Λίγες ημέρες πριν από το Πάσχα, η Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία (Π.Φ.Π.Ο.) απευθύνει μια σαφή και επείγουσα προειδοποίηση προς τις Περιφερειακές Αστυνομικές Διευθύνσεις: η παράνομη χρήση αυτοσχέδιων κροτίδων και βεγγαλικών παραμένει ένα εκτεταμένο και επικίνδυνο φαινόμενο, που συνεχίζει να καλύπτεται από τον μανδύα της «παράδοσης».
Πίσω από τη γνώριμη εικόνα των εκρήξεων και του θορύβου, κρύβεται μια πραγματικότητα που αφορά τη δημόσια ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος και, κυρίως, την ευημερία εκατομμυρίων ζώων. Η συζήτηση για το πώς γιορτάζουμε αποκτά πλέον χαρακτηριστικά κοινωνικής ευθύνης.
Ο τρόμος των ζώων: Ένας αόρατος εφιάλτης
Οι εκκωφαντικοί ήχοι από πυροτεχνήματα και κροτίδες δεν αποτελούν απλώς μια στιγμιαία ενόχληση. Για τα ζώα, συνιστούν μια εμπειρία ακραίου φόβου. Όπως επισημαίνεται στην επιστολή της Π.Φ.Π.Ο., ο αιφνίδιος και ανεξέλεγκτος θόρυβος ενεργοποιεί έναν μηχανισμό επιβίωσης που οδηγεί σε πανικό.
Σκύλοι και γάτες, με σαφώς πιο ευαίσθητη ακοή από τον άνθρωπο, βιώνουν τον ήχο σε πολλαπλάσια ένταση. Το αποτέλεσμα είναι συχνά δραματικό: άτακτη φυγή χωρίς προσανατολισμό, τραυματισμοί από οχήματα, εξαφανίσεις, ακόμα και θάνατοι από καρδιακή ανακοπή, ιδίως σε ευάλωτα ζώα.
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στον αστικό ιστό. Στην ύπαιθρο, η άγρια πανίδα υφίσταται σοβαρές επιπτώσεις: πουλιά εγκαταλείπουν φωλιές μέσα στη νύχτα, συγκρούονται λόγω αποπροσανατολισμού και διαταράσσονται κρίσιμες οικολογικές ισορροπίες.
Θόρυβος στα όρια του πόνου
Τα συμβατικά πυροτεχνήματα μπορούν να παράγουν εκρήξεις που φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 150-170 ντεσιμπέλ σε κοντινή απόσταση. Πρόκειται για επίπεδα θορύβου που υπερβαίνουν κατά πολύ το όριο πόνου για τον άνθρωπο, το οποίο τοποθετείται περίπου στα 120-130 dB.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΝΕΜΕΣΙΣ υπογραμμίζει ότι ο θόρυβος δεν είναι απλώς ενοχλητικός, αλλά βίαιος και αιφνίδιος, με άμεσες επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική κατάσταση ζώων και ανθρώπων.
Χιλιάδες κατασχέσεις, μια πραγματικότητα που επιμένει
Τα στοιχεία της Ελληνική Αστυνομία αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος. Μόνο τον Μάρτιο του 2026, κατασχέθηκαν πανελλαδικά 21.616 κροτίδες, 584 αυτοσχέδιοι πυροτεχνικοί μηχανισμοί και εκατοντάδες παιδικά αθύρματα.
Η πλειονότητα των ευρημάτων εντοπίζεται στην Αττική, ενώ σε περιοχές όπως τα Γρεβενά καταγράφηκαν χιλιάδες κατασχέσεις. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι, παρά τη νομοθετική απαγόρευση, η χρήση και διακίνηση τέτοιων υλικών παραμένει εκτεταμένη.
Κάθε χρόνο, ιδιαίτερα την περίοδο του Πάσχα, καταγράφονται σοβαρά ατυχήματα — συχνά με θύματα ανήλικους — που οδηγούν ακόμη και σε ακρωτηριασμούς.
Αίτημα για ελέγχους παντού, όχι μόνο στα κέντρα
Η Π.Φ.Π.Ο., δια των εκπροσώπων της, ζητά την άμεση ενίσχυση των ελέγχων και των περιπολιών από την αστυνομία. Η επισήμανση είναι σαφής: οι έλεγχοι πρέπει να επεκταθούν πέρα από τα κεντρικά σημεία, φτάνοντας και σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου συχνά εντοπίζεται η παράνομη δραστηριότητα.
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα εφαρμογής της νομοθεσίας, καθώς η ύπαρξη κανόνων δεν επαρκεί χωρίς την αντίστοιχη επιτήρηση.
Εναλλακτικοί εορτασμοί: Η στροφή προς τα «αθόρυβα» πυροτεχνήματα
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, διαμορφώνεται σταδιακά μια διαφορετική προσέγγιση στον εορτασμό. Ορισμένοι δήμοι, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών της Ελλάδας, υιοθετούν ήδη εναλλακτικές λύσεις, όπως τα αθόρυβα πυροτεχνήματα.
Οι πρακτικές αυτές προσφέρουν το ίδιο οπτικό θέαμα χωρίς τον εκκωφαντικό θόρυβο, περιορίζοντας τις επιπτώσεις σε ζώα, ανθρώπους και περιβάλλον. Παράλληλα, η ΝΕΜΕΣΙΣ έχει απευθύνει αίτημα προς τους δήμους για πλήρη απαγόρευση των θορυβωδών πυροτεχνημάτων και των ιπτάμενων φαναριών, προτείνοντας ένα νέο μοντέλο εορτασμού.
Η πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Νατάσα Μπομπολάκη, θέτει το ζήτημα σε μια ευρύτερη αξιακή βάση: ο πολιτισμός μιας κοινωνίας αντανακλάται στον τρόπο που προστατεύει τους πιο ευάλωτους.
Νομοθεσία υπάρχει – το ζητούμενο είναι η εφαρμογή
Η ελληνική νομοθεσία είναι σαφής: η κατασκευή, εμπορία, κατοχή και χρήση κροτίδων και πυροτεχνημάτων χωρίς άδεια απαγορεύεται. Παράλληλα, η αστυνομία καλεί τους πολίτες να αποτρέπουν τα παιδιά από τη χρήση τους και να ενημερώνουν για τους σοβαρούς κινδύνους.
Ωστόσο, η επανάληψη του φαινομένου κάθε χρόνο αναδεικνύει ένα διαχρονικό έλλειμμα συμμόρφωσης και ελέγχου. Η «παράδοση» φαίνεται να λειτουργεί ως άτυπη ασπίδα ανοχής, ακόμη και απέναντι σε πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.
Μια διαφορετική έννοια γιορτής
Η δημόσια συζήτηση που ανοίγει κάθε Πάσχα δεν αφορά μόνο την ασφάλεια ή την προστασία των ζώων. Αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ορίζεται η συλλογική εμπειρία της γιορτής.
Η μετάβαση σε πιο ήπιες, ασφαλείς και περιβαλλοντικά υπεύθυνες μορφές εορτασμού δεν αποτελεί απώλεια παράδοσης, αλλά εξέλιξη. Σε μια εποχή όπου η ευαισθησία απέναντι στη φύση και τα ζώα ενισχύεται, η επιλογή του τρόπου γιορτής μετατρέπεται σε δείκτη πολιτισμού.
Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα συνεχίσει ο θόρυβος να κυριαρχεί ή θα επικρατήσει μια νέα κουλτούρα που συνδυάζει το έθιμο με τον σεβασμό;
