Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ βρέθηκαν την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο, σε μια συνάντηση που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όχι μόνο για τις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας, αλλά και για τις ισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια. Ο Αμερικανός πρόεδρος και η Μελάνια Τραμπ υποδέχθηκαν τον Κινέζο πρόεδρο και την Πενγκ Λιγιουάν σε επίσημη τελετή, πριν από τη διμερή συνάντηση και το επίσημο δείπνο.
Η νέα συνάντηση των δύο ηγετών πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η σχέση Ουάσιγκτον – Πεκίνου κινείται ανάμεσα στη διαπραγμάτευση και τον στρατηγικό ανταγωνισμό. Το εμπόριο ΗΠΑ – Κίνας βρίσκεται στον πυρήνα των συνομιλιών, με τις δύο πλευρές να αναζητούν συμφωνίες που θα περιορίσουν τις τριβές χωρίς να εξαφανίζουν τις βαθύτερες διαφορές.
Στην ατζέντα βρίσκονται ακόμη η τεχνητή νοημοσύνη, η τεχνολογία, η πρόσβαση στις αγορές, οι σπάνιες γαίες, η Ταϊβάν και το Ιράν. Πρόκειται για ζητήματα που συνδέουν πλέον άμεσα την οικονομική σχέση των δύο χωρών με την ασφάλεια και την παγκόσμια κατανομή ισχύος.
Η συνάντηση πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά τις εξελίξεις που ανέδειξαν ακόμη περισσότερο τον τεχνολογικό ανταγωνισμό Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Η μάχη για την τεχνητή νοημοσύνη αφορά πλέον όχι μόνο τα προηγμένα μοντέλα, αλλά και τα chips, τα data centers, την υπολογιστική ισχύ και τον έλεγχο των κρίσιμων υποδομών.
Τα δύο ζευγάρια στάθηκαν για λίγο μαζί στο κόκκινο χαλί του Λευκού Οίκου, πριν περάσουν στο εσωτερικό για την ανάκρουση των εθνικών ύμνων. Στις κοινές δηλώσεις τους, Τραμπ και Σι έδωσαν έμφαση στη σημασία της προσωπικής τους σχέσης, χωρίς ωστόσο να κρύψουν το εύρος των θεμάτων που παραμένουν ανοικτά.
Τραμπ: «Μια πραγματικά μεγάλη φιλία» με τον Σι
Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τη σχέση του με τον Σι Τζινπίνγκ σχέση «αμοιβαίου σεβασμού», υποστηρίζοντας ότι οι δύο ηγέτες έχουν αναπτύξει «μια πραγματικά μεγάλη φιλία» από την πρώτη εκλογή του στην προεδρία των ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι είναι η πρώτη φορά που υποδέχεται τον Κινέζο ομόλογό του στον Λευκό Οίκο και παρατήρησε ότι «πολλά έχουν αλλάξει» από την προηγούμενη φορά που ο Σι βρέθηκε εκεί.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ζητήματα ασφάλειας και τεχνολογίας, αλλά και στην «υπερνοημοσύνη», όρο που χρησιμοποιεί τις τελευταίες ημέρες για την τεχνητή νοημοσύνη. Όπως είπε, οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα σε αυτούς τους τομείς μπορούν να επηρεάσουν την ειρήνη και την ευημερία για τις επόμενες δεκαετίες.
Το εμπόριο και η πρόσβαση των Αμερικανών αγροτών στην Κίνα
Στο οικονομικό σκέλος, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι δύο πλευρές έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο και ότι οι ομάδες τους εργάζονται για μια «πιο ισορροπημένη εμπορική σχέση».
Στο επίκεντρο βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η πρόσβαση Αμερικανών αγροτών και κτηνοτρόφων στην κινεζική αγορά. Το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ουάσιγκτον, καθώς οι αγροτικές εξαγωγές αποτελούν ένα από τα βασικά πεδία στα οποία οι εμπορικές σχέσεις με το Πεκίνο έχουν άμεσες οικονομικές επιπτώσεις.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να εργάζονται για ένα «καλύτερο μέλλον» και για τις δύο χώρες, σε μια διατύπωση που αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω συμφωνιών.
Σι: «Να ενισχύσουμε την επικοινωνία»
Ο Σι Τζινπίνγκ ευχαρίστησε τον Τραμπ για τη φιλοξενία, μιλώντας εκ μέρους των 1,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων της Κίνας. Περιέγραψε τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου με τον όρο «στρατηγική σταθερότητα» και υποστήριξε ότι οι δύο χώρες έχουν ιστορική ευθύνη για την προώθηση της ανθρώπινης ανάπτυξης και προόδου.
«Είμαι έτοιμος να συνεργαστώ μαζί σας, ώστε να οδηγήσουμε το τεράστιο πλοίο των σινοαμερικανικών σχέσεων σε σταθερή πορεία προς το μέλλον», ανέφερε.
Ο Κινέζος πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον διάλογο, λέγοντας ότι οι δύο χώρες πρέπει να ενισχύσουν την επικοινωνία και να αναζητούν κοινό έδαφος, παρά τις διαφορές τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πεδίο διαπραγμάτευσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Σι στην τεχνητή νοημοσύνη. Ο Κινέζος πρόεδρος υποστήριξε ότι η AI πρέπει να βρίσκεται «πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο», σε μια τοποθέτηση που συνδέεται με την ευρύτερη διεθνή συζήτηση για την εποπτεία των ισχυρότερων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Η τεχνολογία αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς άξονες του ανταγωνισμού των δύο χωρών. Από την παραγωγή προηγμένων chips και τις υποδομές υπολογιστικής ισχύος μέχρι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, Ουάσιγκτον και Πεκίνο επιχειρούν να διασφαλίσουν τεχνολογικά πλεονεκτήματα.
Ο Σι δήλωσε παράλληλα ότι η Κίνα διατηρεί «διάπλατα ανοιχτή» την πόρτα για αμερικανικές επιχειρήσεις που επιθυμούν να επενδύσουν και να δραστηριοποιηθούν στη χώρα. Ζήτησε, από την άλλη, δίκαιη μεταχείριση για τις κινεζικές εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ταϊβάν και Ιράν στο παρασκήνιο των συνομιλιών
Πέρα από το εμπόριο και την τεχνολογία, η Ταϊβάν παραμένει ένα από τα πλέον ευαίσθητα ζητήματα στις σχέσεις των δύο χωρών. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν τμήμα της Κίνας, ενώ η Ουάσιγκτον διατηρεί στενές σχέσεις με την Ταϊπέι και σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια της περιοχής.
Στο τραπέζι βρίσκεται και το Ιράν. Η Κίνα διατηρεί σημαντικές οικονομικές και διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη, ενώ η αμερικανική πολιτική έναντι του Ιράν έχει άμεσες επιπτώσεις στην ενέργεια, στο εμπόριο και στη Μέση Ανατολή. Η κινεζική στάση απέναντι στις κυρώσεις του Τραμπ αποτελεί επομένως κρίσιμο παράγοντα στις αμερικανικές επιλογές.
Η «Παγίδα του Θουκυδίδη» και η πρόσκληση σε 100.000 Αμερικανούς φοιτητές
Ο Σι επανέφερε την ανάγκη να αποφευχθεί η λεγόμενη «Παγίδα του Θουκυδίδη», δηλαδή η θεωρία σύμφωνα με την οποία η σύγκρουση μεταξύ μιας ανερχόμενης δύναμης και μιας εδραιωμένης δύναμης μπορεί να καταστεί δύσκολο να αποφευχθεί.
Υποστήριξε ότι η αναζωογόνηση της Κίνας και η προσπάθεια των ΗΠΑ να διατηρήσουν την ισχύ τους μπορούν να συνυπάρξουν. Παράλληλα, απηύθυνε πρόσκληση σε 100.000 Αμερικανούς φοιτητές να επισκεφθούν την Κίνα μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Η συμβολική διάσταση της πρόσκλησης είναι εμφανής, καθώς ο Σι συνδέει τις διμερείς σχέσεις όχι μόνο με το εμπόριο και τη γεωπολιτική αλλά και με τις επαφές μεταξύ των κοινωνιών των δύο χωρών.
Το ενδιαφέρον τώρα στρέφεται στα αποτελέσματα
Το κρίσιμο στοιχείο της συνάντησης δεν βρίσκεται μόνο στη δημόσια εικόνα των δύο ηγετών αλλά στις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν. Εμπόριο, σπάνιες γαίες, τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, πρόσβαση στις αγορές και γεωπολιτικά ζητήματα συνθέτουν ένα εξαιρετικά ευρύ πεδίο διαπραγμάτευσης.
Το επίσημο δείπνο στον Λευκό Οίκο προσφέρει ένα ακόμη περιθώριο απευθείας επικοινωνίας Τραμπ και Σι. Οι επόμενες ανακοινώσεις θα δείξουν εάν η συνάντηση οδηγεί σε συγκεκριμένες συμφωνίες και δεσμεύσεις ή κυρίως σε διαχείριση των διαφορών που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
