Η Αθήνα βρέθηκε στο επίκεντρο της παγκόσμιας συζήτησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς άνοιξε τις πύλες της η ετήσια συνάντηση του World Internet Project (WIP), με τη συμμετοχή επιστημόνων, ερευνητών και διαμορφωτών πολιτικής από περισσότερες από 18 χώρες. Η εναρκτήρια εκδήλωση με τίτλο «The Future Was Here: The Disruptions of Artificial Intelligence» πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο Αργυριάδη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός διήμερου διεθνούς διαλόγου για τις κοινωνικές και θεσμικές επιπτώσεις της AI.
Στις 13 και 14 Ιουνίου ακολουθεί το Annual WIP Workshop – Athens 2026, με τίτλο «Emergent AI Societies», σε συνδιοργάνωση με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών και το ΕΚΠΑ.
Η Αθήνα ως κόμβος του παγκόσμιου διαλόγου για την AI
Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο καθ. Νίκος Δεμερτζής, εκπρόσωπος του WIP για Ελλάδα και Κύπρο, ο οποίος αναφέρθηκε στην πορεία του δικτύου από το 1998 και την ίδρυσή του από τον καθηγητή Jeff Cole, την περίοδο της πρώτης μεγάλης εξάπλωσης του διαδικτύου.
Ο ίδιος περιέγραψε μια νέα πραγματικότητα όπου «η ανθρώπινη εμπειρία κινείται στον αστερισμό της Τεχνητής Νοημοσύνης», επισημαίνοντας ότι η AI έχει ήδη μετατραπεί σε καθημερινό δεδομένο, «όπως ο αέρας που αναπνέουμε». Παράλληλα, έθεσε ζήτημα προδραστικής ρύθμισης και κοινωνικής ευθύνης των δημιουργών συστημάτων AI, με αιχμή τον κίνδυνο χειραγώγησης και ανισοτήτων.
Πολιτική, καινοτομία και θεσμικές προκλήσεις
Ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρης Τερζής έδωσε έμφαση στις επενδυτικές ευκαιρίες που ανοίγονται για την Ελλάδα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, κάνοντας λόγο για χρηματοδοτήσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ σε έργα καινοτομίας.
Από την πλευρά του, ο ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού Γιάννης Μαστρογεωργίου πρότεινε μια εννοιολογική μετατόπιση από την «Artificial Intelligence» στην «Intelligent Assistance», δίνοντας έμφαση στη συμβίωση ανθρώπου και μηχανής. Παράλληλα προειδοποίησε για τον κίνδυνο ανθρωπομορφισμού και πνευματικής εξάρτησης από τα νέα συστήματα.
Η πρόεδρος του Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Βασιλική Γεωργιάδου ανέδειξε τις κοινωνικοπολιτισμικές αντιδράσεις που ήδη προκαλεί η AI, επισημαίνοντας την ανάγκη ανάλυσης των νέων μορφών ανισότητας που παράγει ο ψηφιακός μετασχηματισμός.
Θεσμοί, επιστήμη και δημόσια σφαίρα απέναντι στην AI
Ο αντιπρύτανης του Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ευστάθιος Ευσταθόπουλος υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη ήδη μετασχηματίζει κρίσιμους τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση και η δημόσια διοίκηση, θέτοντας ζητήματα διαφάνειας αλγορίθμων και προστασίας δεδομένων.
Ο Κώστας Μουρλάς ανέδειξε την πίεση που ασκεί η παραγωγική AI στη δημοσιογραφία και τη δημόσια σφαίρα, τονίζοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη προηγείται συχνά της θεσμικής ρύθμισης της αλήθειας.
Ο πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής Χαράλαμπος Τσέκερης περιέγραψε ένα ιστορικό παράδοξο: τεχνολογική πρόοδος χωρίς πλήρη κατανόηση των συνεπειών της, καλώντας σε συμμετοχική διακυβέρνηση της AI.
Ο Jeff Cole και η ακτινογραφία μιας παγκόσμιας μετάβασης
Στο επίκεντρο της βραδιάς βρέθηκε η ομιλία του ιδρυτή του WIP Jeff Cole, ο οποίος παρουσίασε τα ευρήματα της διεθνούς έρευνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο Cole περιέγραψε τρεις μεγάλες τεχνολογικές ανατροπές μέσα σε 25 χρόνια: τηλεόραση, διαδίκτυο και τώρα AI, επισημαίνοντας τον ρυθμό επιτάχυνσης των αλλαγών. Όπως ανέφερε, εφαρμογές όπως το ChatGPT έφτασαν τα 100 εκατομμύρια χρήστες χωρίς καμία καμπύλη εκμάθησης, στοιχείο που εξηγεί την παγκόσμια εξάπλωση.
Τα δεδομένα της έρευνας δείχνουν έντονες ανισομέρειες: υψηλή χρήση σε χώρες όπως η Ινδονησία και η Τσεχία, αλλά και σημαντικά ποσοστά πολιτών που δεν βλέπουν ακόμη την AI ως μέρος της καθημερινότητάς τους. Στην Ευρώπη καταγράφονται από τα υψηλότερα ποσοστά χρήσης για εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Φόβοι, ανισότητες και το κοινωνικό αποτύπωμα της AI
Η έρευνα αποτυπώνει και μια παράλληλη ζώνη έντονου φόβου. Στις ΗΠΑ και την Ελλάδα, σημαντικά ποσοστά πολιτών εκφράζουν ανησυχία για υπαρξιακού τύπου κινδύνους από την AI, ενώ η πλειονότητα δηλώνει φόβο για παραβίαση ιδιωτικότητας και απώλεια θέσεων εργασίας.
Ο Jeff Cole προειδοποίησε ότι η πιο κρίσιμη διάσταση δεν αφορά μόνο την οικονομία, αλλά την απώλεια νοήματος στην εργασία και την καθημερινή ζωή, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε βαθιές κοινωνικές μετατοπίσεις.
Στον τομέα της εκπαίδευσης, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή: από τη μία πλευρά ενθαρρύνεται η χρήση AI, από την άλλη ενισχύεται η ανησυχία για εξάρτηση και αποδυνάμωση της κριτικής σκέψης.
Ένα συνέδριο για το ήδη παρόν μέλλον
Το συνέδριο του WIP στην Αθήνα ολοκληρώνει την πρώτη του ημέρα με την αίσθηση ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί μελλοντικό σενάριο αλλά ήδη ενεργό κοινωνικό πεδίο σύγκρουσης, ρύθμισης και επαναπροσδιορισμού.
Η συνέχεια των εργασιών αναμένεται να εμβαθύνει σε ζητήματα διακυβέρνησης, κοινωνικών ανισοτήτων και θεσμικών ορίων της AI, σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογία τρέχει ταχύτερα από τους κανόνες της.
