Η εικόνα της πλήρους αποδυνάμωσης του Ιράν που προβάλλει ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να συγκρούεται με τις εσωτερικές εκτιμήσεις της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών. Σύμφωνα με απόρρητη ανάλυση της CIA που παραδόθηκε αυτή την εβδομάδα σε κορυφαίους αξιωματούχους της Ουάσιγκτον, η Τεχεράνη μπορεί να αντέξει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό για διάστημα από 90 έως 120 ημέρες — και πιθανόν περισσότερο — πριν αντιμετωπίσει πραγματικά ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις.
Η αξιολόγηση, σύμφωνα με πληροφορίες της Washington Post, υποστηρίζει επίσης ότι το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό μέρος των πυραυλικών του δυνατοτήτων, παρά τις εκτεταμένες αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις των τελευταίων εβδομάδων.
Η CIA βλέπει μεγαλύτερη αντοχή από αυτή που περιγράφει ο Λευκός Οίκος
Η ανάλυση των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών παρουσιάζει μια πιο σύνθετη εικόνα από τη δημόσια ρητορική του Λευκού Οίκου. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε πρόσφατα ότι οι ιρανικοί πύραυλοι έχουν «σχεδόν καταστραφεί» και ότι απομένει μόλις το 18% έως 19% του οπλοστασίου της χώρας.
Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που γνωρίζει το περιεχόμενο της έκθεσης, η πραγματικότητα διαφέρει αισθητά. Η Τεχεράνη φέρεται να διατηρεί περίπου το 70% των προπολεμικών αποθεμάτων βαλλιστικών πυραύλων και το 75% των κινητών εκτοξευτών της.
Η ίδια πηγή αναφέρει ότι το ιρανικό καθεστώς κατάφερε να επαναλειτουργήσει σχεδόν όλες τις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων, να επισκευάσει μέρος του εξοπλισμού που υπέστη ζημιές και να ολοκληρώσει τη συναρμολόγηση νέων πυραύλων που βρίσκονταν ήδη σε τελικό στάδιο παραγωγής όταν ξέσπασε ο πόλεμος.
Η στρατηγική του αποκλεισμού και τα όριά της
Ο αμερικανικός αποκλεισμός επιβλήθηκε μετά την κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών ΗΠΑ-Ιράν στο Πακιστάν. Η Ουάσιγκτον εφαρμόζει ελέγχους σε όλα τα πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια, επιχειρώντας να στραγγαλίσει οικονομικά την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει την επιχείρηση «ατσάλινο τοίχο», ενώ η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άνα Κέλι υποστήριξε ότι το Ιράν χάνει περίπου 500 εκατ. δολάρια ημερησίως λόγω του αποκλεισμού.
Παρά την οικονομική πίεση, η CIA εκτιμά ότι το ιρανικό καθεστώς διαθέτει μεγαλύτερα περιθώρια αντοχής από όσα αναγνωρίζει δημόσια η αμερικανική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη έχει αποθηκεύσει σημαντικές ποσότητες πετρελαίου σε δεξαμενόπλοια, ενώ περιορίζει την παραγωγή σε ορισμένα κοιτάσματα ώστε να διατηρήσει λειτουργικές τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το σχέδιο παράκαμψης του αποκλεισμού
Η αμερικανική ανάλυση εξετάζει και εναλλακτικές οδούς εξαγωγής πετρελαίου που θα μπορούσαν να επιτρέψουν στο Ιράν να περιορίσει μέρος των απωλειών του.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι υπάρχουν εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες η Τεχεράνη θα μπορούσε να ενισχύσει τις χερσαίες μεταφορές πετρελαίου μέσω σιδηροδρομικών δικτύων προς την Κεντρική Ασία.
Παρότι οι διαδρομές αυτές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον όγκο των θαλάσσιων εξαγωγών, θεωρείται ότι προσφέρουν μια κρίσιμη οικονομική «ανάσα» που ενδέχεται να παρατείνει σημαντικά την ανθεκτικότητα του καθεστώτος.
Η Τεχεράνη ποντάρει στη φθορά της αμερικανικής πολιτικής βούλησης
Ένας πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας περιέγραψε ένα ιρανικό καθεστώς περισσότερο συσπειρωμένο και πιο αποφασισμένο από ό,τι εκτιμούσαν αρχικά οι ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από την πολιτική αντοχή της Ουάσιγκτον και πιστεύει ότι διαθέτει επαρκείς μηχανισμούς εσωτερικής καταστολής για να αποτρέψει σοβαρές κοινωνικές αναταραχές.
Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει βαριές απώλειες στο ιρανικό στρατιωτικό και πολιτικό σύστημα, με κορυφαίους αξιωματούχους και στρατιωτικές υποδομές να έχουν πληγεί από αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις.
Οι πύραυλοι και οι ζημιές στις αμερικανικές βάσεις
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούσαν ότι το Ιράν διέθετε περίπου 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους και χιλιάδες drones.
Παρά τους συνεχείς βομβαρδισμούς, η απόρρητη αξιολόγηση καταλήγει ότι σημαντικό μέρος αυτής της δύναμης παραμένει επιχειρησιακό.
Παράλληλα, οπτική έρευνα της Washington Post καταγράφει πολύ μεγαλύτερες ζημιές σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις από όσες έχουν αναγνωριστεί επίσημα από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την έρευνα, τουλάχιστον 228 κτίρια ή τμήματα εξοπλισμού σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν από ιρανικές επιθέσεις.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ακόμη ότι το Ιράν φαίνεται να έχει μειώσει σημαντικά τον χρόνο που απαιτείται για την επανεκκίνηση της παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων σε μεγάλες ποσότητες.
Εύθραυστες συνομιλίες και αβέβαιο τέλος
Παρά τη συνέχιση του αποκλεισμού, η διπλωματική κινητικότητα παραμένει ενεργή. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι εξετάζει αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, με το Πακιστάν να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναζητά ισορροπία ανάμεσα στη στρατιωτική πίεση και στη διατήρηση ανοιχτού διαύλου διαπραγμάτευσης.
Η απόφαση του Τραμπ να «παγώσει» προσωρινά την επιχείρηση συνοδείας εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ ερμηνεύεται από αναλυτές ως ένδειξη ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση σε μια σύγκρουση που εξελίσσεται πολύ πιο αργά και πιο δαπανηρά από τις αρχικές εκτιμήσεις.
