Κομβικό ρόλο της Ελλάδας στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης ανέδειξε από το βήμα της Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Jarred Agen, δίνοντας σαφές γεωπολιτικό στίγμα: η ενέργεια μετατρέπεται σε εργαλείο ειρήνης και στρατηγικής επιρροής, με αιχμή τον Κάθετο Διάδρομο και τις συμφωνίες LNG.
Ο στενός συνεργάτης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περιέγραψε την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ ως «εργαλείο επίτευξης της ειρήνης στην Ουκρανία», τοποθετώντας τον Κάθετο Διάδρομο στο κέντρο της αμερικανικής ατζέντας ενεργειακής κυριαρχίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη δεν αποτελεί απλώς εμπορική επιλογή, αλλά στρατηγική παρέμβαση με γεωπολιτικές συνέπειες.
Συγχαρητήρια Παπασταύρου και μήνυμα προς Αθήνα
Κατά την τοποθέτησή του, ο Agen απηύθυνε δημόσια συγχαρητήρια στον Έλληνα υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, ο οποίος παρακολουθούσε τη συζήτηση. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «αυτός ο πρόεδρος έχει χρησιμοποιήσει την ενέργεια ως διπλωματικό εργαλείο όπως ποτέ άλλοτε», προσθέτοντας ότι προτιμά «να βρίσκεται σε μια εγκατάσταση LNG και να βλέπει την εισαγωγή να φτάνει» παρά να μιλά απλώς σε συνέδρια.
Το μήνυμα ήταν σαφές: οι ενεργειακές υποδομές και οι συμφωνίες που διαμορφώνονται με ελληνική συμμετοχή αποκτούν πλέον κεντρική σημασία για τη στρατηγική των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.
P-TEC και διπλωματία φυσικού αερίου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις συμφωνίες που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του P-TEC, με τον Agen να αποκαλύπτει ότι πραγματοποιήθηκαν δύο ταξίδια στην Αθήνα το προηγούμενο έτος. Στις συναντήσεις συμμετείχαν υπουργοί Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με αντικείμενο τη διαμόρφωση ενός σταθερού διαδρόμου ροής φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς το Κίεβο.
«Χρειαζόμαστε περισσότερα», σημείωσε, προαναγγέλλοντας νέα ώθηση στις διαπραγματεύσεις. Στις 24 Φεβρουαρίου, όπως είπε, θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον συνάντηση των υπουργών για την επιτάχυνση των συμφωνιών που θα καταστήσουν τον Κάθετο Διάδρομο πλήρως λειτουργικό.
Από την Ουάσιγκτον στο Χιούστον: Αδιάκοπη επιδίωξη συμφωνιών
Η κινητικότητα δεν σταματά εκεί. Ο Agen ανακοίνωσε ότι οι χώρες του Κάθετου Διαδρόμου θα συναντηθούν εκ νέου στο Χιούστον, στο περιθώριο της CERAWeek (23-27 Μαρτίου), επιδιώκοντας επιπλέον συμφωνίες. «Πρόκειται για μια αδιάκοπη επιδίωξη συμφωνιών», υπογράμμισε, περιγράφοντας ένα συνεχές διπλωματικό και εμπορικό σπριντ.
Η ουκρανική διάσταση και η συμφωνία με AKTOR-ΔΕΠΑ
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της Naftogaz, Oleksiy Ryabchyn, ο οποίος ευχαρίστησε δημόσια τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους συνομιλητές για την ουσιαστική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Ο Ryabchyn αναφέρθηκε στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR-ΔΕΠΑ, επισημαίνοντας ότι η αμερικανική παρέμβαση συνέβαλε στη διαμόρφωση ενιαίας δομής τιμολόγησης για τον Κάθετο Διάδρομο, διευκολύνοντας την πρώτη συμφωνία με ελληνικούς φορείς. «Τα δεξαμενόπλοια LNG έρχονται για να μας βοηθήσουν να επιβιώσουμε αυτόν τον χειμώνα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η πρώτη συμφωνία αμερικανικού LNG και η Ρεβυθούσα
Ήδη, στις 30 Ιανουαρίου 2026, υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία από την ATLANTIC SEE LNG TRADE, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz. Το πρώτο φορτίο αναμένεται να φτάσει στη Ρεβυθούσα και να αποσταλεί στην Ουκρανία τον Μάρτιο.
Οι ποσότητες θα διαμετακομισθούν μέσω του Route 1 (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία), με ανώτατο όριο το 1 εκατ. MWh, υπό την προϋπόθεση αυξημένης διαθέσιμης χωρητικότητας από τους διαχειριστές των δικτύων φυσικού αερίου. Μέχρι πρότινος, η διαθέσιμη δυναμικότητα κυμαινόταν στις 700.000 MWh.
Επιτάχυνση του Κάθετου Διαδρόμου
Σημειώνεται ότι η πρώτη εμπορική συμφωνία προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ υπεγράφη ήδη από το 2026 – και όχι από το 2030, όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί. Η επίσπευση αυτή επιταχύνει ουσιαστικά την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη.
Σε μια συγκυρία όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία αναδιατάσσει τις ενεργειακές ροές και τις γεωπολιτικές ισορροπίες, η Αθήνα φαίνεται να τοποθετείται στο επίκεντρο ενός στρατηγικού άξονα που συνδέει τις ΗΠΑ, τα Βαλκάνια και το Κίεβο. Η ενέργεια, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις στο Μόναχο, δεν είναι πλέον μόνο οικονομία — είναι εξωτερική πολιτική στην πράξη.
