Η εικόνα δύο ανήλικων κοριτσιών να πέφτουν μαζί από ταράτσα έχει προκαλέσει σοκ και βαθύ προβληματισμό, επαναφέροντας με δραματικό τρόπο μια συζήτηση που συχνά μένει στο περιθώριο: την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων και την αδυναμία έγκαιρης ανίχνευσης της ψυχικής δυσφορίας. Ειδικοί επιστήμονες από το Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και το Παρατηρητήριο Αυτοκτονιών της ΚΛΙΜΑΚΑ προειδοποιούν ότι τέτοια περιστατικά δεν εμφανίζονται ξαφνικά, ούτε μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «ανεξήγητες τραγωδίες». Πίσω τους συχνά προϋπάρχουν αόρατες πιέσεις, απομόνωση, συναισθηματική απορρύθμιση και σιωπηλά αιτήματα βοήθειας που δεν ακούστηκαν εγκαίρως.
Η ανησυχητική εικόνα των στοιχείων για τις αυτοκτονίες ανηλίκων
Τα στοιχεία που παρουσιάζει η ΚΛΙΜΑΚΑ για την περίοδο 2022-2026 αποτυπώνουν μια σκληρή πραγματικότητα. Το 2022 καταγράφηκαν 11 αυτοκτονίες παιδιών και εφήβων έως 19 ετών, το 2023 δέκα, το 2024 επίσης δέκα και το 2025 επτά περιστατικά. Ωστόσο, ήδη μέσα στους πρώτους μήνες του 2026 καταγράφονται εννέα αυτοκτονίες σε ηλικίες 12-19 ετών, με ιδιαίτερη αύξηση στην ηλικιακή ομάδα 15-19 ετών.
Στατιστικά στοιχεία 2022-2026
Το 2022, αυτοκτόνησαν 4 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Το 2023, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 9 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Το 2024, αυτοκτόνησαν 3 παιδιά ηλικίας 12-14 ετών και 7 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Το 2025, αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 6 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών και
το 2026 αυτοκτόνησε 1 παιδί ηλικίας 12-14 ετών και 8 παιδιά ηλικίας 15-19 ετών.
Οι αριθμοί αυτοί, όσο μικροί κι αν φαίνονται σε σχέση με άλλες ηλικιακές ομάδες, αποκτούν ιδιαίτερο βάρος λόγω της ηλικίας των παιδιών. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε τέτοιο περιστατικό αποτελεί ένδειξη βαθύτερων κοινωνικών και ψυχικών πιέσεων που δεν εντοπίστηκαν εγκαίρως.
«Η αυτοκτονικότητα δεν είναι ξαφνικό γεγονός»
Οι επιστήμονες της ΚΛΙΜΑΚΑ τονίζουν ότι η αυτοκτονικότητα δεν είναι ένα μονοπαραγοντικό ή αιφνίδιο γεγονός. Πρόκειται για μια δυναμική διαδικασία, όπου συνυπάρχουν ψυχολογικοί, βιολογικοί, οικογενειακοί και κοινωνικοί παράγοντες.
Στην εφηβεία, μάλιστα, η ψυχική δυσφορία συχνά εκδηλώνεται με τρόπους που δύσκολα αναγνωρίζονται από γονείς, σχολείο ή κοινωνικό περιβάλλον. Η απομόνωση, η δυσκολία διαχείρισης έντονων συναισθημάτων, η αίσθηση αδιεξόδου ή η συναισθηματική απορρύθμιση μπορεί να εξελίσσονται σιωπηλά μέχρι να εκδηλωθεί μια κρίσιμη κατάσταση.
Οι ειδικοί αποφεύγουν να συνδέσουν άμεσα το συγκεκριμένο περιστατικό με συγκεκριμένα αίτια, επισημαίνοντας ότι απαιτείται ολοκληρωμένη επιστημονική διερεύνηση. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι τέτοιες υποθέσεις αναδεικνύουν με οξύ τρόπο τα κενά στους μηχανισμούς έγκαιρης παρέμβασης.
Γιατί οι έφηβοι δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια
Ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα αφορά το γιατί πολλοί έφηβοι δεν μιλούν ανοιχτά για όσα βιώνουν. Σύμφωνα με την ΚΛΙΜΑΚΑ, η ψυχική ευαλωτότητα δεν διαμορφώνεται αποκομμένα από το περιβάλλον. Η ποιότητα των οικογενειακών σχέσεων, το αίσθημα ασφάλειας, η συναισθηματική διαθεσιμότητα των ενηλίκων και η ύπαρξη υποστηρικτικών δομών μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά.
Αντίθετα, περιβάλλοντα όπου κυριαρχούν η πίεση, η αδυναμία επικοινωνίας, η μοναξιά ή ο φόβος του στιγματισμού εντείνουν τη δυσκολία των παιδιών να εκφράσουν τον ψυχικό τους πόνο. Η αναζήτηση βοήθειας εξακολουθεί σε πολλές περιπτώσεις να αντιμετωπίζεται με ενοχή ή αμηχανία, ακόμη και μέσα στην οικογένεια.
Η πρόληψη πέρα από τη διαχείριση της τραγωδίας
Οι ειδικοί επιμένουν ότι η πρόληψη της αυτοκτονίας σε παιδιά και εφήβους δεν μπορεί να περιορίζεται στην αντίδραση μετά από ένα τραγικό γεγονός. Το ζήτημα αφορά τη συστηματική ενίσχυση των δομών ψυχικής υγείας, την παρουσία ειδικών στα σχολεία, την εκπαίδευση γονέων και εκπαιδευτικών στην αναγνώριση προειδοποιητικών ενδείξεων και την αποστιγματοποίηση της ψυχολογικής υποστήριξης.
Το περιστατικό με τα δύο κορίτσια φέρνει ξανά στο προσκήνιο μια δύσκολη αλήθεια: η εφηβική ψυχική δυσφορία συχνά παραμένει αόρατη μέχρι να πάρει ακραίες διαστάσεις. Και κάθε φορά που η κοινωνία συγκλονίζεται από μια τέτοια είδηση, επιστρέφει το ίδιο ερώτημα: πόσα σημάδια είχαν προηγηθεί χωρίς κανείς να μπορέσει να τα διαβάσει εγκαίρως;
