Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει όλο και βαθύτερα στην καθημερινότητα των Ελλήνων, αλλά η μετάβαση από την απλή χρήση εφαρμογών στην ανάθεση εργασιών σε αυτόνομους ψηφιακούς βοηθούς συναντά ακόμη σημαντικές επιφυλάξεις.
Το 63% των χρηστών έξυπνων κινητών στην Ελλάδα εκτιμά ότι το 2030 θα χρησιμοποιεί καθημερινά εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, μόλις το 25% περιμένει ότι θα αξιοποιεί AI agents, δηλαδή συστήματα που θα μπορούν να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και να εκτελούν εργασίες για λογαριασμό του.
Η απόσταση ανάμεσα στα δύο ποσοστά αποτυπώνει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: οι Έλληνες είναι πρόθυμοι να εντάξουν την AI στην καθημερινή τους επικοινωνία και αναζήτηση πληροφοριών, αλλά εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι όταν πρόκειται να παραχωρήσουν σε μια μηχανή μεγαλύτερο βαθμό αυτονομίας.
Τα στοιχεία προέρχονται από τη νέα έρευνα του Ericsson ConsumerLab με τίτλο «An Agentic Life», η οποία εξετάζει πώς αλλάζει η συμπεριφορά των χρηστών και ποιες απαιτήσεις δημιουργούνται για τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Η έρευνα βασίζεται σε περισσότερες από 43.000 απαντήσεις χρηστών smartphone, ηλικίας 15 έως 69 ετών, σε 27 αγορές.
Σήμερα, το 43% των χρηστών στην Ελλάδα χρησιμοποιεί καθημερινά τεχνητή νοημοσύνη, έναντι 50% διεθνώς. Η εξοικείωση, επομένως, έχει ήδη προχωρήσει, αν και η χώρα εξακολουθεί να υπολείπεται του παγκόσμιου μέσου όρου. Την ίδια στιγμή, μόλις το 3% των Ελλήνων χρησιμοποιεί σήμερα αυτόνομους ψηφιακούς βοηθούς, ποσοστό που παγκοσμίως φτάνει το 4%.
Η έρευνα συνδέεται με μια ευρύτερη συζήτηση για την αυτονομία και τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και για τις νέες ψηφιακές υποδομές που αναπτύσσονται στην Ελλάδα, από τον υπερυπολογιστή Δαίδαλος έως τις εφαρμογές AI. Το επόμενο βήμα, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από τις δυνατότητες των συστημάτων, αλλά και από την εμπιστοσύνη των χρηστών.
Από το 3% σήμερα στο 25% το 2030: Η μεγάλη απόσταση από τους αυτόνομους βοηθούς
Η σημαντικότερη αλλαγή που περιγράφει η έρευνα αφορά την εμφάνιση των λεγόμενων agentic AI εφαρμογών. Πρόκειται για συστήματα που δεν περιορίζονται στην απάντηση ερωτήσεων ή στην παραγωγή κειμένου, αλλά μπορούν να εκτελούν διαδοχικές ενέργειες, να λαμβάνουν οδηγίες και να ολοκληρώνουν εργασίες με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.
Ένας τέτοιος ψηφιακός βοηθός θα μπορεί, για παράδειγμα, να συγκρίνει προϊόντα και τιμές, να οργανώνει τις αγορές του χρήστη, να προγραμματίζει ραντεβού, να συντονίζει υποχρεώσεις ή να παρακολουθεί επαναλαμβανόμενες συναλλαγές.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 38% των χρηστών smartphone εκτιμά ότι θα χρησιμοποιεί τέτοιους βοηθούς μέχρι το 2030. Στην Ελλάδα η αντίστοιχη προσδοκία περιορίζεται στο 25%. Η διαφορά των 13 ποσοστιαίων μονάδων δείχνει ότι η ελληνική αγορά εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι στην επόμενη γενιά εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Η επιφύλαξη δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη της τεχνολογίας. Η ανάθεση μιας αναζήτησης ή η σύνταξη ενός κειμένου είναι διαφορετική υπόθεση από την παραχώρηση πρόσβασης σε προσωπικά δεδομένα, οικονομικές πληροφορίες ή υπηρεσίες που μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές.
Αυτό ακριβώς είναι το κρίσιμο πέρασμα για την επόμενη γενιά AI: από το εργαλείο που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος στον ψηφιακό συνεργάτη που ενεργεί για λογαριασμό του.
Οι εντατικοί χρήστες θα κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς
Μια ακόμη σημαντική διαπίστωση της έρευνας αφορά την ομάδα των λεγόμενων AI super users, δηλαδή των χρηστών που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη συχνότερα, σε περισσότερες εφαρμογές και για πιο σύνθετες δραστηριότητες.
Στην Ελλάδα, το ποσοστό αυτής της ομάδας αναμένεται να αυξηθεί από μόλις 4% σήμερα σε 21% το 2030. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αντίστοιχη πρόβλεψη είναι από περίπου 10% σε 30%.
Η σημασία αυτής της εξέλιξης είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με το μέγεθος της συγκεκριμένης ομάδας. Σύμφωνα με την Ericsson, οι εντατικοί χρήστες αναμένεται να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 80% της συνολικής δραστηριότητας τεχνητής νοημοσύνης μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Ήδη, οι σημερινοί εντατικοί χρήστες αφιερώνουν περίπου 2,5 φορές περισσότερο χρόνο σε εφαρμογές και υπηρεσίες AI σε σχέση με τον μέσο χρήστη smartphone. Η διαφορά αυτή αναμένεται να μεγαλώσει περαιτέρω.
Το εύρημα έχει σημασία και για τις επιχειρήσεις τεχνολογίας. Η διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τον αριθμό όσων δοκιμάζουν τις εφαρμογές, αλλά κυρίως από το πόσο συστηματικά θα τις εντάξουν στην εργασία, στην κατανάλωση και στην οργάνωση της καθημερινότητάς τους.
Πολυτροπική AI: Από το κείμενο στη φωνή, την εικόνα και το βίντεο
Η επόμενη φάση της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης δεν θα περιορίζεται στην πληκτρολόγηση ερωτήσεων και στη λήψη απαντήσεων. Θα περιλαμβάνει ταυτόχρονη αξιοποίηση διαφορετικών μορφών περιεχομένου, όπως κείμενο, εικόνα, βίντεο και φωνή.
Αυτή είναι η λεγόμενη multimodal AI, η οποία επιτρέπει στον χρήστη να αλληλεπιδρά με τα συστήματα με περισσότερους και πιο φυσικούς τρόπους.
Στην Ελλάδα, το ποσοστό των χρηστών που αξιοποιούν καθημερινά τουλάχιστον τέσσερις διαφορετικούς τρόπους αλληλεπίδρασης αναμένεται να αυξηθεί από 7% σήμερα σε 21% το 2030. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αντίστοιχη εκτίμηση είναι από 10% σε 30%.
Η Ελλάδα βρίσκεται, με βάση τις προσδοκίες των χρηστών, πάνω από τη Γερμανία, όπου το ποσοστό εκτιμάται στο 18%, τη Γαλλία με 15% και τη Σουηδία με 19%. Υπολείπεται, ωστόσο, της Ιταλίας με 23% και της Ισπανίας με 28%.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι ο χρήστης θα μπορεί να φωτογραφίζει ένα αντικείμενο και να ζητά πληροφορίες γι’ αυτό, να ανεβάζει ένα βίντεο για ανάλυση, να συνομιλεί φωνητικά με έναν ψηφιακό βοηθό ή να συνδυάζει διαφορετικά δεδομένα για να ολοκληρώσει μια εργασία.
Η τεχνητή νοημοσύνη μετατρέπεται έτσι σε ένα περιβάλλον αλληλεπίδρασης και όχι απλώς σε μια εφαρμογή αναζήτησης ή συνομιλίας.
Το κινητό παραμένει κυρίαρχο, αλλά έρχονται τα έξυπνα γυαλιά
Η εξάπλωση της AI αναμένεται να επεκταθεί και πέρα από τα smartphones. Το 34% των Ελλήνων χρηστών εκτιμά ότι μέχρι το 2030 θα χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη και σε έναν ακόμη τύπο συσκευής, έναντι 30% παγκοσμίως.
Στις νέες συσκευές περιλαμβάνονται τα έξυπνα γυαλιά, τα οποία μπορούν να συνδυάζουν κάμερα, μικρόφωνο, αισθητήρες και σύνδεση με υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.
Ο χρήστης θα μπορεί να λαμβάνει πληροφορίες για όσα βλέπει, να μεταφράζει επιγραφές και συνομιλίες, να αναγνωρίζει αντικείμενα ή να αναζητά πληροφορίες χωρίς να χρειάζεται να βγάζει το κινητό από την τσέπη του.
Η Ericsson εκτιμά ότι αυτές οι συσκευές θα λειτουργήσουν κυρίως συμπληρωματικά προς τα smartphones και όχι ως αντικαταστάτες τους. Το κινητό τηλέφωνο αναμένεται να παραμείνει το βασικό σημείο πρόσβασης στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.
Η διεύρυνση των συσκευών, πάντως, θα αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες καταναλώνουν και παράγουν ψηφιακά δεδομένα.
Το μεγάλο στοίχημα για τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας
Η αυξανόμενη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες απαιτήσεις για τις τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Η διαφορά σε σχέση με τη σημερινή χρήση του διαδικτύου είναι ότι οι εφαρμογές AI απαιτούν πολύ πιο συχνή αμφίδρομη ανταλλαγή δεδομένων.
Ο χρήστης δεν κατεβάζει απλώς περιεχόμενο. Στέλνει εικόνες, βίντεο, φωνητικές εντολές και άλλα δεδομένα σε απομακρυσμένα συστήματα, τα οποία επεξεργάζονται τις πληροφορίες και επιστρέφουν αποτελέσματα.
Αυτό αυξάνει την κίνηση δεδομένων προς τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας, γνωστή ως uplink traffic, και δημιουργεί μεγαλύτερη ανάγκη για ταχύτητα, χωρητικότητα και σταθερότητα.
Σύμφωνα με ξεχωριστή έκθεση της Ericsson για τις κινητές επικοινωνίες, η κίνηση δεδομένων από τις συσκευές προς τα δίκτυα σε αστικές περιοχές θα μπορούσε να είναι έως και τριπλάσια το 2031 σε σχέση με το 2025, στο μεσαίο σενάριο υιοθέτησης νέων εφαρμογών AI. Σε ένα σενάριο ταχύτερης εξάπλωσης, η αύξηση θα μπορούσε να φτάσει έως και πέντε φορές.
Οι εκτιμήσεις αυτές αφορούν διεθνή σενάρια και όχι ειδικά την ελληνική αγορά. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την πίεση που θα δεχθούν τα δίκτυα από την επόμενη γενιά ψηφιακών υπηρεσιών.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει και μια πρόσθετη διάσταση. Η ποιότητα της σύνδεσης θα επηρεάζει όλο και περισσότερο την πραγματική χρησιμότητα των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Η έρευνα καταγράφει ότι η καθυστέρηση στην απόκριση του δικτύου επηρεάζει την ικανοποίηση των εντατικών χρηστών AI σε βαθμό τριπλάσιο σε σχέση με τον μέσο χρήστη. Όσο περισσότερο εξαρτάται κάποιος από έναν ψηφιακό βοηθό για την καθημερινή του λειτουργία, τόσο λιγότερο ανεκτή γίνεται μια αργή ή ασταθής σύνδεση.
Πρόκειται για μια αλλαγή που αναμένεται να επηρεάσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των τηλεπικοινωνιακών παρόχων, οι οποίοι θα κληθούν να προσφέρουν όχι μόνο μεγαλύτερες ταχύτητες, αλλά και εγγυημένη ποιότητα σύνδεσης.
Το 53% φοβάται τους ψεύτικους ψηφιακούς βοηθούς
Η μεγαλύτερη πρόκληση για την εξάπλωση των αυτόνομων συστημάτων δεν είναι μόνο τεχνολογική. Είναι και ζήτημα εμπιστοσύνης.
Στην Ελλάδα, το 53% των καθημερινών χρηστών τεχνητής νοημοσύνης δηλώνει έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο ψεύτικοι ή παραβιασμένοι ψηφιακοί βοηθοί να ενεργήσουν στο όνομά τους.
Η ανησυχία είναι εύλογη, καθώς ένας αυτόνομος βοηθός θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα, λογαριασμούς, πληροφορίες πληρωμών και υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται για την εκπλήρωση καθημερινών υποχρεώσεων.
Εάν ένα τέτοιο σύστημα παραβιαστεί ή μιμηθεί από κακόβουλο λογισμικό, οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ σοβαρότερες από εκείνες μιας παραπλανητικής απάντησης ενός chatbot.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη μεταξύ των φορέων που εξετάστηκαν στην έρευνα για την επαλήθευση της ταυτότητας των ψηφιακών βοηθών.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα νέο πεδίο δραστηριότητας για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών. Εκτός από την παροχή σύνδεσης, θα μπορούσαν να αναλάβουν υπηρεσίες πιστοποίησης της ταυτότητας των AI agents, ελέγχου της πρόσβασής τους και προστασίας των επικοινωνιών τους.
Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι ετοιμάζονται για μια διαφορετική αγορά
Η μετάβαση στην εποχή των αυτόνομων ψηφιακών βοηθών ενδέχεται να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο τιμολογούνται οι τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες.
Η Ericsson εξετάζει το ενδεχόμενο οι πάροχοι να προσφέρουν στο μέλλον ειδικά προγράμματα σύνδεσης προσαρμοσμένα στις ανάγκες των AI agents, πέρα από τα σημερινά πακέτα κινητής τηλεφωνίας.
Η λογική είναι ότι οι ψηφιακοί βοηθοί θα χρειάζονται διαφορετικές προδιαγραφές σύνδεσης, ανάλογα με τις εργασίες που εκτελούν, τον όγκο δεδομένων που διαχειρίζονται και την ταχύτητα απόκρισης που απαιτείται.
Ένας ψηφιακός βοηθός που πραγματοποιεί διαρκείς αναζητήσεις, συγκρίνει προϊόντα και συντονίζει συναλλαγές μπορεί να δημιουργεί κίνηση στο δίκτυο ακόμη και όταν ο χρήστης δεν αλληλεπιδρά ενεργά με το κινητό του.
Έτσι, η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται σε έναν νέο, έμμεσο χρήστη των τηλεπικοινωνιακών δικτύων. Οι πάροχοι θα πρέπει να διαχειρίζονται όχι μόνο τις ανάγκες των ανθρώπων που συνδέονται στο διαδίκτυο, αλλά και την αυξανόμενη δραστηριότητα των αυτόνομων συστημάτων που ενεργούν για λογαριασμό τους.
Τι δείχνει πραγματικά η έρευνα για την Ελλάδα
Η έρευνα του Ericsson ConsumerLab πραγματοποιήθηκε σε 27 αγορές και περιλαμβάνει περισσότερους από 43.000 χρήστες έξυπνων κινητών ηλικίας 15 έως 69 ετών. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που εξετάστηκαν, μαζί με μεγάλες αγορές όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ινδία.
Τα δεδομένα συλλέχθηκαν σε δύο περιόδους, από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο του 2025 και από τον Φεβρουάριο έως τον Μάρτιο του 2026.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση: τα ποσοστά για το 2030 δεν αποτελούν βεβαιότητες ή τεχνολογικές προβλέψεις της εταιρείας. Αποτυπώνουν τις προσδοκίες των ίδιων των χρηστών για τον τρόπο με τον οποίο θεωρούν ότι θα χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη τα επόμενα χρόνια.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα αναμένεται να ακολουθήσει τη διεθνή τάση ενσωμάτωσης της AI στην καθημερινότητα, με αξιοσημείωτη αύξηση της συστηματικής και πολυτροπικής χρήσης της.
Η μεγαλύτερη επιφύλαξη αφορά την παραχώρηση αυτονομίας στις μηχανές. Οι Έλληνες φαίνεται να είναι αρκετά εξοικειωμένοι με την ιδέα να συνομιλούν με την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά λιγότερο έτοιμοι να της αναθέσουν την εκτέλεση εργασιών που απαιτούν πρόσβαση στην προσωπική τους ζωή.
Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη πρόκληση μέχρι το 2030: η τεχνολογία να αποκτήσει τις δυνατότητες να ενεργεί για λογαριασμό μας, χωρίς οι χρήστες να αισθάνονται ότι χάνουν τον έλεγχο.
