Η παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις της τελευταίας δεκαετίας, μετά την εντολή της Airbus για άμεση αναβάθμιση λογισμικού σε 6.000 αεροσκάφη της οικογένειας A320.
Η αιφνίδια ανάκληση, που εκδόθηκε την Παρασκευή από την EASA, προκάλεσε αναστάτωση σε αεροπορικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο και επηρέασε εκατοντάδες πτήσεις μέσα σε ένα από τα πιο φορτωμένα ταξιδιωτικά τριήμερα της χρονιάς.
Ακυρώσεις και καθυστερήσεις σε τρεις ηπείρους
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η American Airlines ανακοίνωσε ότι 340 από τα 480 A320 της χρειάζονται άμεση αναβάθμιση λογισμικού, μια διαδικασία διάρκειας περίπου δύο ωρών ανά αεροπλάνο. Στην Αυστραλία, η Jetstar ακύρωσε δεκάδες εσωτερικές πτήσεις, ενώ στην Ιαπωνία η ANA Holdings ανέστειλε 65 δρομολόγια το Σάββατο λόγω καθηλωμένων αεροσκαφών.
Ανάλογες κινήσεις έγιναν από μεγάλες εταιρείες όπως η Lufthansa, η IndiGo και η easyJet, οι οποίες έθεσαν προσωρινά αεροσκάφη εκτός λειτουργίας μέχρι να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες διορθώσεις.
Η Avianca της Κολομβίας δέχθηκε ισχυρό πλήγμα, καθώς επηρεάστηκε πάνω από το 70% του στόλου της, οδηγώντας την εταιρεία στο να παγώσει τις πωλήσεις εισιτηρίων έως τις 8 Δεκεμβρίου.
Μία από τις μεγαλύτερες ανακλήσεις στην ιστορία της Airbus
Η Airbus διέταξε άμεση τεχνική επέμβαση σε 6.000 αεροσκάφη A318, A319, A320 και A321. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και ταχύτερες ανακλήσεις των 55 ετών λειτουργίας της.
Περίπου 5.100 αεροπλάνα μπορούν να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία μετά από μια απλή ενημέρωση λογισμικού διάρκειας έως τριών ωρών. Ωστόσο, 900 παλαιότερες εκδόσεις απαιτούν αλλαγή ενσωματωμένων υπολογιστών και δεν επιτρέπεται να μεταφέρουν επιβάτες μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες.
Η ανάκληση συνέπεσε με την περίοδο αιχμής της Ημέρας των Ευχαριστιών στις ΗΠΑ, ενώ περίπου 3.000 αεροσκάφη της οικογένειας A320 βρίσκονταν ήδη στον αέρα όταν εκδόθηκε η οδηγία.
Τα αίτια πίσω από την κρίση
Το πρόβλημα εντοπίστηκε στο σύστημα ELAC, τον υπολογιστή που μεταφράζει τις κινήσεις του χειριστηρίου σε εντολές προς τα πηδάλια. Σύμφωνα με την Airbus, ηλιακή καταιγίδα αλλοίωσε κρίσιμα δεδομένα σε πρόσφατο περιστατικό, προκαλώντας ανεξέλεγκτη απώλεια ύψους.
Το συμβάν σημειώθηκε στις 30 Οκτωβρίου, σε πτήση της JetBlue από την Κανκούν προς το Νιούαρκ. Το αεροσκάφος υπέστη αιφνίδια κίνηση προς τα κάτω, τραυματίζοντας επιβάτες και αναγκάζοντας την πτήση να εκτραπεί στην Τάμπα. Η FAA ξεκίνησε άμεσα έρευνα, ενώ η EASA εξέδωσε υποχρεωτική οδηγία για όλες τις ευρωπαϊκές εταιρείες.
Η Thales, κατασκευάστρια του ELAC, δήλωσε ότι το υλικό ανταποκρίνεται πλήρως στις προδιαγραφές και ότι το θέμα αφορά αποκλειστικά λογισμικό.
Οι μεγαλύτερες αγορές και οι άμεσες επιπτώσεις
Στις ΗΠΑ, οι επιπτώσεις ήταν αισθητές αλλά ελεγχόμενες.
Η American Airlines ανέφερε ότι έχει ήδη προχωρήσει στην αναβάθμιση του μεγαλύτερου μέρους των επηρεασμένων αεροσκαφών. Η United αντιμετώπισε ελάχιστες διαταραχές, ενώ η Delta επηρεάστηκε σε λιγότερο από 50 αεροπλάνα.
Στην Ασία, η ANA ακύρωσε 95 πτήσεις επηρεάζοντας πάνω από 13.000 επιβάτες. Η Scoot στη Σιγκαπούρη είχε 21 από τα 29 A320 της στη λίστα των επηρεαζόμενων. Στην Αυστραλία, η Jetstar ματαίωσε περίπου 90 πτήσεις, με τα δύο τρίτα των αεροσκαφών της να επανέρχονται σε λειτουργία εντός της ημέρας.
Στην Ευρώπη, οι επιπτώσεις ήταν ηπιότερες. Τα αεροδρόμια του Λονδίνου δεν ανέφεραν σημαντικές αναταράξεις, ενώ η Air France σημείωσε καθυστερήσεις στο Charles de Gaulle. Η easyJet ολοκλήρωσε γρήγορα την αναβάθμιση σε μεγάλο μέρος του στόλου της και ανακοίνωσε ότι αναμένει πλήρη επαναφορά στο πρόγραμμα πτήσεων.
Καμία επίδραση στις ελληνικές αεροπορικές εταιρείες
Η AEGEAN ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ολοκληρώσει όλες τις απαιτούμενες αναβαθμίσεις λογισμικού στα αεροσκάφη της οικογένειας A320, χωρίς καμία επίπτωση στο πτητικό της πρόγραμμα. Η εταιρεία επιβεβαιώνει ότι οι πτήσεις συνεχίζονται κανονικά και ότι ο στόλος της συμμορφώθηκε πλήρως με τις οδηγίες της Airbus.
Αντίστοιχα, η SKY express σημειώνει ότι κανένα από τα αεροσκάφη της δεν περιλαμβάνεται στα 6.000 που απαιτούν αναβάθμιση. Ολόκληρο το δίκτυό της λειτουργεί χωρίς διαταραχές.
Η Airbus ζητά συγγνώμη και μιλά για αναπόφευκτη διαταραχή
Η Airbus παραδέχθηκε ότι η απόφαση θα προκαλέσει λειτουργική διαταραχή, αλλά υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια προηγείται κάθε άλλης επιχειρησιακής ανάγκης. Αεροπορικοί αναλυτές σημειώνουν ότι η χρονική συγκυρία είναι εξαιρετικά δυσμενής, όμως το γεγονός ότι η αναβάθμιση ολοκληρώνεται σχετικά γρήγορα αναμένεται να περιορίσει τη διάρκεια της κρίσης.
Ένα πλήγμα σε μια περίοδο ανταγωνισμού με τη Boeing
Η ανάκληση έρχεται λίγες εβδομάδες αφότου η οικογένεια A320 ξεπέρασε σε συνολικές παραδόσεις το Boeing 737, κατακτώντας τον τίτλο της πιο επιτυχημένης σειράς επιβατικών αεροσκαφών στην ιστορία.
Ταυτόχρονα, η κρίση έφερε στη μνήμη την πολυετή καθήλωση του Boeing 737 MAX μετά τα δυστυχήματα του 2018 και 2019, επαναφέροντας τη συζήτηση γύρω από την εξάρτηση του κλάδου από σύνθετα συστήματα λογισμικού.
Το άμεσο στοίχημα των αεροπορικών εταιρειών
Η πρόκληση για τους αερομεταφορείς είναι πλέον διπλή. Από τη μία πρέπει να ολοκληρώσουν τις αναβαθμίσεις και, από την άλλη, να διαχειριστούν την πίεση επιβατών που ταξιδεύουν μέσα σε μια περίοδο υψηλής ζήτησης.
Παρά την έκταση της κρίσης, η ταχεία ανταπόκριση των εταιρειών δείχνει ότι οι περισσότερες επιδιώκουν να επαναφέρουν τα προγράμματά τους σε πλήρη λειτουργία μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η παγκόσμια αεροπορία βρίσκεται ήδη σε φάση αναπροσαρμογής, με τις ρυθμιστικές αρχές να παρακολουθούν στενά την εφαρμογή των διορθώσεων και τους ταξιδιώτες να αναμένουν την επαναφορά της κανονικότητας στο διεθνές πτητικό δίκτυο.