Την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και της αμυντικής αλληλεγγύης ανέδειξε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προσερχόμενος στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Λευκωσία.
Όπως τόνισε, η χρονική συγκυρία της συνόδου είναι κρίσιμη, καθώς η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη σημασία της αναβάθμισης των ευρωπαϊκών μηχανισμών άμυνας και συλλογικής αντίδρασης.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής στο προσκήνιο
Ο πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην ενεργοποίηση του άρθρου 42 παράγραφος 7 των ευρωπαϊκών συνθηκών, της λεγόμενης ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, η οποία προβλέπει υποχρέωση στήριξης κράτους-μέλους σε περίπτωση επίθεσης.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες στάθηκαν στο πλευρό της Κύπρου κατά τη διάρκεια της έντασης που συνδέθηκε με τη σύρραξη μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, χαρακτηρίζοντας τη στάση αυτή ως «πρώτη έμπρακτη απόδειξη» της δυνατότητας της Ευρώπης να προστατεύει τα μέλη της.
«Το θέμα έχει πλέον μπει για τα καλά στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», σημείωσε, επισημαίνοντας την ανάγκη θεσμικής και πολιτικής εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η ελληνική προεδρία του 2027 και οι επόμενοι στόχοι
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα σκοπεύει να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή προεδρία του δεύτερου εξαμήνου του 2027, προκειμένου να προωθήσει περαιτέρω τη σχετική συζήτηση και να ενισχύσει το πλαίσιο της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας.
Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της Αθήνας για ενεργότερο ρόλο στις ευρωπαϊκές διεργασίες, ιδιαίτερα σε ζητήματα ασφάλειας και άμυνας.
Οικονομία, ακρίβεια και δημοσιονομική ισορροπία
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις οικονομικές επιπτώσεις της παρατεταμένης σύρραξης στον Κόλπο, επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα επηρεάζει τις διεθνείς αγορές και επιβαρύνει τα νοικοκυριά.
Όπως δήλωσε, η ελληνική κυβέρνηση στηρίζει την κοινωνία εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων, με στόχο τη διατήρηση της ισορροπίας. «Η δυνατότητα παραγωγής πλεονασμάτων, η μείωση του χρέους και οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης αποτελούν ένδειξη της υγείας της ελληνικής οικονομίας», ανέφερε.
Αναγνώρισε, ωστόσο, την πίεση που υφίστανται οι πολίτες από την παρατεταμένη ακρίβεια και τη διεθνή αβεβαιότητα, υπογραμμίζοντας ότι η κυβερνητική πολιτική κινείται με γνώμονα τη στήριξη χωρίς δημοσιονομικές εκτροπές.
Σταθερότητα ως προϋπόθεση πολιτικής
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί τη βάση για την άσκηση κάθε πολιτικής, αποκλείοντας υποσχέσεις που δεν μπορούν να υλοποιηθούν.
Η παρέμβασή του στη Λευκωσία αποτυπώνει την προσπάθεια σύνδεσης της ευρωπαϊκής αμυντικής συζήτησης με τις εσωτερικές οικονομικές προτεραιότητες, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Κοινή δήλωση για τη συνάντηση των ηγετών της Κύπρου, της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Μάλτας
Οι ηγέτες Ελλάδας, Κύπρου, Ιταλίας και Μαλτας έκαναν την εξής κοινή δήλωση για τη συνάντηση που είχαν στην Αγία Νάπα στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής με θέμα το μεταναστευτικό σε σχέση με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή:
«Στο περιθώριο της άτυπης συνάντησης των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Αγία Νάπα της Κύπρου, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας και οι αρχηγοί κυβερνήσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Ιταλικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Μάλτας συναντήθηκαν, για να συζητήσουν πιθανές πρωτοβουλίες που θα υλοποιηθούν με συντονισμένο και συνεκτικό τρόπο, με στόχο την αποτροπή μιας μεταναστευτικής κρίσης παρόμοιας με εκείνη του 2015, όπως υπενθυμίζεται στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 19ης Μαρτίου 2026.
Επαναβεβαιώνοντας τη σημασία των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την επίτευξη μιας ταχείας διπλωματικής λύσης στη σύγκρουση, οι τέσσερις ηγέτες υπογράμμισαν επίσης την ανάγκη να συνεχιστεί η στενή συνεργασία με τους εταίρους στην περιοχή, ώστε να διασφαλιστεί η αναγκαία βοήθεια και στήριξη προς τους πληγέντες πληθυσμούς.
Υπό την ιδιότητά τους ως κρατών μελών που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE) και εκτίθενται άμεσα σε ενδεχόμενες ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές προς την Ένωση, εξέτασαν επίσης σειρά πιθανών μέτρων με στόχο τη διασφάλιση, εφόσον απαιτηθεί και με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, της ασφάλειας και της αποτελεσματικής διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της EE.
Επαναβεβαιώνοντας τη σημασία μιας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η αποτελεσματικότητα των αντίστοιχων εθνικών τους αντιδράσεων σε μια ενδεχόμενη σημαντική αύξηση των μεταναστευτικών ροών που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι ηγέτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελληνικής Δημοκρατίας, της Ιταλικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Μάλτας ανέθεσαν στους αρμόδιους υπουργούς τους για θέματα Εσωτερικών και Μετανάστευσης να συνεχίσουν τον στενό συντονισμό τους, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, των καταλληλότερων τρόπων ενσωμάτωσης των εθνικών προσπαθειών στο πλαίσιο των σχετικών αρμοδιοτήτων και πρωτοβουλιών της ΕΕ».
