Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ήταν, σύμφωνα με τη Ντόρα Μπακογιάννη, μια δυσάρεστη αλλά αναμενόμενη εξέλιξη, με την οποία η ελληνική διπλωματία καλείται να αναμετρηθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Η πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Τουρκία ενισχύει συστηματικά την παρουσία της στη Λιβύη, απέρριψε τη ρητορική περί εθνικής ήττας και διαβεβαίωσε ότι οι έρευνες νότια της Κρήτης θα προχωρήσουν κανονικά.
Μιλώντας την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου στα Παραπολιτικά 90,1, η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας έστειλε παράλληλα μήνυμα για τον χρόνο και τον τρόπο λήψης αποφάσεων στην εξωτερική πολιτική, με αφορμή τη συζήτηση για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Όπως τόνισε, η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί με βάση τον δικό της σχεδιασμό και όχι υπό την πίεση των εξελίξεων ή των εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων.
Η παρέμβασή της επεκτάθηκε και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, με ευθείες βολές κατά του Αντώνη Σαμαρά, κριτική στον Αλέξη Τσίπρα και επίθεση στο ΠΑΣΟΚ για τη στάση του στη ρύθμιση σχετικά με την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η επικύρωση του μνημονίου και η τουρκική επιρροή στη Λιβύη
Η Μπακογιάννη εκτίμησε ότι η εξέλιξη ήταν αναμενόμενη, δεδομένης της στρατιωτικής και οικονομικής παρουσίας της Τουρκίας στη Λιβύη και της προσπάθειας της Άγκυρας να διευρύνει την επιρροή της. Όπως είπε, η Τουρκία «κάνει παιχνίδι» στην περιοχή, αξιοποιώντας τα δικά της μέσα και επιδιώκοντας να ενισχύσει τη θέση της.
Η πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Ελλάδα ακολουθεί τη δική της στρατηγική, επισημαίνοντας ότι Έλληνες βουλευτές είχαν συναντηθεί με Λίβυους συναδέλφους τους από διαφορετικά κόμματα, προκειμένου να εξηγήσουν τις ελληνικές θέσεις. Ωστόσο, όπως παρατήρησε, η στάση των Λίβυων βουλευτών έδειχνε ήδη ότι υπήρχαν επιφυλάξεις.
Η επικύρωση του μνημονίου του 2019 επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα απορρίπτει τη συμφωνία ως αντίθετη στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών. Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική διπλωματία επιδιώκει να ενισχύσει τις διεθνείς αντιδράσεις, όπως αναλύεται και στο Libre για τη διπλωματική αντεπίθεση της Αθήνας.
Προσφυγή σε ΟΗΕ και ΕΕ – Στο επίκεντρο οι έρευνες νότια της Κρήτης
Η Μπακογιάννη ανέφερε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει τις διπλωματικές κινήσεις της στα αρμόδια όργανα των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτιμώντας ότι η επικύρωση δεν μεταβάλλει τον ελληνικό σχεδιασμό για τις έρευνες νοτίως της Κρήτης.
«Επί της ουσίας δεν άλλαξε τίποτα», υποστήριξε, δίνοντας έμφαση στη συνέχιση των ερευνητικών εργασιών και στην παρουσία της Ελλάδας στο πεδίο. Κατά την ίδια, η προώθηση του σχεδιασμού αποτελεί έμπρακτη υπεράσπιση των ελληνικών θέσεων, παράλληλα με την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμών.
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του ενεργειακού σχεδιασμού στην περιοχή και της προοπτικής ερευνών για υδρογονάνθρακες. Η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει ανοιχτό τον δρόμο για τις σχετικές δραστηριότητες, χωρίς να επιτρέψει στην τουρκολιβυκή συμφωνία να λειτουργήσει ως εμπόδιο στις ελληνικές πρωτοβουλίες.
Τα 12 ναυτικά μίλια και το μήνυμα για την εξωτερική πολιτική
Για την πιθανότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η βουλευτής της ΝΔ ξεκαθάρισε ότι η σχετική συζήτηση είναι υπαρκτή, αλλά η απόφαση πρέπει να ληφθεί όταν το κρίνει η Ελλάδα.
Η ίδια απέρριψε την προσέγγιση που συνδέει μια τέτοια κίνηση με άμεση αντίδραση στις τελευταίες εξελίξεις. «Δεν ασκείται έτσι η εξωτερική πολιτική», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στρατηγικής συνέπειας και αποφυγής σπασμωδικών κινήσεων.
Η τοποθέτησή της εντάσσεται στη συζήτηση για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας και τον χειρισμό των ελληνοτουρκικών διαφορών. Η ελληνική θέση παραμένει ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων αποτελεί δικαίωμα της χώρας, το οποίο θα ασκηθεί με βάση τον εθνικό σχεδιασμό και στον χρόνο που θα επιλεγεί από την Αθήνα.
Η ενόχληση για τις ίσες αποστάσεις των ΗΠΑ
Ιδιαίτερα επικριτική εμφανίστηκε η Μπακογιάννη απέναντι στη στάση του αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο κατηγόρησε ότι ακολουθεί διαχρονικά πολιτική ίσων αποστάσεων σε περιπτώσεις διεθνών διαφορών.
Αντίθετα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι στο Κογκρέσο υπάρχει διαφορετική προσέγγιση, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο η στάση αυτή αντανακλά συνολικά τις προθέσεις της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας.
Για την πρώην υπουργό Εξωτερικών, το βασικό πρόβλημα είναι ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο αμφισβητεί τη δυνατότητα των ελληνικών νησιών να παράγουν θαλάσσιες ζώνες, υιοθετώντας μια αντίληψη οριοθέτησης που, όπως υποστήριξε, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από τη διεθνή κοινότητα.
«Εθνικολαϊκιστής» ο Σαμαράς – Δεν βλέπει θέμα διαγραφών στη ΝΔ
Η συζήτηση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο έφερε τη Μπακογιάννη και απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά. Η ίδια χαρακτήρισε τον πρώην πρωθυπουργό «εθνικολαϊκιστή», προσθέτοντας ότι δεν αποτελεί πλέον προσωπικό της ενδιαφέρον, ενώ εξέφρασε ανησυχία για την υποχώρηση της υπευθυνότητας που, όπως είπε, χαρακτήριζε ιστορικά την ελληνική στάση στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Αναφερόμενη στα εσωκομματικά της Νέας Δημοκρατίας και στα σενάρια διαγραφών, εκτίμησε ότι δεν υπάρχει τέτοιο ζήτημα. Έθεσε, ωστόσο, θέμα πολιτικής συμπεριφοράς ενόψει της προεκλογικής περιόδου, επικρίνοντας τις καθημερινές προσωπικές αντιπαραθέσεις στην τηλεόραση.
Σύμφωνα με την ίδια, στο εσωτερικό του κόμματος καταβάλλεται προσπάθεια να διαμορφωθούν κανόνες δεοντολογίας για τις δημόσιες παρεμβάσεις των στελεχών, με βασική αρχή την αποφυγή προσωπικών επιθέσεων.
Τσίπρας χωρίς σαφή ταυτότητα, επίθεση στο ΠΑΣΟΚ για τα social media
Η Μπακογιάννη άσκησε κριτική και στον Αλέξη Τσίπρα, τον οποίο περιέγραψε ως πολιτικά αμήχανο και σε αναζήτηση ταυτότητας. Εκτίμησε ότι η προσπάθειά του να επανατοποθετηθεί μπορεί να τον οδηγήσει σε μετακινήσεις από τη μία πολιτική άκρη στην άλλη, ενώ υποστήριξε ότι έχει χάσει μέρος της αυτοπεποίθησης και της πολιτικής του ακτινοβολίας.
Στο τελευταίο σκέλος της συνέντευξής της, στράφηκε κατά του ΠΑΣΟΚ με αφορμή τη στάση του στη ρύθμιση για τον ηλικιακό περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Υποστήριξε ότι το κόμμα δεν αντιλαμβάνεται επαρκώς τις ανησυχίες των οικογενειών και τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας.
Η αντιπαράθεση για τα social media προστέθηκε έτσι στην ευρύτερη πολιτική σύγκρουση, με την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση να διαφωνούν τόσο για το περιεχόμενο της ρύθμισης όσο και για τον τρόπο προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
