Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο Euronews, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αποτύπωσε το κλίμα και τις πολιτικές ισορροπίες της πρόσφατης συνόδου κορυφής της ΕΕ, απαντώντας τόσο στα σχόλια περί «κόπωσης» των Ευρωπαίων ηγετών όσο και στις ουσιαστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας.
«Οι σύνοδοι είναι περίπλοκες όταν είμαστε 27»
Απαντώντας στο ερώτημα αν η εικόνα εξάντλησης των ηγετών οφείλεται στην κούραση ή στην παρουσία και τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ στο διεθνές σκηνικό, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τον εγγενή βαθμό δυσκολίας των ευρωπαϊκών συνόδων. Όπως σημείωσε, όταν στο τραπέζι βρίσκονται 27 ηγέτες, η διαδικασία είναι αναπόφευκτα σύνθετη και απαιτεί χρόνο για να ακουστούν όλες οι απόψεις.
Τόνισε ότι, παρά τις ανησυχίες για την ανάγκη άμεσης ευρωπαϊκής δράσης, πραγματοποιήθηκε «μια πολύ καλή συζήτηση», με επίκεντρο τη μεταβαλλόμενη φύση της διατλαντικής σχέσης. «Η διατλαντική σχέση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη και πρέπει να τη διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο. Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ενιαίο ευρωπαϊκό μέτωπο για τη Γροιλανδία, με εξαίρεση την Ουγγαρία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο ζήτημα της Γροιλανδίας, σημειώνοντας ότι είναι θετικό πως ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε την επιθυμία του για αποκλιμάκωση. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη στάθηκε ενωμένη στην υπεράσπιση της Δανίας και της Γροιλανδίας, με μοναδική εξαίρεση την Ουγγαρία.
Η στάση της Βουδαπέστης, όπως είπε, δεν αποτέλεσε έκπληξη, καθώς παρόμοιες διαφοροποιήσεις καταγράφονται τον τελευταίο χρόνο. Ωστόσο, επισήμανε ότι βρέθηκε τρόπος να παρακαμφθεί το πρόβλημα, στέλνοντας μήνυμα συνοχής σε ένα κρίσιμο γεωπολιτικό ζήτημα.
Στρατηγική αυτονομία και ευρωπαϊκή άμυνα στο προσκήνιο
Σχολιάζοντας την κριτική του Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος χαρακτήρισε τη σύνοδο «χάσιμο χρόνου», ο πρωθυπουργός επέλεξε έναν πιο ισορροπημένο τόνο. «Μπορούμε να βλέπουμε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο», ανέφερε, για να προσθέσει ότι η συζήτηση περί στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης κερδίζει διαρκώς έδαφος.
Υπενθύμισε ότι ο ίδιος συγκαταλέγεται στους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που υποστήριξαν την ανάγκη μεγαλύτερων επενδύσεων στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα και την αντιμετώπιση των χρόνιων προβλημάτων ανταγωνιστικότητας. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στη σημασία ενός κλίματος ειλικρίνειας και σεβασμού, τόσο εντός της ΕΕ όσο και στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που, όπως είπε, αντικατοπτρίστηκε και στις δηλώσεις του Αντόνιο Κόστα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον τρόπο διεξαγωγής αυτών των συζητήσεων, χωρίς συμβούλους, τηλέφωνα και –στη συγκεκριμένη περίπτωση– χωρίς επίσημα συμπεράσματα, γεγονός που, κατά τον ίδιο, επιτρέπει πιο ανοιχτές και ενίοτε πιο ωμές τοποθετήσεις.
Γάζα, Τραμπ και ο ρόλος της Ευρώπης
Σε ό,τι αφορά το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ και τη σχετική συναίνεση που εκφράστηκε, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διευκρίνισε ότι αυτή αφορά την εκτίμηση πως οι ανακοινώσεις του Αμερικανού προέδρου υπερβαίνουν την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Παρά τις επιφυλάξεις, αναγνώρισε τη σημασία της αμερικανικής εμπλοκής, σημειώνοντας ότι η συμμετοχή των ΗΠΑ στην ανοικοδόμηση της Γάζας είναι κρίσιμη και ότι δύσκολα θα είχε επιτευχθεί εκεχειρία χωρίς τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ. Τόνισε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να συμμετάσχει στο σχέδιο όπως έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να διασφαλιστεί ουσιαστική ευρωπαϊκή παρουσία στο μέλλον της Γάζας.
Όπως ανέφερε, εφόσον υπάρξει δυνατότητα συνεργασίας με τις ΗΠΑ αποκλειστικά για τη Γάζα και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, η Ελλάδα θα μπορούσε να αναλάβει πρωτοβουλία για την επίτευξη ευρύτερης συναίνεσης.
Mercosur, αγρότες και ανοιχτή οικονομία
Τέλος, αναφερόμενος στη συμφωνία Mercosur και στις αντιδράσεις των αγροτών, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι μεγάλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες αποφέρουν συνολικά περισσότερα οφέλη παρά μειονεκτήματα. Στο πλαίσιο αυτό, έκανε λόγο για την ανάγκη διεύρυνσης των διεθνών σχέσεων της ΕΕ, αναφέροντας τις επικείμενες επισκέψεις της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Ινδία, καθώς και τη δική του προγραμματισμένη μετάβαση στη χώρα.
«Είμαστε μια μεσαίου μεγέθους ανοιχτή οικονομία, ηγέτες στην παγκόσμια ναυτιλία, και έχουμε συμφέρον να διασφαλίσουμε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες που ευνοεί το ελεύθερο εμπόριο», κατέληξε, τοποθετώντας τη συζήτηση για τη Mercosur σε ένα ευρύτερο γεωοικονομικό πλαίσιο.
