Με επίσημη επιστολή προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, η Αθήνα απαντά στις τουρκικές αιτιάσεις για τις θαλάσσιες ζώνες σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, απορρίπτοντας στο σύνολό τους τις διεκδικήσεις της Άγκυρας ως «αβάσιμες και παράνομες». Το έγγραφο, με ημερομηνία 31 Μαρτίου 2026 και κατατεθειμένο από τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας, Α. Μπαλτά, έρχεται ως απάντηση στην τουρκική επιστολή της 16ης Φεβρουαρίου.
Η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει ότι έχει επανειλημμένως απορρίψει τις τουρκικές θέσεις, επισημαίνοντας ότι οι σχετικοί χάρτες και συντεταγμένες που προβάλλονται «στερούνται νομικών συνεπειών» και δεν παράγουν κανένα αποτέλεσμα στο διεθνές δίκαιο.
Τα νησιά στο επίκεντρο: πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα
Κεντρικό σημείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας αποτελεί η επίκληση του Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο προβλέπει ότι τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, διαθέτουν πλήρη δικαιώματα σε χωρικά ύδατα έως 12 ναυτικά μίλια, καθώς και σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, με εξαίρεση μόνο βραχονησίδες χωρίς δυνατότητα βιώσιμης διαβίωσης.
Η επιστολή χαρακτηρίζει τους ισχυρισμούς της Τουρκίας –ότι τα ελληνικά νησιά δεν παράγουν θαλάσσιες ζώνες πέραν των 6 ναυτικών μιλίων– ως κατάφωρη παραβίαση θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου και ως προσβολή της ελληνικής κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας.
Απόρριψη του casus belli και επιμονή στο δικαίωμα επέκτασης
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο τουρκικό casus belli, το οποίο η Αθήνα απορρίπτει ρητά. Τονίζεται ότι η Ελλάδα διατηρεί ακέραιο το δικαίωμά της να επεκτείνει τη χωρική της θάλασσα στα 12 ναυτικά μίλια, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, προβάλλεται η σημασία της αρχής της μέσης γραμμής για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενώ αποδομείται το επιχείρημα της «ευθυδικίας» που επικαλείται η Άγκυρα, ως ξεπερασμένο από τη σύγχρονη διεθνή νομολογία.
Τουρκολιβυκό μνημόνιο και «συμφωνίες» χωρίς νομικό αποτέλεσμα
Η ελληνική επιστολή επαναφέρει με σαφήνεια τη θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 είναι άκυρο και ανυπόστατο, καθώς αγνοεί πλήρως τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και επιχειρεί να αναδιαμορφώσει τη γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου.
Το έγγραφο τονίζει ότι η εν λόγω συμφωνία δεν παράγει καμία νομική συνέπεια, ούτε για τα εμπλεκόμενα μέρη ούτε για τρίτα κράτη. Στο ίδιο πλαίσιο απορρίπτονται και οι τουρκικοί ισχυρισμοί κατά της συμφωνίας οριοθέτησης Ελλάδας–Αιγύπτου, καθώς και η «οριοθέτηση» με την αποσχιστική οντότητα στη βόρεια Κύπρο.
Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός: αιχμές για «προκλητική αγνόηση» κυριαρχίας
Αναφορικά με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι οι ελληνικές θαλάσσιες ενότητες έχουν καθοριστεί σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και τις ισχύουσες συμφωνίες με γειτονικά κράτη.
Αντίθετα, κατηγορεί την Τουρκία ότι μέσω των δικών της χαρτών «αγνοεί προκλητικά» την ελληνική κυριαρχία σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες του Αιγαίου, η οποία έχει οριστικά κατοχυρωθεί από διεθνείς συνθήκες.
Σταθερή γραμμή: ειρηνική επίλυση με βάση το διεθνές δίκαιο
Η επιστολή κλείνει με επαναβεβαίωση της ελληνικής θέσης υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών με την Τουρκία. Η Αθήνα δηλώνει ότι παραμένει προσηλωμένη σε διαδικασίες καλής πίστης και στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Παράλληλα, διατηρεί ρητά κάθε νόμιμο δικαίωμά της, διαμορφώνοντας ένα σαφές μήνυμα: η νομική βάση των ελληνικών θέσεων θεωρείται αδιαπραγμάτευτη, ακόμη και εν μέσω μιας διαρκούς γεωπολιτικής έντασης στην περιοχή.
