Η σχέση ανάμεσα στο ένδυμα και την ταυτότητα βρίσκεται στο επίκεντρο της έκθεσης «ΕΙΣΑΙ Ο,ΤΙ ΦΟΡΑΣ / WHAT YOU WEAR IS WHAT YOU ARE», που εγκαινιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138), φέρνοντας σε διάλογο τη σύγχρονη τέχνη με τη μόδα μέσα από έργα 30 Ελλήνων και διεθνών δημιουργών.
Η έκθεση, συνδιοργάνωση του Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης και του Δήμου Ρεθύμνης σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, θα διαρκέσει από τις 5 Μαρτίου έως τις 24 Μαΐου 2026. Πρόκειται για τη δεύτερη παρουσίασή της, μετά την πρώτη φιλοξενία της στο Ρέθυμνο το 2025, και επιχειρεί να χαρτογραφήσει τη δυναμική και συχνά ανατρεπτική συνάντηση τέχνης και μόδας στη σύγχρονη εποχή.
Μόδα και σύγχρονη τέχνη σε αμφίδρομο διάλογο
Την επιμέλεια υπογράφουν οι Μαρία Μαραγκού, Μαρία Παναγίδου και Σταύρος Καβαλλάρης, οι οποίοι προσεγγίζουν τη μόδα όχι ως διακοσμητικό συμπλήρωμα της τέχνης, αλλά ως αυτόνομο πεδίο δημιουργίας και στοχασμού. Η έκθεση εξετάζει πώς το ένδυμα αντανακλά κοινωνικές μετατοπίσεις, πολιτισμικές εντάσεις και προσωπικές αφηγήσεις, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζεται από τις εικαστικές αναζητήσεις και τις αισθητικές ρήξεις της εποχής.
Από την αρχαιότητα έως σήμερα, το ρούχο λειτουργεί ως φορέας συμβολισμών. Καλύπτει ανάγκες, δηλώνει κοινωνική θέση, συγκροτεί συλλογικές ταυτότητες και διαμορφώνει προσωπικά προφίλ. Στην έκθεση, το ένδυμα εμφανίζεται άλλοτε ως υλικό αντικείμενο και άλλοτε ως ιδέα, ακόμη και ως απουσία, που ενεργοποιεί τη μνήμη και τη φαντασία.
Το αφιέρωμα στη Σοφία Κοκοσαλάκη
Κομβικό σημείο της έκθεσης αποτελεί το αφιέρωμα στη διεθνώς αναγνωρισμένη Ρεθυμνιώτισσα σχεδιάστρια Σοφία Κοκοσαλάκη, η οποία άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη διεθνή σκηνή της μόδας. Παρουσιάζονται 24 δημιουργίες της, προερχόμενες κυρίως από τη συλλογή της οικογένειάς της και φίλων συλλεκτών.
Η ιστορικός μόδας Μέτυ Τσουκάτου, στο κείμενο που συνοδεύει το αφιέρωμα, αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η Κοκοσαλάκη επεξεργάστηκε δημιουργικά την ελληνική πολιτισμική κληρονομιά. Ο μινωικός πολιτισμός, η αρχαιότητα, η λαϊκή χειροτεχνία, η κομποδετική, τα ελληνικά κεντήματα και η βυζαντινή εικονογραφία συνυπάρχουν με αναφορές στη σύγχρονη αστική κουλτούρα, τη street αισθητική και τη μουσική σκηνή της new wave και της post-punk. Το αποτέλεσμα ήταν μια λιτή, αυστηρή αλλά ταυτόχρονα δυναμική εκδοχή του «ελληνικού», προσαρμοσμένη στον ρυθμό του παρόντος.
Τριάντα δημιουργοί, πολλαπλές αναγνώσεις
Στην έκθεση συμμετέχουν 30 καλλιτέχνες και σχεδιαστές από την Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ των οποίων οι Vanessa Beecroft, Hussein Chalayan και Rebecca Horn, πλαισιωμένοι από σημαντικούς Έλληνες δημιουργούς όπως ο Άγγελος Παπαδημητρίου και η Μαρία Παπαδημητρίου.
Τα έργα προέρχονται από συλλογές του Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης, του Φορέα Σύγχρονου Πολιτισμού ATOPOS, καθώς και από ιδιωτικές συλλογές και τους ίδιους τους καλλιτέχνες.
Ένα έργο σε εξέλιξη
Η έκθεση προσεγγίζεται ως «έργο σε εξέλιξη», μια ανοιχτή πλατφόρμα προβληματισμού για το πώς το ένδυμα μετασχηματίζεται σε εικαστικό γεγονός. Στον κατάλογο, οι επιμελητές σημειώνουν ότι ο καλλιτέχνης αποδομεί τη γλώσσα του στιλ, επαναπροσδιορίζοντας τα όρια ανάμεσα στη λεγόμενη υψηλή και χαμηλή τέχνη. Μετατοπίζει το βλέμμα από το αντικείμενο στη ματιά που το ορίζει.
Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος κατάλογος (ελληνικά και αγγλικά), με φωτογραφικό υλικό και σύντομα κείμενα των ίδιων των δημιουργών.
Ξεναγήσεις και υποστήριξη
Ξεναγήσεις από τους επιμελητές θα πραγματοποιηθούν στις 4 και 25 Απριλίου, καθώς και στις 16 και 25 Μαΐου 2026, στις 12:00.
Η διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού και υλοποιείται με την υποστήριξη του ΝΕΟΝ.