Ένα ευρύ πακέτο παρεμβάσεων για τις συντάξεις και τα εισοδήματα των συνταξιούχων διαμορφώνεται σταδιακά από την κυβέρνηση, με εφαρμογή σε ορίζοντα εξαμήνου και χρονικό ορίζοντα που εκτείνεται έως το 2027. Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν αυξήσεις, παρεμβάσεις στην προσωπική διαφορά, αλλαγές στις κρατήσεις υγείας και νέα νομοθετική λύση για τις συντάξεις χηρείας, ενώ συνδέονται χρονικά με την πολιτική συγκυρία και την προοπτική εκλογικής αναμέτρησης εντός του επόμενου διαστήματος.
Το «5+1» πακέτο παρεμβάσεων για τις συντάξεις
Στον πυρήνα των κυβερνητικών σχεδιασμών βρίσκονται πέντε βασικές αλλαγές και μία ακόμη κεντρική εκκρεμότητα που αφορά τις συντάξεις χηρείας. Οι παρεμβάσεις, όπως έχουν διαμορφωθεί μέχρι στιγμής, συνθέτουν ένα συνολικό πλαίσιο ενίσχυσης των συνταξιούχων, με εφαρμογές που ξεκινούν από το τέλος του 2026 και εκτείνονται στο 2027.
Πρώτον, προβλέπεται αύξηση των συντάξεων κατά 2,6% από το 2027, έναντι αρχικής πρόβλεψης 2,4%. Η αναθεώρηση προς τα πάνω συνδέεται με τις πληθωριστικές πιέσεις και θα αποτυπωθεί στην καταβολή του Ιανουαρίου 2027, με οφέλη που διαφοροποιούνται ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.
Δεύτερον, δρομολογείται η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς. Περίπου 670.000 συνταξιούχοι θα δουν από το 2027 την πλήρη ενσωμάτωση των αυξήσεων, με το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς να παραμένει ως σταθερό ποσό στη σύνταξη, χωρίς προσαυξήσεις.
Τρίτον, ενισχύεται το ετήσιο επίδομα προς συνταξιούχους και δικαιούχους του κοινωνικού συστήματος, με αύξηση στα 300 ευρώ. Το μέτρο αφορά περίπου 420.000 επιπλέον δικαιούχους, μετά την αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων.
Τέταρτον, προωθείται ρύθμιση για την εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης στην επικουρική σύνταξη, με στόχο την ένταξη περίπου 45.000 νέων δικαιούχων, κυρίως ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων που δεν συμπληρώνουν τα απαιτούμενα έτη.
Πέμπτον, εξετάζεται η σταδιακή κατάργηση της προσωρινής σύνταξης, αρχικά στο Δημόσιο, λόγω της ταχύτερης απονομής οριστικών συντάξεων που επιτρέπει πλέον η ψηφιοποίηση των ασφαλιστικών δεδομένων.
Προσωπική διαφορά: Σταδιακή κατάργηση και πλήρης ενσωμάτωση αυξήσεων
Κεντρικό σημείο του πακέτου αποτελεί η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από το 2027. Η αλλαγή αφορά ένα μεγάλο τμήμα συνταξιούχων που μέχρι σήμερα δεν λάμβαναν πραγματικές αυξήσεις λόγω συμψηφισμού.
Με τη νέα ρύθμιση, οι αυξήσεις θα περνούν στο σύνολό τους στην κύρια σύνταξη, ενώ η προσωπική διαφορά θα διατηρείται ως σταθερό ποσό χωρίς αναπροσαρμογές. Στο συγκεκριμένο τμήμα της σύνταξης θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται μόνο φορολογικές επιβαρύνσεις, όχι ασφαλιστικές κρατήσεις.
Συντάξεις χηρείας: Νομοθετική λύση για 130.000 συνταξιούχους
Σημαντική εκκρεμότητα παραμένει το ζήτημα των συντάξεων χηρείας στον ιδιωτικό τομέα, που αφορά περίπου 130.000 συνταξιούχους. Μετά τη νομολογιακή ερμηνεία του Συμβούλιο της Επικρατείας, αναδείχθηκε ζήτημα συμβατότητας του τρόπου καταβολής πολλαπλών συντάξεων.
Το υπουργείο Εργασίας προχωρά σε νομοθετική παρέμβαση που στοχεύει στη συνολική διευθέτηση του θέματος, με κυβερνητικές πηγές να διαβεβαιώνουν ότι δεν θα υπάρξουν περικοπές. Η ρύθμιση αναμένεται να ευθυγραμμίσει το καθεστώς του ιδιωτικού τομέα με αντίστοιχες εφαρμογές που ήδη ισχύουν στο Δημόσιο και στον ΟΓΑ.
Επίδομα, εισφορές και αγορά εργασίας συνταξιούχων
Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνεται και η ενίσχυση του μόνιμου επιδόματος, το οποίο καταβάλλεται μέσω του ΟΠΕΚΑ, με διεύρυνση δικαιούχων και αύξηση του ποσού.
Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις στη μείωση των εισφορών υγείας και κίνητρα για την απασχόληση συνταξιούχων, με στόχο την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας.
Πολιτικός ορίζοντας και ΔΕΘ
Το σύνολο των μέτρων συνδέεται χρονικά με το τελευταίο έτος της κυβερνητικής θητείας και την πολιτική προετοιμασία ενόψει εκλογών, καθώς το ενδεχόμενο προσφυγής στις κάλπες παραμένει ανοιχτό.
Ταυτόχρονα, οι φετινές εξαγγελίες στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτελούν το τελευταίο πλήρες πακέτο μέτρων της τρέχουσας κυβερνητικής περιόδου, με έμφαση σε παρεμβάσεις εισοδήματος και φορολογικές ελαφρύνσεις.
