Χαμηλά ποσοστά στειρώσεων, ανεπαρκής χρηματοδότηση και σοβαρά κενά στην κτηνιατρική φροντίδα για τα αδέσποτα ζώα στη Θεσσαλονίκη καταγράφει έρευνα ομάδας εθελοντών από οκτώ χώρες, που συμμετείχαν σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα του Πολιτιστικού Οργανισμού Μακεδονίας – Θράκης «Εσαεί εν Ροή». Τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα χρόνιο και πολυεπίπεδο πρόβλημα, με επιπτώσεις όχι μόνο στην ευζωία των ζώων αλλά και στη δημόσια υγεία.
Ευρωπαϊκή εμπειρία, τοπικές παθογένειες
Τον περασμένο Δεκέμβριο, 16 εθελοντές από τη Σερβία, την Τσεχία, την Εσθονία, την Κίνα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Γερμανία βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του προγράμματος Skyrthalia vol. II – Pawsitive Parks. Όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η εκπρόσωπος του Οργανισμού, Ελένη Καβαζίδου, στόχος τους ήταν αφενός η άμεση υποστήριξη των αδέσποτων και αφετέρου η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας γύρω από το ζήτημα.
Οι εθελοντές κινήθηκαν σε διάφορες περιοχές της πόλης, εντόπισαν και κατέγραψαν αδέσποτα ζώα, πήραν συνεντεύξεις από στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης, μέλη φιλοζωικών οργανώσεων και κτηνιάτρους, ενώ παράλληλα υλοποίησαν δράσεις ενημέρωσης: από παραστάσεις σε σχολεία και δημόσιες εκδηλώσεις, έως τη δημιουργία ημερολογίου με φωτογραφίες ζώων και τη διανομή ενημερωτικών φυλλαδίων στους δρόμους.
Ανεπαρκείς χρηματοδοτήσεις και κενά στην εφαρμογή
Τα συμπεράσματα της έρευνας είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Σε μεγάλο αριθμό αδέσποτων διαπιστώνονται αθεράπευτοι τραυματισμοί, χρόνιες παθήσεις, εκτεταμένη παρουσία παρασίτων και ανεξέλεγκτοι αναπαραγωγικοί κύκλοι, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τα χαμηλά ποσοστά στειρώσεων.
Σύμφωνα με τους εθελοντές, τα υπάρχοντα κτηνιατρεία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες των αδέσποτων, κυρίως λόγω κόστους και περιορισμένης προσβασιμότητας. Παράλληλα, οι νομικές ευθύνες για την ευζωία των ζώων συχνά «σκοντάφτουν» σε άνισες επιχειρησιακές δυνατότητες και ασυνεπή χρηματοδότηση μεταξύ των δήμων.
«Η καθημερινή παρατήρηση αποκαλύπτει χρόνια κατάγματα, ανοιχτά τραύματα, χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού και υψηλά φορτία παρασίτων — σαφείς ενδείξεις ανεπαρκούς κτηνιατρικής ανταπόκρισης», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην έρευνα, με τους συντάκτες να προειδοποιούν και για ζωονοσογόνους κινδύνους που αφορούν τη δημόσια υγεία.
Το πρόγραμμα «Άργος» και τα όρια των δήμων
Παρά την ύπαρξη εθνικών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το πρόγραμμα «Άργος», που προβλέπει πόρους για τη φροντίδα των αδέσποτων, η εφαρμογή σε δημοτικό επίπεδο παραμένει κρίσιμη πρόκληση. Όπως επισημαίνεται, η αποτελεσματικότητα τέτοιων προγραμμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διοικητική επάρκεια και τη συνέπεια των δήμων.
Για το Δημοτικό Κτηνιατρείο Θεσσαλονίκης αναγνωρίζονται σημαντικές δυνατότητες, ωστόσο οι εθελοντές τονίζουν ότι απαιτείται ουσιαστική ενίσχυση σε προσωπικό, εξοπλισμό και πόρους, προκειμένου να καλυφθεί το ευρύτερο κενό φροντίδας.
Το «ταβάνι» του εθελοντισμού
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην υπερβολική εξάρτηση από εθελοντές, η οποία – όπως καταγράφεται – οδηγεί συχνά σε εξουθένωση και περιορισμό της φροντίδας. Η έλλειψη χρόνου, χρημάτων και μέσων μεταφοράς για τραυματισμένα ζώα, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος επείγουσας κτηνιατρικής περίθαλψης, αναγκάζει πολλές φορές σε επιλογές με βάση τη διαθέσιμη οικονομική δυνατότητα και όχι την πραγματική ανάγκη.
Αντίστοιχα προβλήματα εντοπίζονται και στη διατροφή των αδέσποτων. Φτωχές δίαιτες, όπως ξηρά τροφή χαμηλής ποιότητας, ψωμί ή απορρίμματα, αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα των ζώων, προκαλούν οδοντικά προβλήματα και επιβραδύνουν την ανάρρωση, αυξάνοντας τελικά τη ζήτηση για κτηνιατρική φροντίδα.
Προτάσεις για μια πιο οργανωμένη απάντηση
Οι εθελοντές καταθέτουν συγκεκριμένες προτάσεις, με αιχμή τη δημιουργία ειδικού ταμείου για κρίσιμες κτηνιατρικές υπηρεσίες, που θα καλύπτει κατάγματα, βαριά τραύματα, επείγουσες λοιμώξεις, έκτακτες στειρώσεις υψηλού κινδύνου, θεραπείες παρασίτων και εμβολιασμούς.
Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνουν την ανάπτυξη κινητών κτηνιατρικών μονάδων, τη θεσμική συνεργασία με κτηνιατρικές σχολές και οργανωμένες εκστρατείες πρόληψης. Όπως σημειώνεται συμπερασματικά, το μέγεθος του προβλήματος απαιτεί συντονισμένη και ολοκληρωμένη δράση, με ενίσχυση των προγραμμάτων στειρώσεων, αυστηρότερη εφαρμογή του νομικού πλαισίου, μεγαλύτερη στήριξη από τους δήμους και εκπαίδευση του κοινού.
Green Friday με επίκεντρο τα αδέσποτα
Στο πλαίσιο διάχυσης των αποτελεσμάτων της καμπάνιας, ο δήμος Θεσσαλονίκης και η Ε΄ Δημοτική Κοινότητα, σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Οργανισμό «Εσαεί εν Ροή», διοργανώνουν σήμερα εκδήλωση στο πλαίσιο της Green Friday, στον αύλειο χώρο της Ε΄ Δημοτικής Κοινότητας (Βίλα Μορντώχ). Η δράση περιλαμβάνει ενημερωτικό υλικό, οικολογικές και φιλοζωικές παρεμβάσεις, καθώς και σεμινάριο πρώτων βοηθειών για ζώα, επιχειρώντας να μετατρέψει την έρευνα σε αφετηρία ουσιαστικής ευαισθητοποίησης και δράσης.
