Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν «θα τελειώσει σύντομα», αποφεύγοντας να δώσει σαφές χρονοδιάγραμμα, ενώ η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα της με συνεχιζόμενες επιθέσεις πυραύλων και drones. Οι δηλώσεις του προκάλεσαν προσωρινή αποκλιμάκωση στις αγορές ενέργειας, μετά τη ραγδαία άνοδο των τιμών πετρελαίου που είχε πυροδοτήσει η ένταση στον Περσικό Κόλπο.
Αμερικανικά πλήγματα και προειδοποιήσεις για το Στενό του Ορμούζ
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στο Μαϊάμι, ο αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις βρίσκονται «πολύ μπροστά» από το αρχικό επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων εβδομάδων που είχε αναφερθεί τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης.
Παράλληλα, προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι θα αντιμετωπίσει «πολύ σκληρότερα πλήγματα» εάν επιχειρήσει να εμποδίσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, τη στρατηγική θαλάσσια αρτηρία από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η ιρανική ηγεσία απάντησε άμεσα. Ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της χώρας Αλί Λαριτζανί δήλωσε ότι το στενό θα παραμείνει κλειστό όσο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες. Παράλληλα, οι Φρουροί της Επανάστασης τόνισαν ότι «η Τεχεράνη θα αποφασίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος».
Σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο, οι ΗΠΑ έχουν πλήξει περισσότερους από 5.000 στόχους μέσα σε δέκα ημέρες επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων και πάνω από 50 ιρανικά πλοία.
Νέα ηγεσία στο Ιράν και μαζικές συγκεντρώσεις στην Τεχεράνη
Την ίδια στιγμή, η πολιτική σκηνή στο Ιράν μεταβάλλεται δραματικά. Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ ανέλαβε καθήκοντα ανώτατου ηγέτη, διαδεχόμενος τον πατέρα του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα της σύρραξης.
Χιλιάδες υποστηρικτές του καθεστώτος συγκεντρώθηκαν στην Τεχεράνη για να εκφράσουν τη στήριξή τους στον νέο ηγέτη, φωνάζοντας συνθήματα κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ.
Ο 56χρονος διάδοχος, στενά συνδεδεμένος με τους Φρουρούς της Επανάστασης, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την εξέλιξη με επιφυλάξεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε «απογοητευμένος» από την επιλογή, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα περίοδο έντασης στις σχέσεις με την Τεχεράνη.
Επέκταση των επιθέσεων σε όλη την περιοχή
Οι εχθροπραξίες επεκτείνονται πέρα από τα σύνορα του Ιράν και του Ισραήλ. Ιρανικοί πύραυλοι και drones έχουν πλήξει ενεργειακές εγκαταστάσεις και στόχους σε χώρες του Κόλπου.
Στο Μπαχρέιν, επίθεση που έπληξε πολυκατοικία στην πρωτεύουσα Μανάμα προκάλεσε έναν νεκρό και αρκετούς τραυματίες. Παράλληλα, πύραυλος που κατευθυνόταν προς την περιοχή αναχαιτίστηκε στον εναέριο χώρο της Τουρκία.
Σε διπλωματικό επίπεδο, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν πρότεινε στον τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τη δημιουργία κοινής επιτροπής για τη διερεύνηση των περιστατικών.
Παράλληλα, το Ισραηλινό Στρατό ανακοίνωσε νέο κύμα αεροπορικών επιδρομών μεγάλης κλίμακας στην Τεχεράνη.
Η σύγκρουση φτάνει στον Λίβανο
Η περιφερειακή ένταση εντείνεται και στον Λίβανο. Η σιιτική οργάνωση Χεζμπολά δήλωσε πίστη στον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, ενώ συνεχίζονται οι επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν κατηγόρησε τη Χεζμπολά ότι με τη στάση της οδηγεί τη χώρα σε αποσταθεροποίηση. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της οργάνωσης Μοχάμεντ Ραντ δήλωσε ότι η αντίσταση αποτελεί «μονόδρομο για την υπεράσπιση της αξιοπρέπειας».
Σύμφωνα με τις λιβανικές αρχές, τουλάχιστον 486 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα, ενώ πάνω από μισό εκατομμύριο πολίτες έχουν εκτοπιστεί.
Αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία
Η σύγκρουση προκαλεί έντονες διακυμάνσεις στις αγορές ενέργειας. Η πιθανότητα παρατεταμένης κρίσης στον Κόλπο έχει ενισχύσει τους φόβους για παγκόσμιο ενεργειακό σοκ και νέο κύμα στασιμοπληθωρισμού.
Μετά τις δηλώσεις Τραμπ, το πετρέλαιο τύπου Brent crude oil υποχώρησε προσωρινά κάτω από τα 84 δολάρια το βαρέλι, ενώ το West Texas Intermediate κατέγραψε επίσης σημαντική πτώση.
Παράλληλα, οι υπουργοί Οικονομικών της G7 άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιοποίησης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, κίνηση που θα μπορούσε να απελευθερώσει έως και 400 εκατομμύρια βαρέλια στην αγορά σε μια προσπάθεια σταθεροποίησης των τιμών.
Στο διπλωματικό πεδίο, ο πρόεδρος της Ρωσία Βλαντίμιρ Πούτιν διαβεβαίωσε τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν για τη στήριξή του, ενώ το Ιράκ και το Ομάν έσπευσαν να τον συγχαρούν για την ανάληψη της εξουσίας.
