Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ενεργοποιεί ένα εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος, το οποίο τίθεται άμεσα σε εφαρμογή μετά την ψήφιση του νέου πολυνομοσχεδίου στη Βουλή. Οι αλλαγές επηρεάζουν περισσότερα από 2 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επανακαθορίζοντας κρίσιμους άξονες όπως οι δικαστικές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010, ο εξωδικαστικός μηχανισμός, οι ρυθμίσεις προς το Δημόσιο και το πλαίσιο προστασίας από κατασχέσεις.
Σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υπογραμμίζει ότι το ιδιωτικό χρέος αποτελεί βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα της οικονομικής κρίσης και ότι η κυβερνητική στρατηγική στοχεύει στη δημιουργία πραγματικών δεύτερων ευκαιριών για τους οφειλέτες, με μείωση βαρών και αποκατάσταση της οικονομικής δυνατότητας των πολιτών.
Ανατροπές στον «νόμο Κατσέλη» και επανυπολογισμός τόκων
Κεντρική τομή του νέου πλαισίου αποτελεί η αναμόρφωση των δικαστικών ρυθμίσεων του ν. 3869/2010. Ο τόκος στις ρυθμισμένες οφειλές θα υπολογίζεται πλέον στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό ανεξόφλητο κεφάλαιο, εξέλιξη που οδηγεί σε αισθητή μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης για τους δανειολήπτες.
Η αλλαγή επηρεάζει άμεσα τις ενεργές ρυθμίσεις, καθώς κάθε καταβολή θα κατευθύνεται περισσότερο στην αποπληρωμή κεφαλαίου, περιορίζοντας τη συσσώρευση τόκων. Παράλληλα, προβλέπεται αναδρομικός συμψηφισμός υπερβάλλοντων τόκων που έχουν ήδη καταβληθεί, οι οποίοι θα αφαιρούνται από τις μελλοντικές δόσεις.
Για τις ρυθμίσεις που έχουν ολοκληρωθεί ή έχουν εκπέσει, το πλαίσιο δεν προβλέπει επιστροφές ποσών, διατηρώντας ωστόσο τη νομική σταθερότητα των ήδη κλεισμένων υποθέσεων.
«Κλείδωμα» δόσεων και νέες δυνατότητες ρύθμισης οφειλών
Το νέο πλαίσιο επεκτείνει τη σταθερότητα των ρυθμίσεων και σε άλλους μηχανισμούς, όπως ο εξωδικαστικός του ν. 4738/2020 και οι ρυθμίσεις του ν. 4605/2019. Οι δόσεις που έχουν ήδη συμφωνηθεί θα παραμένουν σταθερές, χωρίς πρόσθετες επιβαρύνσεις ή επανυπολογισμούς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Η ρύθμιση αφορά παλαιές οφειλές έως το τέλος του 2023 και αναμένεται να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο διευκόλυνσης για χιλιάδες φορολογουμένους που βρίσκονται εκτός ενεργών ρυθμίσεων.
Η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων θα λειτουργεί ηλεκτρονικά μέσω της ΑΑΔΕ και του ΚΕΑΟ, με την πρώτη δόση να αποτελεί προϋπόθεση ενεργοποίησης της ρύθμισης.
Αύξηση ακατάσχετου και νέα όρια προστασίας εισοδήματος
Σημαντική αλλαγή καταγράφεται και στο ακατάσχετο όριο τραπεζικών λογαριασμών, το οποίο αυξάνεται στα 1.600 ευρώ μηνιαίως για χρέη προς το Δημόσιο. Η αναπροσαρμογή ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων οφειλετών που βρίσκονται σε καθεστώς αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.
Αντίστοιχες αυξήσεις προβλέπονται και για ιδιωτικές οφειλές, με διαφοροποιημένα όρια για ατομικούς και κοινούς λογαριασμούς, ενισχύοντας την προστασία βασικών οικονομικών πόρων των νοικοκυριών.
Νέες ρυθμίσεις για κατασχέσεις και εξωδικαστικό μηχανισμό
Το νέο πλαίσιο εισάγει δυνατότητα άρσης κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών όταν έχει εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% της οφειλής. Η ρύθμιση επιτρέπει την επαναλειτουργία οικονομικών δραστηριοτήτων και την αποκατάσταση ρευστότητας για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Παράλληλα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός διευρύνεται, με το όριο εισόδου να μειώνεται στις 5.000 ευρώ και με δυνατότητα ρύθμισης έως 240 δόσεων για δημόσιο χρέος και έως 420 για χρηματοδοτικούς φορείς. Η παρέμβαση στοχεύει στην ένταξη μικροοφειλετών που έως σήμερα έμεναν εκτός συστήματος ρύθμισης.
Προστασία κύριας κατοικίας μέσα από τον εξωδικαστικό
Για πρώτη φορά εισάγεται δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ο οφειλέτης μπορεί να επιλέξει την προστασία της πρώτης κατοικίας, αξιοποιώντας άλλα περιουσιακά στοιχεία για ρευστοποίηση, με στόχο ευνοϊκότερη ρύθμιση και μεγαλύτερο «κούρεμα» οφειλής.
Η ρύθμιση αυτή ενισχύει τον ρόλο του εξωδικαστικού ως εργαλείο συνολικής διαχείρισης χρέους, με έμφαση στη διατήρηση της στεγαστικής σταθερότητας των νοικοκυριών.
