Ένα νέο πλαίσιο ρύθμισης ληξιπρόθεσμων χρεών προς την Εφορία, με περισσότερες δόσεις σε σχέση με το ισχύον καθεστώς, εξετάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Στόχος είναι η αποσυμφόρηση των παλαιών, «λιμναζόντων» οφειλών και η ενίσχυση της εισπραξιμότητας, χωρίς να σταλεί μήνυμα επιβράβευσης της ασυνέπειας.
Ρύθμιση έως 48 δόσεις για παλαιά χρέη
Σύμφωνα με πληροφορίες, τις επόμενες ημέρες, σε σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί στην Καραγεώργη Σερβίας, αναμένεται να «κλειδώσει» νέα ρύθμιση οφειλών σε έως 48 δόσεις. Η ρύθμιση θα αφορά αποκλειστικά παλαιά χρέη προς το Δημόσιο και όχι τις πρόσφατες ή «φρέσκες» οφειλές, οι οποίες θα συνεχίσουν να υπάγονται στο υφιστάμενο πλαίσιο.
Ανώτερος παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών επισημαίνει ότι στόχος είναι να «ξεφουσκώσουν» τα χρέη που έχουν δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια και παραμένουν ανείσπρακτα επί δύο ή τρία χρόνια στα αρχεία των εφοριών. Η νέα ρύθμιση συνδέεται άμεσα με το επικείμενο σύστημα ελέγχων και είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών που θα εφαρμόσει η ΑΑΔΕ, αξιοποιώντας εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Αυστηρά κριτήρια και αποκλεισμοί κακοπληρωτών
Η ένταξη στη ρύθμιση των 48 δόσεων δεν θα είναι αυτόματη. Θα τεθούν συγκεκριμένα κριτήρια, τα οποία θα καθοριστούν από το υπουργείο Οικονομικών και την ΑΑΔΕ, με βασικό φίλτρο τη φορολογική συμπεριφορά του οφειλέτη στο παρελθόν. Στο μικροσκόπιο θα βρεθούν περιπτώσεις φορολογουμένων που κατ’ επανάληψη εντάσσονταν σε ρυθμίσεις, διέκοπταν τις πληρωμές μετά από σύντομο χρονικό διάστημα και αξιοποιούσαν τη ρύθμιση μόνο για να εξασφαλίσουν προσωρινή φορολογική ενημερότητα.
Όπως ξεκαθαρίζουν αρμόδιες πηγές, οι κατά συρροή ασυνεπείς δεν πρόκειται να έχουν πρόσβαση στο νέο σχήμα. Στόχος της κυβέρνησης είναι ο περιορισμός των ληξιπρόθεσμων χρεών, η αύξηση των κρατικών εσόδων και η ενίσχυση της ρευστότητας επαγγελματιών και επιχειρήσεων, με παράλληλη επιβράβευση της συνέπειας.
Στο τραπέζι και τα ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη
Παράλληλα, έχει ανοίξει συζήτηση για την οριστική εκκαθάριση του τοπίου γύρω από τα ανεπίδεκτα είσπραξης ποσά. Στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζεται η θέσπιση σαφών κριτηρίων ώστε οφειλές που, για αντικειμενικούς λόγους, δεν πρόκειται να εισπραχθούν ποτέ να διαγράφονται από τα αρχεία του κράτους.
Όπως σημειώνουν αρμόδιοι παράγοντες, δεν έχει νόημα να εμφανίζονται στα κρατικά βιβλία χρέη δισεκατομμυρίων ευρώ που δεν μπορούν να ανακτηθούν. Σε κάθε περίπτωση, η νέα ρύθμιση που σχεδιάζεται θα απέχει σημαντικά από τα αιτήματα φορέων που ζητούν επαναφορά ρυθμίσεων έως και 120 δόσεων.
Τι ισχύει σήμερα για τις ρυθμίσεις στην ΑΑΔΕ
Σήμερα, οι οφειλέτες μπορούν να αξιοποιήσουν την πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, τον εξωδικαστικό μηχανισμό και μια σειρά ψηφιακών εργαλείων που αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω εντός του 2026. Η πάγια ρύθμιση προβλέπει 12 ή 24 δόσεις για τακτικές οφειλές, όπως ΦΠΑ, φόρο εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ, και έως 48 δόσεις για έκτακτες οφειλές, όπως φόροι κληρονομιάς ή χρέη από φορολογικό έλεγχο.
Το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 4,34% για τις 12 δόσεις και στο 5,84% για τις 24 δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ. Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της εφαρμογής ρύθμισης οφειλών της ΑΑΔΕ.
Η «θηλιά» των χρεών για τις επιχειρήσεις
Η συζήτηση για τις δόσεις αναζωπυρώθηκε και από παρεμβάσεις εκπροσώπων της αγοράς. Πρόσφατα, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Μπρατάκος, χαρακτήρισε τα ληξιπρόθεσμα χρέη «θηλιά» για τις επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι οι 24 δόσεις δεν επαρκούν για τη βιώσιμη αποπληρωμή τους.
Όπως ανέφερε, σε μια περίοδο που οι επιχειρήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν αναπτυξιακή δυναμική, η ρύθμιση σε 120 δόσεις θα μπορούσε να αποτελέσει τη μόνη ρεαλιστική λύση, ακόμη και σε μόνιμη βάση. Η θέση αυτή αποτυπώνει την πίεση που δέχεται ο επιχειρηματικός κόσμος, αν και το υπουργείο Οικονομικών διαμηνύει ότι δεν εξετάζεται επιστροφή σε τόσο γενναιόδωρα σχήματα.
112,5 δισ. ευρώ τα ληξιπρόθεσμα χρέη στην Εφορία
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΑΑΔΕ, που αφορούν τον Οκτώβριο του 2025. Συνολικά 3.896.032 φυσικά και νομικά πρόσωπα οφείλουν 112,5 δισ. ευρώ, χωρίς τις προσαυξήσεις, από απλήρωτους φόρους εισοδήματος, ΦΠΑ, φόρους περιουσίας, τέλη και πρόστιμα.
Μόνο στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025, οι νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές ανήλθαν στα 7,26 δισ. ευρώ. Παρά τις εισπράξεις μέσω κατασχέσεων και οικειοθελών πληρωμών, το συνολικό υπόλοιπο συνεχίζει να αυξάνεται, έστω και με ηπιότερους ρυθμούς. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται τα 50,2 δισ. ευρώ οφειλών προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και το γεγονός ότι, από τα 112,5 δισ. ευρώ, επισήμως εισπράξιμα θεωρούνται τα 85 δισ., ενώ 27,3 δισ. χαρακτηρίζονται ανεπίδεκτα είσπραξης. Ωστόσο, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τα πραγματικά εισπράξιμα ποσά δεν ξεπερνούν τα 30 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης βρίσκονται 1.636.279 οφειλέτες, ενώ άλλοι 2.317.581 βρίσκονται στη «ζώνη κινδύνου» για κατασχέσεις. Το νέο σχέδιο ρύθμισης φιλοδοξεί να ανακόψει αυτή τη δυναμική, χωρίς να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος.
