Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών ανακοίνωσε την απόφασή του κηρύσσοντας ένοχους τους τέσσερις κατηγορούμενους επιχειρηματίες στην υπόθεση των υποκλοπών μέσω του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator, μια υπόθεση που σημάδεψε την πολιτική ζωή της χώρας και άνοιξε ευρύ θεσμικό διάλογο για την προστασία του απορρήτου.
Πέντε μήνες μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Νίκος Ασκιανάκης, έδωσε την ποινική απάντηση σε μια δικογραφία με ογκώδες αποδεικτικό υλικό, μαρτυρικές καταθέσεις και νέα στοιχεία που προστέθηκαν κατά τη διάρκεια της δίκης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του δικαστηρίου, «από την συνεκτίμηση όλων των αποδεικτικών μέσων κυρίως των μαρτυρικών καταθέσεων κατά την ακροαματική διαδικασία και των εγγράφων αποδείχθηκε ότι οι κατηγορούμενοι από κοινού και κατά συναυτουργία τέλεσαν τις αποδιδόμενες αξιόποινες πράξεις πάντοτε με κοινό δόλο και επενέβησαν στο σύστημα τηλεφώνων, αρχειοθέτησαν και έλαβαν πληροφορίες λαμβάνοντας γνώση τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και αποκτώντας πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα».
Ειδικότερα, κατά την ετυμηγορία οι Ντίλιαν, Χάμου, Μπίτζιος και Λαβράνος κρίθηκαν ένοχοι κατ’ επιτρεπτή μεταβολή για:
-αθέμιτη επέμβαση σε σύστημα αρχειοθέτησης προσωπικών δεδομένων από κοινού και κατά συρροή τετελεσμένη για πέντε θύματα και σε απόπειρα για 82 παθόντες και
-παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας, από κοινού, κατά συρροή τετελεσμένη και σε απόπειρα, αλλά και της παράνομης πρόσβασης σε σύστημα πληροφοριών ή δεδομένα, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα.
Παράλληλα οι κατηγορούμενοι απηλλάγησαν για επιμέρους πράξεις.
Ως προς το αδικημα της παράνομης πρόσβασης σε σύστημα πληροφοριών ή δεδομένα, από κοινού, κατ’ εξακολούθηση, τετελεσμένη και σε απόπειρα, έπαυσε η ποινική δίωξη για 108 θύματα, ενώ ενοχικό κρίθηκαν οι κατηγορούμενοι πέντε θύματα μεταξύ των οποίων ο Ανδουλάκης και ο Κουκάκης.
«Πρέπει εν προκειμένω για τις δύο πρώτες πράξεις, για τις επιμέρους πράξεις να αποδοθεί ορθότερος χαρακτηρισμός από κατ’ εξακολούθηση σε κατά συρροή εγκλήματα» ανέφερε ο πρόεδρος του δικαστηρίου προσθέτοντας πως δεν τίθεται ζήτημα φαινομενικής συρροής. «Από τους 116 τα αληθινά συρρεόταν εγκλήματα συμπίπτουν σε 87 παθόντες» σημείωσε προσθέτοντας πως για τα υπόλοιπα παραμένει ο χαρακτηρισμός του κατ’ εξακολούθηση εγκλήματος.
Οι κατηγορίες και το νομικό πλαίσιο
Κατηγορούμενοι είναι οι Γιάννης Λαβράνος, Φέλιξ Μπίτζιος και το ζεύγος Ταλ Τζόναθαν Ντίλιαν και Σάρα Αλεξάνδρα Χάμου. Αντιμετωπίζουν κατηγορίες για επέμβαση σε σύστημα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, παραβίαση του απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας, καθώς και για παράνομη πρόσβαση σε σύστημα πληροφοριών ή δεδομένα. Οι πράξεις αποδίδονται ως τετελεσμένες και σε απόπειρα, από κοινού και κατ’ εξακολούθηση.
Για τους τέσσερις εφαρμόζεται αναδρομικά ο ευμενέστερος Ποινικός Κώδικας (νόμος 4619/2019), ο οποίος υποβάθμισε την παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών από κακούργημα σε πλημμέλημα, μεταβάλλοντας ουσιωδώς το πλαίσιο των προβλεπόμενων ποινών.
Το κατηγορητήριο και οι «114 στόχοι»
Σύμφωνα με την κατηγορία, το διάστημα από το καλοκαίρι του 2020 έως το τέλος του 2021, οι τέσσερις φέρονται να εγκατέστησαν το Predator σε δύο τηλεφωνικούς αριθμούς — της Άρτεμις Σίφορντ και του Αθανάσιου Κουκάκη — και να επιχείρησαν την εγκατάστασή του σε ακόμη 114 περιπτώσεις.
Μεταξύ των φερόμενων στόχων περιλαμβάνονται ο Νίκος Ανδρουλάκης και ο Χρήστος Σπίρτζης, οι οποίοι έχουν καταγγείλει απόπειρα παγίδευσης των συσκευών τους. Για τους 114 αποδέκτες, το κατηγορητήριο αναφέρει ότι η πράξη δεν ολοκληρώθηκε για λόγους ανεξάρτητους από τη θέληση των κατηγορουμένων, καθώς τα κακόβουλα links δεν ενεργοποιήθηκαν.
Η εισαγγελική πρόταση και η βαρύτητα της υπόθεσης
Καθοριστική θεωρείται η πρόταση του εισαγγελέα της έδρας, Δημήτρης Παυλίδης, ο οποίος στις 6 Φεβρουαρίου εισηγήθηκε την ενοχή όλων των κατηγορουμένων. Ο εισαγγελικός λειτουργός υποστήριξε ότι ορισμένες πράξεις που αποδίδονται ως τελεσθείσες «κατ’ εξακολούθηση» πρέπει να μετατραπούν σε «κατά συρροή», εξέλιξη που ενδέχεται να επιφέρει αυστηρότερη ποινική μεταχείριση.
Στην αγόρευσή του τόνισε ότι «είναι αδιαμφισβήτητο ότι το Predator λειτούργησε στην επικράτεια της Ελλάδας» και υπογράμμισε τη σοβαρότητα των παραβιάσεων, κάνοντας λόγο για βάναυση προσβολή προσωπικών δεδομένων. Περιέγραψε τη χρήση τέτοιων λογισμικών ως απειλή για τον πυρήνα του δημοκρατικού πολιτεύματος, επισημαίνοντας ότι η πιθανή αξιοποίησή τους από κρατικές ή άλλες υπηρεσίες συνιστά ζήτημα θεσμικής εγρήγορσης.
Ο εισαγγελέας επιφυλάχθηκε να τοποθετηθεί μετά την έκδοση της απόφασης για παράπλευρα ζητήματα, μεταξύ των οποίων και ο ενδεχόμενος ποινικός έλεγχος μαρτυρικών καταθέσεων, με διαβίβαση πρακτικών στην Εισαγγελία για διερεύνηση του αδικήματος της ψευδούς κατάθεσης.
Απόντες οι κατηγορούμενοι – Σε αναμονή η ετυμηγορία
Οι κατηγορούμενοι δεν παρέστησαν στο δικαστήριο, εκπροσωπήθηκαν από τους συνηγόρους τους και άσκησαν το δικαίωμά τους να μην απολογηθούν. Η στάση αυτή προσέδωσε επιπλέον ένταση σε μια διαδικασία που εξελίχθηκε υπό το βάρος ισχυρού πολιτικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος.
Η σημερινή απόφαση αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο σταθμό για την ποινική αποτίμηση της υπόθεσης Predator στην Ελλάδα και να καθορίσει το επόμενο κεφάλαιο σε μια υπόθεση που ήδη έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στη δημόσια σφαίρα και στον διάλογο για τα όρια της τεχνολογικής ισχύος και την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
