Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να αυξήσει κατά 25 μονάδες βάσης τα τρία βασικά επιτόκια, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εντείνουν τις πληθωριστικές πιέσεις, κυρίως μέσω των τιμών της ενέργειας. Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει αισθητά πάνω από τον στόχο του 2% για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Οι νέες προβλέψεις για τον πληθωρισμό
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων εκτιμήσεων των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, ο συνολικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3% το 2026, στο 2,5% το 2027 και στο 2,1% το 2028.
Για τον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, η πρόβλεψη ανέρχεται σε 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028.
Σε σύγκριση με τις προβλέψεις του Ιουνίου, η εκτίμηση για τον πληθωρισμό το 2026 παραμένει αμετάβλητη, ενώ οι προβλέψεις για το 2027 και το 2028 έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω.
Η Λαγκάρντ σημείωσε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, έχει οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ, η εξέλιξη αυτή αναμένεται να διατηρήσει τον συνολικό πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο έως και το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Ανοδική αναθεώρηση για την ανάπτυξη
Για την οικονομική ανάπτυξη, το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028.
Οι προβλέψεις για το 2026 και το 2027 έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω, εξέλιξη που αντανακλά κυρίως τη μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ανθεκτικότητα της οικονομίας της ζώνης του ευρώ.
Η Λαγκάρντ ανέφερε ότι η οικονομία επέδειξε ανθεκτικότητα το δεύτερο τρίμηνο, παρά τις πιέσεις που προκάλεσε το ενεργειακό σοκ. Η ανάπτυξη ήταν ευρεία, με θετικές επιδόσεις τόσο σε επίπεδο χωρών όσο και σε επίπεδο κλάδων, ενώ η τάση αυτή εκτιμάται ότι συνεχίστηκε και κατά το τρίτο τρίμηνο.
Η μεταποίηση καταγράφει ικανοποιητικές επιδόσεις, καθώς οι κυβερνήσεις αυξάνουν τις δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές. Παράλληλα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει ανακάμψει από τα χαμηλά επίπεδα, συμβάλλοντας στην ανάκαμψη των υπηρεσιών μετά το αρχικό ενεργειακό σοκ.
Η ενισχυμένη δραστηριότητα που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη είναι ήδη εμφανής στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές.
Ανεργία στο 6,4% τον Ιούλιο
Η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, με το ποσοστό ανεργίας να διατηρείται στο 6,4% τον Ιούλιο. Ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης και του εργατικού δυναμικού συνεχίζει να επιβραδύνεται, ενώ η παραγωγικότητα έχει σταδιακά ενισχυθεί.
Οι βραχυπρόθεσμες προοπτικές για την ανάπτυξη έχουν βελτιωθεί σε σύγκριση με τον προηγούμενο γύρο εκτιμήσεων της ΕΚΤ, κυρίως λόγω της ανθεκτικότητας της ιδιωτικής κατανάλωσης και των δημόσιων δαπανών.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η κατανάλωση αναμένεται να στηριχθεί από τη σταδιακή υποχώρηση των τιμών της ενέργειας και τη δυναμική αγορά εργασίας. Η ανάπτυξη αναμένεται να ενισχύεται ολοένα περισσότερο από τις επιχειρηματικές επενδύσεις και τις επενδύσεις σε κατοικίες.
Οι εξαγωγές αναμένεται να επωφεληθούν από την ενίσχυση της εξωτερικής ζήτησης, αλλά οι προκλήσεις ανταγωνιστικότητας και η αβεβαιότητα γύρω από την παγκόσμια εμπορική πολιτική εξακολουθούν να περιορίζουν τις προοπτικές.
Ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο
Ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο από 2,9% τον Ιούλιο. Ο πληθωρισμός στις τιμές της ενέργειας ανήλθε στο 14,3%, έναντι 10,3% τον Ιούλιο.
Η αύξηση αυτή αντανακλά κυρίως τη σημαντική συμβολή των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα και τις υψηλότερες τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων.
Ο πληθωρισμός στις τιμές των τροφίμων παρέμεινε στο 1,2%. Ο πληθωρισμός χωρίς την ενέργεια και τα τρόφιμα υποχώρησε οριακά στο 2,4% από 2,5% τον Ιούλιο.
Ο πληθωρισμός των αγαθών αυξήθηκε από 0,9% σε 1,2%, ενώ ο πληθωρισμός των υπηρεσιών μειώθηκε από 3,3% σε 3%.
Μισθοί και κόστος εργασίας
Οι περισσότεροι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθεροί τον Ιούλιο. Οι αποδοχές ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 3,3% το δεύτερο τρίμηνο, έναντι 3,5% το πρώτο τρίμηνο.
Η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας συνέβαλε στον περιορισμό του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Ο ρυθμός αύξησής του επιβραδύνθηκε στο 2,6% από 3,5% το πρώτο τρίμηνο.
Παράλληλα, τα κέρδη ανά μονάδα προϊόντος αυξήθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, από 0,3% σε 2,2%.
Ο δείκτης μισθών της ΕΚΤ δείχνει ότι ο ρυθμός αύξησης των μισθών θα επιταχυνθεί ελαφρά, φτάνοντας το 2,7% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Οι βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι περισσότερες μετρήσεις των μακροπρόθεσμων προσδοκιών εξακολουθούν να βρίσκονται κοντά στο 2%.
Η ΕΚΤ δεν προαναγγέλλει την πορεία των επιτοκίων
Η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων. Οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά και θα βασίζονται στα διαθέσιμα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά δεδομένα, στη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και στην αποτελεσματικότητα με την οποία η νομισματική πολιτική μεταδίδεται στην οικονομία.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ τόνισε ότι η κεντρική τράπεζα θα παρακολουθεί στενά τόσο το μέγεθος όσο και τη διάρκεια της ανόδου των τιμών της ενέργειας, καθώς και τις επιπτώσεις τους στις τιμές, τους μισθούς, τις πληθωριστικές προσδοκίες και τη συνολική πορεία της οικονομίας.
Οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές της οικονομικής ανάπτυξης παραμένουν κυρίως καθοδικοί. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι εξελίξεις στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας μπορούν να προκαλέσουν νέα διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό και περαιτέρω άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Μια παρατεταμένη αύξηση των ενεργειακών τιμών θα μπορούσε να πλήξει τα πραγματικά εισοδήματα, περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Παράλληλα, επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές ή νέες πιέσεις στις αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να καταστήσουν δυσκολότερη την πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Νέες εμπορικές εντάσεις μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών θα μπορούσαν επίσης να προκαλέσουν διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, περιορίζοντας τις εξαγωγές, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Από την άλλη πλευρά, υψηλότερη ανάπτυξη θα μπορούσε να προκύψει από ταχύτερη προσαρμογή της οικονομίας και των ενεργειακών αγορών, από μια σταθερή και διαρκή αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών συγκρούσεων, αλλά και από την ταχύτερη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις της Ευρωζώνης.
Ανοδικοί οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό
Οι κίνδυνοι για την πορεία του πληθωρισμού παραμένουν ανοδικοί, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων και του ενεργειακού σοκ.
Μια νέα διαταραχή στον εφοδιασμό θα μπορούσε να προκαλέσει μεγαλύτερη και πιο παρατεταμένη άνοδο των τιμών της ενέργειας. Ειδικότερα, οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αυξηθούν περαιτέρω σε περίπτωση νέων διαταραχών στον εφοδιασμό ή ενός ασυνήθιστα ψυχρού χειμώνα σε συνδυασμό με χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων.
Οι υψηλές τιμές της ενέργειας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αυξάνουν τον κίνδυνο μετακύλισής τους στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και στους μισθούς.
Νέες εμπορικές εντάσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγαλύτερο κατακερματισμό των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και περιορισμούς στην προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών. Παράλληλα, ακραία καιρικά φαινόμενα και η κλιματική και περιβαλλοντική κρίση θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις τιμές των τροφίμων σε υψηλότερα επίπεδα.
Τα επιτόκια δανεισμού των επιχειρήσεων
Μετά την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ τον Ιούνιο, τα επιτόκια τραπεζικού δανεισμού για τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν στο 3,8% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, από 3,6% τον Μάιο.
Το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω της αγοράς διαμορφώθηκε στο 4% τον Ιούλιο, παραμένοντας περίπου στα ίδια επίπεδα με τους προηγούμενους μήνες και αρκετά υψηλότερα από πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις ενισχύθηκε περαιτέρω, φτάνοντας το 4,4% τον Ιούλιο από 4% τον Μάιο και τον Ιούνιο. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των εκδόσεων εταιρικών ομολόγων διαμορφώθηκε στο 3,4%, έναντι 3,6% τον Ιούνιο και 3,3% τον Μάιο.
Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων παρέμειναν αμετάβλητα στο 3,5% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ενώ ο ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων επιβραδύνθηκε στο 3% τον Ιούλιο, από 3,1% τον Μάιο και τον Ιούνιο.
Στο επίκεντρο το ψηφιακό ευρώ και οι μεταρρυθμίσεις
Η Λαγκάρντ αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανάπτυξης, οι οποίες θα πρέπει να συνοδεύονται από υγιή και βιώσιμα δημόσια οικονομικά.
Η απλούστευση και εναρμόνιση των κανόνων στην Ενιαία Αγορά της ΕΕ, η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και η ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελούν βασικά στοιχεία για την ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, καθώς η διαδικασία για την οριστικοποίηση του νομικού πλαισίου για το ψηφιακό ευρώ εισέρχεται στην τελική της φάση, η ΕΚΤ επαναλαμβάνει τη σημασία της επίτευξης συμφωνίας για τη δέσμη μέτρων σχετικά με το ενιαίο νόμισμα.
Η Λαγκάρντ τόνισε επίσης ότι οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού σοκ θα πρέπει να είναι προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες στις εκάστοτε ανάγκες.
