Την παραίτηση του Δημοσίου από ένδικα μέσα που αφορούν αποζημιώσεις των οικογενειών των θυμάτων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023 εισηγούνται στο αυριανό Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης.
Η πρόταση προβλέπει την έκδοση πράξης Υπουργικού Συμβουλίου με την οποία το δυστύχημα στα Τέμπη θα χαρακτηριστεί υπόθεση ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας, ενεργοποιώντας το σχετικό θεσμικό πλαίσιο για τη μη άσκηση και την παραίτηση από ένδικα μέσα σε υποθέσεις αποζημιώσεων.
Πλαίσιο ρύθμισης και νομική βάση
Η κυβερνητική εισήγηση βασίζεται στο άρθρο 11 του ν. 5293/2026, το οποίο επιτρέπει ειδική μεταχείριση υποθέσεων αυξημένης κοινωνικής βαρύτητας. Στο πλαίσιο αυτό, το Δημόσιο δεν θα προχωρά σε νέες δικαστικές ενέργειες ούτε θα συνεχίζει υφιστάμενες, όταν αυτές αφορούν χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη, ηθική βλάβη και βλάβες υγείας.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η ρύθμιση «κουμπώνει» σε ευρύτερο θεσμικό σχεδιασμό που προωθήθηκε το προηγούμενο διάστημα με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, με στόχο την ένταξη τέτοιων υποθέσεων σε ειδικό καθεστώς διαχείρισης.
Στόχος: λήξη των δικαστικών ταλαιπωριών για τις οικογένειες
Κεντρική επιδίωξη της ρύθμισης είναι να περιοριστεί η χρονική και ψυχολογική επιβάρυνση των οικογενειών των θυμάτων, οι οποίες βρίσκονται εδώ και τρία χρόνια αντιμέτωπες με μακρές δικαστικές διαδικασίες.
Όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, οι υποθέσεις αποζημιώσεων για ψυχική οδύνη και ηθική βλάβη συχνά εξελίσσονται σε πολυετείς δικαστικές διαδρομές, παρατείνοντας μια ήδη ανοιχτή πληγή για τους συγγενείς των θυμάτων της τραγωδίας των Τεμπών.
Προηγούμενες κινήσεις και πολιτικό προηγούμενο
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, αλλά αποτελεί προϊόν επαφών και διεργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και μήνες.
Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης είχε αποστείλει επιστολή προς τον ΟΣΕ για παραίτηση από ένδικα μέσα σε υποθέσεις αποζημιώσεων συγγενών θυμάτων, ενώ ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε προχωρήσει σε ανάλογη κίνηση στην υπόθεση της τραγωδίας στο Μάτι, με απόσυρση έφεσης του Δημοσίου.
Τι καλύπτει η ρύθμιση
Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά τόσο εκκρεμείς υποθέσεις όσο και περιπτώσεις όπου έχουν ήδη εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις, στο μέτρο που αυτό επιτρέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Η εφαρμογή της περιορίζεται αποκλειστικά στο σκέλος των αποζημιώσεων για ψυχική οδύνη και ηθική βλάβη, με κυβερνητικές πηγές να επισημαίνουν ότι επιχειρείται ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των οικογενειών και στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος.
Πολιτικό και θεσμικό αποτύπωμα
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι η Πολιτεία δεν μπορεί να μεταβάλει τα γεγονότα της τραγωδίας, αλλά μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο διαχείρισης των συνεπειών της. Σε αυτό το πλαίσιο, η παραίτηση από ένδικα μέσα παρουσιάζεται ως κίνηση αποφόρτισης μιας διαδικασίας που έχει έντονο κοινωνικό και θεσμικό βάρος.
