Ο Ηλίας Σελιμάς, μουσικός, ραδιοφωνικός παραγωγός και συγγραφέας, γνωστός από την εκπομπή «Rock Ιστορίες», ηχολήπτης και αρθρογράφος στο e-tetradio.gr, μετά το βιβλίο «Rock Ιστορίες (Για την αλητεία ρε γαμώτο)», το οποίο κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 2021, επιστρέφει με το μυθιστόρημα του, «Bo The Man».
Γνώρισα τον Ηλία μέσα από τα άρθρα του, τα οποία πάντα μου κέντριζαν το ενδιαφέρον. Είχαν τον τρόπο να χτίζουν μια ατμόσφαιρα γύρω από κάθε πληροφορία, που σε υποχρέωνε να τα διαβάσεις μέχρι τέλους. Προσωπικά γνωριστήκαμε μια μέρα του περασμένου Μαρτίου στην Κυπριακή Εστία στην Πλάκα, στην παρουσίαση του μυθιστορήματός του «Bo The Man» από τις εκδόσεις ΛΕΙΜΩΝ . Είχα την τιμή να είμαι ανάμεσα στους ομιλητές, μαζί με τον Θοδωρή Βλαχάκη (ντράμερ των Magic de Spell) και τον Σπύρο Δημητρίου, ενώ τη συζήτηση συντόνιζε ο δημοσιογράφος των «Παραπολιτικών 90,1FM», Γιώργος Λαμπίρης.
Συζητώντας με τον Ηλία Σελιμά λίγο πριν την παρουσίαση του βιβλίου του, διέκρινα έναν νοσταλγό της Rock που πασχίζει να επικαιροποιήσει το πνεύμα μιας σκηνής η οποία υπήρξε κάποτε η αιχμή του δόρατος για τη νεανική αμφισβήτηση. Παρόλο που η Rock κατέληξε ένα κυρίαρχο και προσοδοφόρο προϊόν της μουσικής βιομηχανίας χάνοντας έτσι τον «αιρετικό» χαρακτήρα της η ουσία της παραμένει ζωντανή στις σελίδες του.
Με αφορμή, λοιπόν, το μυθιστόρημα «Bo the Man», θα επιχειρήσω να περιγράψω το ιστορικό φόντο και το κλίμα που «τρέχει» πίσω από τις 336 σελίδες του, εξερευνώντας τη μουσική σκηνή σε Αγγλία και Αμερική εκείνη την περίοδο.
Σε αυτό το βιβλίο ο ήρωας μας ζει ανάμεσα σε δύο κόσμους:
- Από τη μία, η Αμερική (Σιάτλ) με την απλωσιά, και την παράδοση των Blues/Rock.
- Από την άλλη, η Αγγλία του ’70 που βράζει από τα Progressive rock μουσικά σχήματα, την γέννηση του Heavy Metal και του Punk.
Το 1970 είναι η χρονιά που η αθωότητα της Pop των 60s (υπομειδιώντας το λες κι έτσι) δίνει τη θέση της σε κάτι πιο σκληρό, πιο επαγγελματικό αλλά και πιο πειραματικό.
Η rock σκηνή του 1970, αντικατόπτριζε την κοινωνική αβεβαιότητα, τον πόλεμο του Βιετνάμ και το τέλος του «Flower Power», οδηγώντας σε μια πιο ρεαλιστική και συχνά πολιτικοποιημένη έκφραση.
Το Σιάτλ του 1970 είναι μια ενδιαφέρουσα επιλογή, γιατί είναι η «ησυχία πριν την καταιγίδα». Είναι η πόλη της Boeing, της βροχής και της απομόνωσης, πριν γίνει η παγκόσμια πρωτεύουσα της grunge μουσικής.
Το Σιάτλ τη δεκαετία του ’70 ήταν μια πόλη «ξεχασμένη» από τις μεγάλες εταιρείες παραγωγής ηχογραφημάτων (δισκογραφικές όπως λέγαμε), γεγονός που επέτρεψε τη δημιουργία μιας πολύ δεμένης και αυθεντικής μουσικής κοινότητας.
Το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας, η μουσική σκηνή βασιζόταν σε τοπικά bars, όπως το «Central Saloon», όπου κυριαρχούσε ένας σκληρός, μπλουζ ήχος επηρεασμένος από την κληρονομιά του Jimi Hendrix. Κι εδώ να θυμίσω ότι το 1970 είναι η χρονιά που έφυγε ο Jimi Hendrix από τη ζωή.
Το 1976, το Σιάτλ είδε τα πρώτα punk σκιρτήματα με τους The Tupperwares και αργότερα με συγκροτήματα που σύχναζαν στο κλαμπ «The Bird».
Είναι μια εποχή μετάβασης στην οποίαν ο Ηλίας, ως συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός, προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή αυτή τη φλόγα του παρελθόντος για να φθάσουμε στην περίοδο και να θυμηθούμε, πολύ αργότερα, τα σημαντικά συγκροτήματα που σχηματίστηκαν εκεί: Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden, Mudhoney και Alice in Chains.
Το 1970 η Αγγλία είναι μια χώρα σε κρίση, με απεργίες και εργοστάσια που καπνίζουν. Η μυρωδιά του γιασεμιού από έναν κήπο σε μια γειτονιά του Μάντσεστερ είναι η «ρωγμή» που επιτρέπει στον ήρωα να ονειρευτεί.
Σε κάποιο σημείο, στις πρώτες σελίδες του βιβλίου, ο Ηλίας, περιγράφει την ατμόσφαιρα μιας γειτονιάς του Μάντσεστερ:
«Η γειτονιά γύρω του φιλοξενούσε ένα ποικιλόμορφο μείγμα ανθρώπων. Από πλούσιους επιχειρηματίες μέχρι «άσημους καλλιτέχνες» που πάλευαν κάθε μέρα για να βγάλουν την μέρα. Δρόμοι γεμάτοι από κομψά αρχοντικά, με τις προσόψεις τους να κοσμούνται από σφυρήλατα σιδερένια κάγκελα και πολύχρωμα λουλούδια που ξεχείλιζαν από τα παράθυρα. Ο αέρας έσφυζε από τη μυρωδιά του ανθισμένου γιασεμιού και του φρεσκοψημένου ψωμιού που έβγαινε από τον τοπικό φούρνο.»
Εδώ μας δίνει, ο Ηλίας, την εικόνα μιας πόλης που μύριζε γιασεμί και φρέσκο ψωμί, αλλά στους δρόμους της περπατούσαν οι άνθρωποι που θα άλλαζαν την ιστορία της μουσικής και ο ήρωάς μας είναι εκεί, με ένα μικρόφωνο στο χέρι, για να σώσει αυτές τις στιγμές από τη λήθη.
Οι φράσεις είναι πολύ ζωντανές και ισορροπημένες, ιδανικές για να «χτίσει» ο συγγραφέας την ατμόσφαιρα στην αρχή του βιβλίου του. Καταφέρνει να ενεργοποιήσει πολλές αισθήσεις μαζί.
Φερ’ ειπείν:
- Παρατηρείς την αντίθεση: Το «πάντρεμα» των πλούσιων επιχειρηματιών με τους άσημους καλλιτέχνες δίνει αμέσως βάθος στη γειτονιά. Δεν είναι μια μονοδιάστατη περιοχή, αλλά ένας τόπος με κοινωνικό ενδιαφέρον και προφανώς με συγκρούσεις.
- Υπάρχει εικονοπλασία: Τα σφυρήλατα κάγκελα και τα λουλούδια που ξεχειλίζουν δημιουργούν μια πολύ καθαρή οπτική εικόνα, σχεδόν σαν κάδρo από παλιά ταινία.
- Επίσης οι μυρωδιές: Η αναφορά στο γιασεμί και το φρεσκοψημένο ψωμί είναι κλασική αλλά πανίσχυρη, γιατί δημιουργεί μια αίσθηση οικειότητας και νοσταλγίας.
Στην Αγγλία, το γιασεμί δεν είναι απλώς ένα άνθος. Είναι η υπόσχεση της άνοιξης μέσα στη βαριά ομίχλη και την κάπνα των τσιγάρων στα underground clubs.
Είναι το «Άρωμα» της Ψυχεδέλειας. Το γιασεμί έχει κάτι το εξωτικό και ναρκωτικό.
Στην Βρετανία των 70s, που η rock σκηνή πειραματιζόταν με τον μυστικισμό και την Ανατολή, το γιασεμί είναι η μυρωδιά που ταιριάζει απόλυτα με την ατμόσφαιρα των στούντιο. Ήταν η χρυσή εποχή που ο σκληρός ήχος συνάντησε τον πνευματισμό. Εκεί, το στοιχείο της Ανατολής (ειδικά το ινδικό) έγινε κυρίαρχο φαινόμενο στη μουσική σκηνή πριν επεκταθεί στις ΗΠΑ.
Θυμίζω: Το 1966, μετά την έκδοση του «HELP!», των Beatles, o George Harrisson ταξίδεψε στην Ινδία για να πάρει εντατικά μαθήματα από τον Ravi Shankar. Λόγω της βρετανικής αποικιοκρατίας, η ινδική κοινότητα και ο πολιτισμός ήταν ήδη παρόντα στο Λονδίνο, κάνοντας τους ήχους πιο οικείους στους Βρετανούς μουσικούς. Έτσι, ακολούθησαν οι Led Zeppelin, οι Pink Floyd κ.ά, και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στην Ν.Υ, ο John McLaughlin πειραματιζόταν με την Mahavishnu Orchestra σε πιο προοδευτικά μουσικά μονοπάτια.
Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι μετά την ψυχεδέλεια των 60s, τα συγκροτήματα θέλησαν να εμβαθύνουν, ξεφεύγοντας από τα στενά όρια της Δύσης.
Και όσον αφορά το γιασεμί στους τοίχους των σπιτιών, που γράφει ο Ηλίας, αυτό συμβολίζει, την παλιά αριστοκρατία που στέκεται δίπλα – δίπλα με την επανάσταση της rock.
Έτσι, Ο Ηλίας Σελιμάς, ως μουσικός, ηχολήπτης, ραδιοφωνικός παραγωγός και συγγραφέας με την βαθιά γνώση του χοπμπίστα, γίνεται ο άνθρωπος που καταγράφει τον πρωτογενή ήχο μιας γενιάς η οποία ψάχνει ακόμα την ταυτότητά της.
Σε ένα μυθιστόρημα εποχής, τέτοιες περιγραφές σαν το απόσπασμα που σας ανέφερα, είναι το «κλειδί» για να βυθιστεί ο αναγνώστης στον κόσμο που πλάθει η Ηλίας Σελιμάς, στο βιβλίο «Bo the Man».
Οι φράσεις του εκπέμπουν μια αστική ρομαντικότητα και προετοιμάζει το έδαφος για να αναπτυχθούν οι χαρακτήρες μέσα σε ένα περιβάλλον που έχει «ψυχή». Αν η ιστορία εξελίσσεται σε μια παλιά γειτονιά της Μεγάλης Βρετανίας ή μιας άλλης μεγάλης πόλης, η αντίθεση ανάμεσα στα αρχοντικά και τους βιοπαλαιστές καλλιτέχνες φανερώνουν τις κοινωνικές προεκτάσεις.
Εστιάζοντας στην προσωπικότητα του Ηλία Σελιμά, διακρίνει κανείς την αγωνία ενός ανθρώπου που πασχίζει να κρατήσει ζωντανό το αυθεντικό πνεύμα της Rock. Είναι διάχυτη, άλλωστε, η αίσθηση στους λάτρεις του είδους ότι η επαναστατική ορμή της μουσικής έχει δώσει τη θέση της σε μια τυποποιημένη βιομηχανία, όπου η εικόνα και το εμπορικό περιτύλιγμα συχνά επισκιάζουν τον αυθεντικό ήχο.
Ο Ηλίας, δεν είναι ο rock star πάνω στη σκηνή. Είναι ο άνθρωπος στην κονσόλα που ακούει τις ανάσες των μουσικών, τις λάθος νότες, την αλήθεια πίσω από τον μύθο. Είναι ο συγγραφέας που καταγράφει την ιστορία πριν αυτή γίνει βιβλίο ή ηχογράφημα στον αέρα.
Καλή επιτυχία σε όσους συνεχίζουν να γράφουν βιβλία και μουσικά έργα!
