Ο Κάθετος Διάδρομος Φυσικού Αερίου εξελίσσεται σε στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα, ενισχύοντας την ελκυστικότητα της χώρας για επενδύσεις στην έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων. Η ύπαρξη υποδομών που επιτρέπουν τη διοχέτευση πιθανών νέων κοιτασμάτων προς τις διεθνείς αγορές δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο: από την ανακάλυψη έως την εξαγωγή. Σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έχει ορίζοντα το 2027, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας αποκτά αυξημένο γεωπολιτικό βάρος.
Υποδομές ΥΦΑ και διασυνδέσεις προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη
Ο Κάθετος Διάδρομος βασίζεται στις ελληνικές υποδομές υποδοχής και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), καθώς και στους διασυνδετήριους αγωγούς με χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το πλέγμα αυτό προβάλλεται ως βασική επιλογή για την υποκατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο που προβλέπει τον τερματισμό των σχετικών εισαγωγών έως το τέλος του 2027.
Στο σενάριο ανακάλυψης εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων στην ελληνική επικράτεια, ο διάδρομος μπορεί να λειτουργήσει ως δίαυλος εξαγωγής ποσοτήτων που θα υπερβαίνουν την εγχώρια κατανάλωση. Η ύπαρξη έτοιμης διαδρομής προς τις αγορές μειώνει το επενδυτικό ρίσκο και ενισχύει τη βιωσιμότητα των έργων έρευνας και παραγωγής.
Συμβάσεις με Chevron και Helleniq Energy: Έναρξη νέου κύκλου ερευνών
Αφετηρία των εξελίξεων αποτελεί η υπογραφή, τη Δευτέρα 16/02/2026, των συμβάσεων μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy για την έναρξη ερευνών στα θαλάσσια blocks «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II».
Η έναρξη των σεισμικών ερευνών στις τέσσερις περιοχές προγραμματίζεται προς το τέλος του έτους, σηματοδοτώντας την πρώτη φάση ενός νέου ερευνητικού κύκλου σε μεγάλα θαλάσσια βάθη. Παράλληλα, προγραμματίζεται ερευνητική γεώτρηση στο «οικόπεδο 2» στο Ιόνιο από την κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy. Πρόκειται για την πρώτη γεώτρηση στη χώρα μετά από 40 χρόνια και την πρώτη συνολικά σε τόσο μεγάλα θαλάσσια βάθη, γεγονός με ισχυρό συμβολισμό για την ελληνική ενεργειακή στρατηγική.
Διαβουλεύσεις στην Ουάσιγκτον και στόχος η Ουκρανία
Σημαντικό ορόσημο για τον Κάθετο Διάδρομο αποτελεί η συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με τη συμμετοχή εκπροσώπων χωρών της περιοχής και της Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος είναι η άρση εμποδίων που μέχρι σήμερα περιορίζουν τη μεταφορά σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς Βορρά, με τελικό προορισμό την Ουκρανία.
Η μείωση του κόστους μεταφοράς μέσω του ελληνικού συστήματος αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την πλήρη αξιοποίηση του διαδρόμου. Η εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το τέλος του 2027 δημιουργεί προοπτική σημαντικού κενού εφοδιασμού στην περιοχή. Το κενό αυτό μπορεί να καλυφθεί μέσω διαφοροποιημένων ροών, με την Ελλάδα να λειτουργεί ως βασικός ενεργειακός κόμβος.
Ενεργειακή ασφάλεια και επενδυτική προοπτική
Οι εξελίξεις σε έρευνες υδρογονανθράκων και ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου συγκλίνουν σε ένα κοινό σημείο: την αναβάθμιση της γεωοικονομικής θέσης της Ελλάδας. Η χώρα αποκτά ρόλο τόσο ως πύλη εισόδου εναλλακτικών προμηθειών όσο και, δυνητικά, ως εξαγωγέας φυσικού αερίου.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να καθορίσει εάν οι προσδοκίες θα μετατραπούν σε απτά αποτελέσματα. Οι συμβάσεις, οι σεισμικές έρευνες και οι διεθνείς διαβουλεύσεις συνθέτουν ένα πλέγμα εξελίξεων που επηρεάζει όχι μόνο την εγχώρια ενεργειακή πολιτική αλλά και τις ισορροπίες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
