναι ντροπή. Αντίθετα, μπορεί να είναι η τελευταία πράξη πολιτικής σοβαρότητας.
Η παραμονή πάση θυσία, μέσα σε μια εικόνα διάλυσης και χλευασμού, δεν προστατεύει ούτε το πρόσωπο ούτε την παράταξη. Αντίθετα, βαθαίνει την κρίση.
Και ίσως το πιο δύσκολο μήνυμα που χρειάζεται σήμερα να ακουστεί στον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ είναι και το πιο απλό: αν δεν μπορείτε πλέον να υπηρετήσετε μια συλλογική υπόθεση, αν η πολιτική έχει γίνει μόνο προσωπική υπόθεση, τότε ίσως η πιο αξιοπρεπής επιλογή είναι να πάτε σπίτι σας.
Όχι γιατί η Αριστερά δεν σας χρειάζεται. Αλλά γιατί η Αριστερά χρειάζεται πρώτα απ’ όλα να ξαναβρεί τον λόγο για τον οποίο υπάρχει.
