Η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ότι μπορεί να ανοίξει παράθυρο αποκλιμάκωσης στη σύγκρουση με το Ιράν, την ώρα που οι διπλωματικές επαφές εντείνονται και το Πακιστάν επιχειρεί να αναλάβει κρίσιμο διαμεσολαβητικό ρόλο. Στο παρασκήνιο των συνομιλιών, η Τεχεράνη επιμένει στις βασικές της απαιτήσεις, οι ΗΠΑ αναζητούν τρόπο εξόδου από μια δαπανηρή στρατιωτική εμπλοκή και οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις γύρω από το Στενό του Ορμούζ.
Η αμερικανική αισιοδοξία και ο πακιστανικός δίαυλος
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εμφανίστηκε χθες αισιόδοξος ότι οι διπλωματικές προσπάθειες μπορούν να οδηγήσουν σε πρόοδο και ενδεχομένως σε συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο.
Όπως ανέφερε, η Ουάσιγκτον αναμένει με ενδιαφέρον την αποστολή πακιστανικής αντιπροσωπείας στην Τεχεράνη, εκτιμώντας ότι η νέα παρέμβαση μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά.
«Ελπίζουμε ότι αυτό θα επιτρέψει να προχωρήσουν τα πράγματα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, λίγο πριν μεταβεί στη Σουηδία για τη σύνοδο του NATO.
Το Πακιστάν έχει ενισχύσει αισθητά τον τελευταίο διάστημα τον ρόλο του ως διαμεσολαβητή. Ο υπουργός Εσωτερικών Μόχσιν Νάκβι έχει ήδη μεταβεί δύο φορές στην Τεχεράνη μεταφέροντας αμερικανικές προτάσεις, ενώ σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναμένεται στην ιρανική πρωτεύουσα και ο αρχηγός του πακιστανικού γενικού επιτελείου Ασίμ Μουνίρ.
Επισήμως το Ισλαμαμπάντ δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει την αποστολή.
Οι όροι της Τεχεράνης και οι απειλές των Φρουρών της Επανάστασης
Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει τις αμερικανικές προτάσεις, χωρίς όμως να μετακινείται από τις βασικές της απαιτήσεις.
Η Τεχεράνη ζητά αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό και άρση των αμερικανικών περιορισμών στα ιρανικά λιμάνια, ενώ παράλληλα επαναλαμβάνει ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει απέναντι σε «εκφοβισμό».
Την ίδια στιγμή, οι Φρουροί της Επανάστασης σκληραίνουν τη ρητορική τους, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη επανέναρξη των συγκρούσεων θα μπορούσε να επεκταθεί «πολύ πέρα από την περιοχή», εντείνοντας την ανησυχία για γενικευμένη αποσταθεροποίηση.
Εκεχειρία χωρίς ουσιαστική πρόοδο
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου, οι συνομιλίες παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες.
Η μοναδική απευθείας συνάντηση αντιπροσωπειών στις 11 Απριλίου στο Ισλαμαμπάντ δεν απέδωσε αποτέλεσμα, ενώ οι δύο πλευρές εξακολουθούν να επιμένουν στις θέσεις τους.
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ κατά της Τεχεράνης στα τέλη Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.
Παράλληλα, οι εστίες έντασης παραμένουν ενεργές. Χθες, εννέα άνθρωποι τραυματίστηκαν έπειτα από πλήγμα σε νοσοκομείο στην περιοχή Τεμπνίν του νότιου Λιβάνου.
Το Στενό του Ορμούζ και ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία
Πέρα από το στρατιωτικό πεδίο, η κρίση αποκτά ολοένα μεγαλύτερο οικονομικό αποτύπωμα.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει λύση και λόγω της πίεσης που προκαλεί ο πόλεμος στην αμερικανική οικονομία αλλά και στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Το μεγαλύτερο σημείο ανησυχίας παραμένει το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το Ιράν προχώρησε στην ίδρυση νέου οργανισμού επιφορτισμένου με την εποπτεία της στρατηγικής θαλάσσιας αρτηρίας, ανοίγοντας παράλληλα συζήτηση για επιβολή διοδίων και διεύρυνση της ζώνης ελέγχου του.
Η κίνηση προκάλεσε άμεση αντίδραση από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία κατηγόρησαν την Τεχεράνη ότι επιχειρεί να επιβάλει νέα γεωπολιτική πραγματικότητα στην περιοχή.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί ότι χωρίς σταθερή αποκλιμάκωση, η αγορά πετρελαίου μπορεί να εισέλθει σε «κόκκινη ζώνη» μέσα στο καλοκαίρι, με σοβαρές ελλείψεις προσφοράς.
Πίεση στον Τραμπ και τριβές με συμμάχους
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πολιτικές και οικονομικές πιέσεις.
Ο πόλεμος παραμένει αντιδημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για εντάσεις στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με την ισραηλινή κυβέρνηση.
Την ίδια ώρα, ο Μάρκο Ρούμπιο άσκησε δημόσια κριτική προς συμμάχους του NATO, κατηγορώντας τους ότι δεν στηρίζουν ουσιαστικά τις αμερικανικές επιχειρήσεις απέναντι στο Ιράν.
Οι εξελίξεις των επόμενων ημερών αναμένεται να καθορίσουν αν οι διπλωματικές πρωτοβουλίες μπορούν να μετατραπούν σε ουσιαστική συμφωνία ή αν η Μέση Ανατολή θα βρεθεί ξανά μπροστά σε νέο κύκλο στρατιωτικής κλιμάκωσης.
