Η ευρεία χρήση της κάνναβης για την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών φαίνεται να μην στηρίζεται σε ισχυρά επιστημονικά δεδομένα. Δύο νέες μετα-αναλύσεις κλινικών δοκιμών υψηλών προδιαγραφών καταλήγουν ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως η ουσία βοηθά στη θεραπεία του άγχους, της κατάθλιψης ή της διαταραχής μετατραυματικού στρες, παρότι οι παθήσεις αυτές αποτελούν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους συνταγογραφείται η ιατρική κάνναβη.
Τι δείχνουν οι νέες μετα-αναλύσεις
Δύο εκτεταμένες επιστημονικές ανασκοπήσεις, βασισμένες σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές – την πλέον αξιόπιστη μορφή κλινικής έρευνας – κατέληξαν ότι καμία μορφή κάνναβης δεν παρουσιάζει αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση των συνηθέστερων ψυχικών διαταραχών.
Ο Τζακ Γουίλσον, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Κέντρο Matilda του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ και επικεφαλής μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Lancet Psychiatry, ανέλυσε 54 κλινικές δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν από το 1980 έως το 2025. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, δεν καταγράφηκε βελτίωση ούτε σε άλλες ψυχιατρικές καταστάσεις, όπως η νευρική ανορεξία, η διπολική διαταραχή, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή ή οι ψυχωσικές διαταραχές.
Τα ευρήματα θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά, καθώς οι τρεις βασικές παθήσεις – άγχος, κατάθλιψη και διαταραχή μετατραυματικού στρες – αποτελούν σήμερα από τις συχνότερες ενδείξεις για τη συνταγογράφηση ιατρικής κάνναβης σε πολλές χώρες.
Το παράδοξο της νομοθεσίας
Τα επιστημονικά δεδομένα φαίνεται να έρχονται σε αντίθεση με την πολιτική και νομοθετική πραγματικότητα.
Ο Ντιπάκ Σίριλ Ντ’ Σόουζα, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Yale και επικεφαλής σχετικής μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό JAMA, επισημαίνει ότι στις περισσότερες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών η ιατρική κάνναβη εγκρίνεται για τη διαχείριση προβλημάτων ψυχικής υγείας.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα εμφανές χάσμα μεταξύ επιστημονικών δεδομένων και πρακτικής εφαρμογής, καθώς πολλοί γιατροί συνεχίζουν να τη συνταγογραφούν παρά την περιορισμένη τεκμηρίωση της αποτελεσματικότητάς της.
Ο ίδιος υπογραμμίζει επίσης ότι μέρος της σχετικής έρευνας χρηματοδοτείται ή συνδέεται με τη βιομηχανία κάνναβης, κάτι που εγείρει ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.
Οι κίνδυνοι της ισχυρής κάνναβης
Οι ερευνητές τονίζουν ότι, αντί για θεραπευτικά οφέλη, υπάρχουν ενδείξεις αυξημένων κινδύνων, ιδιαίτερα για ορισμένες ομάδες του πληθυσμού.
Η συστηματική χρήση ισχυρών προϊόντων κάνναβης κατά την εφηβεία και την πρώιμη ενήλικη ζωή συνδέεται με πιθανή επιβράδυνση της ανάπτυξης του εγκεφάλου. Παράλληλα, σε άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν διαταραχές διάθεσης, η χρήση της ουσίας έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αυτοτραυματισμού και απόπειρας αυτοκτονίας.
Ιδιαίτερα αυξημένος φαίνεται να είναι ο κίνδυνος για άτομα με οικογενειακό ιστορικό ψυχώσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η καθημερινή χρήση κάνναβης υψηλής δραστικότητας συνδέεται με έως και εξαπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας.
Η δραματική αύξηση της ισχύος των προϊόντων
Ένας ακόμη παράγοντας που εντείνει τις ανησυχίες των επιστημόνων είναι η σημαντική αύξηση της δραστικότητας της κάνναβης τις τελευταίες δεκαετίες.
Στη δεκαετία του 1970 η μέση περιεκτικότητα σε THC – τη βασική ψυχοδραστική ουσία της κάνναβης – κυμαινόταν γύρω στο 4%. Σήμερα το ποσοστό φτάνει κατά μέσο όρο το 20%, ενώ ορισμένα συμπυκνωμένα προϊόντα μπορεί να αγγίζουν ακόμη και το 80%.
Η αύξηση αυτή συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο εθισμού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες περίπου τρεις στους δέκα χρήστες εμφανίζουν διαταραχή χρήσης κάνναβης, η οποία συνοδεύεται από συμπτώματα στέρησης όπως ευερεθιστότητα, αϋπνία και έντονη επιθυμία για τη χρήση της ουσίας.
Οι θεραπείες που προτείνουν οι ειδικοί
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι για την αντιμετώπιση των συνηθέστερων ψυχικών διαταραχών υπάρχουν ήδη θεραπευτικές επιλογές με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, καθώς και η χρήση εγκεκριμένων φαρμακευτικών αγωγών όπως οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI), που εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική θεραπευτική προσέγγιση για τη διαχείριση της ψυχικής υγείας.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτείται περισσότερη ανεξάρτητη έρευνα προκειμένου να αξιολογηθεί πλήρως ο ρόλος της κάνναβης στην ιατρική, ιδιαίτερα στον ευαίσθητο τομέα των ψυχικών διαταραχών.
