Ισχυρή δημοσιονομική εικόνα καταγράφει η εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού για το πρώτο τρίμηνο του 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να διαμορφώνεται στα 4,393 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 1,661 δισ. ευρώ. Τα προσωρινά στοιχεία αποτυπώνουν αυξημένα έσοδα και συγκρατημένες δαπάνες, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν και τη σημασία συγκυριακών παραγόντων που επηρεάζουν την τελική εικόνα.
Υπεραπόδοση στα έσοδα – Καθοριστικός ο Μάρτιος
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 18,514 δισ. ευρώ στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου, καταγράφοντας υπέρβαση κατά 691 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Τα φορολογικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 17,281 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 407 εκατ. ευρώ από τις προβλέψεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε ο Μάρτιος, κατά τον οποίο τα καθαρά έσοδα ανήλθαν σε 6,527 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον μηνιαίο στόχο κατά 818 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως:
- Στην υπέρβαση των φορολογικών εσόδων κατά 487 εκατ. ευρώ
- Στην ενίσχυση των εσόδων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων κατά 321 εκατ. ευρώ
- Στη μείωση των επιστροφών φόρων κατά 115 εκατ. ευρώ
Σημαντικό μέρος της υπεραπόδοσης προήλθε από έκτακτες εισπράξεις, όπως η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και η δεύτερη δόση για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό.
Ο ρόλος των εφάπαξ εσόδων και οι διορθώσεις
Παρά την ισχυρή εικόνα, τα στοιχεία δείχνουν ότι μέρος της υπέρβασης συνδέεται με συγκυριακούς παράγοντες. Εξαιρώντας ποσά που σχετίζονται με ετεροχρονισμό πληρωμών και ειδικές εισπράξεις, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος περιορίζεται στα 411 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχα, εάν αφαιρεθούν τα έσοδα από τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού (306 εκατ. ευρώ) και την άδεια καζίνο (135 εκατ. ευρώ), τα φορολογικά έσοδα εμφανίζουν οριακή υστέρηση 34 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα δεδομένα αυτά υπογραμμίζουν τη διάκριση μεταξύ ταμειακού και δημοσιονομικού αποτελέσματος, καθώς και τη σημασία της ποιότητας των εσόδων για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών.
Συγκράτηση δαπανών και μεταθέσεις πληρωμών
Στο σκέλος των δαπανών, καταγράφεται σαφής συγκράτηση. Οι συνολικές δαπάνες ανήλθαν σε 17,02 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 913 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Η απόκλιση αυτή οφείλεται κυρίως σε μεταθέσεις πληρωμών:
- 212 εκατ. ευρώ από εξοπλιστικά προγράμματα
- 439 εκατ. ευρώ από επενδυτικές δαπάνες
- 464 εκατ. ευρώ από κεφαλαιακές ενισχύσεις και μεταβιβάσεις
Οι επενδυτικές δαπάνες διαμορφώθηκαν σε 2,069 δισ. ευρώ, χαμηλότερα κατά 439 εκατ. ευρώ από τον στόχο, αλλά αυξημένες σε σχέση με το 2025.
Πλεόνασμα αντί ελλείμματος στο συνολικό ισοζύγιο
Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού κατέγραψε πλεόνασμα 1,493 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 111 εκατ. ευρώ. Σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, το αποτέλεσμα είναι ελαφρώς χαμηλότερο, καθώς τότε είχε διαμορφωθεί πλεόνασμα 1,610 δισ. ευρώ.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη συνολική εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας, με βασικούς πυλώνες την πορεία των εσόδων και τον έλεγχο των δαπανών.
Οι βασικές κατευθύνσεις των δαπανών
Παρά τη συγκράτηση, σημαντικοί πόροι κατευθύνθηκαν σε κρίσιμους τομείς του κοινωνικού κράτους και των υποδομών. Ξεχωρίζουν:
- 668 εκατ. ευρώ προς τον ΕΟΠΥΥ
- 672 εκατ. ευρώ προς τον ΟΠΕΚΑ
- 289 εκατ. ευρώ για την προμήθεια φαρμάκων μέσω ΕΚΑΠΥ
- 148 εκατ. ευρώ προς νοσοκομεία και Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας
- 113 εκατ. ευρώ προς συγκοινωνιακούς φορείς
Οι παρεμβάσεις αυτές δείχνουν τη διατήρηση της κοινωνικής διάστασης της δημοσιονομικής πολιτικής, παρά τη συνολική προσπάθεια περιορισμού των δαπανών.
Η «ανάγνωση» των στοιχείων
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αποτυπώνει μια εικόνα υπεραπόδοσης, η οποία όμως στηρίζεται εν μέρει σε εφάπαξ έσοδα και σε χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών. Η εξέλιξη των επόμενων μηνών θα κρίνει κατά πόσο η θετική αυτή τάση μπορεί να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά και να στηρίξει τη δημοσιονομική πορεία της χώρας σε σταθερή βάση.
