Με ασυνήθιστη για τα δεδομένα του οξύτητα, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος άσκησε ευθεία κριτική στην κυβέρνηση και στη Δικαιοσύνη για την υπόθεση των υποκλοπών, χαρακτηρίζοντάς την «καίριο πλήγμα στην καρδιά του Κράτους Δικαίου».
Η τοποθέτησή του έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης της Ένωσης Ελλήνων Συνταγματολόγων και του Διοικητικού Επιμελητηρίου Ελλάδας με θέμα «Ώρα ριζικών αλλαγών για το κράτος και τη Δημόσια Διοίκηση».
Βέλη προς δύο κατευθύνσεις
Ο Παυλόπουλος δεν περιορίστηκε σε κριτική μιας μόνο πλευράς. Με σαφήνεια κατένειμε τις ευθύνες: αφενός στην κυβέρνηση, αφετέρου στη Δικαιοσύνη. Ειδικά για την αρχειοθέτηση του φακέλου των υποκλοπών από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, επέλεξε σκληρή διατύπωση: οι χειρισμοί αυτοί, είπε, «αφήνουν στο σκοτάδι της ανοχής ή και της συγκάλυψης πρακτικές οφθαλμοφανούς παραβίασης» του απορρήτου των επικοινωνιών.
Το βάρος της κριτικής δεν ήταν απλώς νομικό. Ο πρώην ΠτΔ υπογράμμισε ότι η παραβίαση του απορρήτου «καθίσταται τόσο περισσότερο καταδικαστέα, όσο θίγει τον πυρήνα του ίδιου του Πολιτικού Συστήματος» — υπενθυμίζοντας ότι στο στόχαστρο των παρακολουθήσεων βρέθηκαν πολιτικά πρόσωπα, δημοσιογράφοι και ο ίδιος ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Το «επιτελικό κράτος» ως μηχανισμός συγκεντρωτισμού
Η κριτική του Παυλόπουλου δεν εξαντλήθηκε στις υποκλοπές. Με την ίδια ένταση στράφηκε στο μοντέλο διακυβέρνησης που έχει επικρατήσει τα τελευταία χρόνια, στο λεγόμενο «επιτελικό κράτος». Το χαρακτήρισε ως μηχανισμό ακραίου συγκεντρωτισμού που έχει αποδυναμώσει ουσιαστικά την Αποκέντρωση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Σύμφωνα με τον πρώην Πρόεδρο, η υποβάθμιση αυτή δεν ξεκίνησε τώρα. Η ρίζα της εντοπίζεται στην εποχή του «Καλλικράτη», από τον οποίο και έλκει την καταγωγή της μια διαρκής διάβρωση των τοπικών θεσμών. Το «επιτελικό κράτος», κατά την ανάλυσή του, αποτελεί το αποκορύφωμα αυτής της πορείας — και η αντιστροφή της απαιτεί, όπως τόνισε, ριζικές αλλαγές στη δομή και λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης.
Ο κ. Παυλόπουλος ολοκλήρωσε τον χαιρετισμό του με το ζήτημα του Κράτους Δικαίου αναφερόμενος στην ουσιαστικώς εκ νέου αρχειοθέτηση, από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, του φακέλου των υποκλοπών.
Ειδικότερα ο κ. Παυλόπουλος επισήμανε και τα εξής: «Το σκάνδαλο των υποκλοπών, και μετά τις τελευταίες δικαστικές εξελίξεις, έχει καταφέρει καίριο πλήγμα στην καρδιά του Κράτους Δικαίου. Πλήγμα το οποίο εκπορεύεται και από την Εκτελεστική Εξουσία -και για την ακρίβεια από την Κυβέρνηση- αλλά και, δυστυχώς, από χειρισμούς της ίδιας της Δικαιοσύνης. Διότι σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν υιοθετήσουμε την εκδοχή του απλού σφάλματος εκτίμησης, οι χειρισμοί αυτοί αφήνουν στο σκοτάδι της ανοχής ή και της συγκάλυψης πρακτικές οφθαλμοφανούς παραβίασης τουλάχιστον του Θεμελιώδους Δικαιώματος του απορρήτου των επικοινωνιών, κατά το άρθρο 19 του Συντάγματος. Παραβίασης η οποία καθίσταται τόσο περισσότερο καταδικαστέα, όσο θίγει τον πυρήνα του ίδιου του υπό την ευρεία έννοια Πολιτικού Συστήματος μέσα από την, αποδεδειγμένη άλλωστε, παρακολούθηση πολιτικών προσώπων και δημοσιογράφων, ακόμη δε και του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ανεξάρτητα από το ποιος φορέας, δημόσιος ή ιδιωτικός, μετήλθε των επιμέρους μεθόδων της παρακολούθησης αυτής.»
