Ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να υποδεχθεί προσωπικά τον Σι Τζινπίνγκ στη στρατιωτική βάση Άντριους, μια κίνηση που ξεφεύγει από το συνηθισμένο αμερικανικό πρωτόκολλο και υπογραμμίζει τη σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην επίσκεψη του Κινέζου προέδρου. Την ίδια ώρα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 την εμπορική ανακωχή που επρόκειτο να λήξει τον Νοέμβριο.
Η άφιξη του Σι στην Ουάσιγκτον πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας παραμένουν ένα μείγμα οικονομικού ανταγωνισμού, τεχνολογικής αντιπαράθεσης και γεωπολιτικών διαφορών. Η συνάντηση Τραμπ–Σι στην Ουάσιγκτον είναι η δεύτερη μεταξύ των δύο ηγετών μέσα στο 2026 και η πρώτη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου στην αμερικανική πρωτεύουσα εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Ο Τραμπ και η πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ βρέθηκαν στην πίστα της Joint Base Andrews για να υποδεχθούν τον Σι και τη σύζυγό του Πενγκ Λιγιουάν. Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν χειραψία και είχαν σύντομη συνομιλία μπροστά στις κάμερες, πριν κινηθούν στον κόκκινο διάδρομο. Η υποδοχή περιλάμβανε στρατιωτική μπάντα, τιμητικό άγημα, κανονιοβολισμούς και υπέρπτηση βομβαρδιστικού B-1.
Η κίνηση του Αμερικανού προέδρου αποκτά πρόσθετο συμβολισμό καθώς, σύμφωνα με στοιχεία του C-SPAN που επικαλείται το Reuters, η προηγούμενη φορά που πρόεδρος των ΗΠΑ υποδέχθηκε ξένο ηγέτη στην Άντριους ήταν το 2015, όταν ο Μπαράκ Ομπάμα είχε υποδεχθεί τον Πάπα Φραγκίσκο. Ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει ανάλογη προσωπική υποδοχή και τον Αύγουστο του 2025, όταν είχε υποδεχθεί τον Βλαντίμιρ Πούτιν στο Άνκορατζ της Αλάσκας.
Η επίσκεψη του Σι, που διαρκεί από τις 23 έως τις 25 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιείται ενώ στο παρασκήνιο συνεχίζεται το μεγάλο εμπορικό παζάρι ΗΠΑ–Κίνας, με τους δασμούς, τις σπάνιες γαίες και τις τεχνολογικές εξαγωγές να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.
Η εμπορική ανακωχή έως τις 10 Ιανουαρίου
Το πρώτο συγκεκριμένο αποτέλεσμα της επίσκεψης ήρθε πριν από την επίσημη συνάντηση των δύο προέδρων στον Λευκό Οίκο.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι Ουάσιγκτον και Πεκίνο συμφώνησαν να παρατείνουν κατά δύο μήνες την εμπορική ανακωχή. Η προηγούμενη συμφωνία επρόκειτο να εκπνεύσει στις 10 Νοεμβρίου και πλέον η νέα ημερομηνία λήξης μεταφέρεται στις 10 Ιανουαρίου 2027.
Η συμφωνία προέκυψε μετά τις συνομιλίες του Μπέσεντ με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ. Η παράταση δεν σημαίνει ότι οι εμπορικές διαφορές έχουν επιλυθεί, αλλά δημιουργεί ένα νέο χρονικό περιθώριο για διαπραγματεύσεις.
Οι δύο χώρες εξακολουθούν να διαφωνούν για το ύψος και τη δομή των δασμών, τις εξαγωγές προηγμένων τεχνολογιών προς την Κίνα και τον έλεγχο κρίσιμων πρώτων υλών, με τις σπάνιες γαίες να αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα διαπραγματευτικά χαρτιά του Πεκίνου.
Η ατζέντα Τραμπ–Σι
Η επίσημη συνάντηση στον Λευκό Οίκο έχει ευρύτερη ατζέντα από το εμπόριο.
Οι δύο πρόεδροι καλούνται να συζητήσουν τις εμπορικές σχέσεις, τους δασμούς, τις σπάνιες γαίες και τους περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων τεχνολογιών. Στο ίδιο τραπέζι βρίσκεται πλέον και η τεχνητή νοημοσύνη, ένας από τους βασικούς τομείς του αμερικανοκινεζικού ανταγωνισμού.
Ιδιαίτερα ευαίσθητο παραμένει το ζήτημα της Ταϊβάν. Το Πεκίνο αναμένεται να πιέσει την Ουάσιγκτον για περιορισμό των αμερικανικών πωλήσεων όπλων προς το νησί, ενώ η αμερικανική πλευρά εξακολουθεί να θεωρεί την υποστήριξη της δυνατότητας αυτοάμυνας της Ταϊβάν τμήμα της πολιτικής της.
Στην ευρύτερη γεωπολιτική ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης οι σχέσεις της Κίνας με το Ιράν, ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας και ο ανταγωνισμός των δύο χωρών για την τεχνολογική και στρατηγική επιρροή.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο κρατικό δείπνο
Η σημασία της τεχνολογίας αποτυπώνεται και στη σύνθεση των προσκεκλημένων στο κρατικό δείπνο προς τιμήν του Σι Τζινπίνγκ.
Μεταξύ των προσκεκλημένων βρίσκονται κορυφαία ονόματα της αμερικανικής τεχνολογίας, όπως ο Τιμ Κουκ της Apple, ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI, ο Σούνταρ Πιτσάι της Alphabet, ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta και ο Ίλον Μασκ.
Η παρουσία τους στο δείπνο αντανακλά το βάρος που έχει αποκτήσει η τεχνητή νοημοσύνη στις αμερικανοκινεζικές σχέσεις. Η κούρσα για τα προηγμένα μοντέλα AI, τους ημιαγωγούς, τα data centers και τις υποδομές υπολογιστικής ισχύος έχει πλέον άμεση σύνδεση με την οικονομική και στρατηγική ισχύ των δύο χωρών.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η διατήρηση της αμερικανικής πρωτοπορίας στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα έναντι της Κίνας.
Πλήρεις τιμές στον Λευκό Οίκο
Η υποδοχή στην Άντριους ήταν μόνο η έναρξη της επίσημης επίσκεψης.
Την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου ο Σι Τζινπίνγκ και η Πενγκ Λιγιουάν θα βρεθούν στον Λευκό Οίκο για την επίσημη τελετή υποδοχής. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει στρατιωτικές τιμές, κανονιοβολισμούς, συνομιλίες των δύο προέδρων και κρατικό δείπνο.
Ο Λευκός Οίκος έχει επίσης προγραμματίσει ιδιωτικό τσάι του Σι με τον Ντόναλντ και τη Μελάνια Τραμπ, καθώς και επίσκεψη του Κινέζου προέδρου στα Εθνικά Αρχεία.
Ο ίδιος ο Σι, πριν ακόμη αρχίσουν οι επίσημες συνομιλίες, έστειλε μήνυμα υπέρ της διαχείρισης των διαφορών. Σε δήλωσή του ανέφερε ότι Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη ως εταίρους και όχι ως αντιπάλους.
Το κόκκινο χαλί και οι ανοιχτές διαφορές
Η εικόνα της υποδοχής στην Άντριους ήταν αυτή μιας επίσκεψης με ιδιαίτερα υψηλό πρωτόκολλο: κόκκινο χαλί, στρατιωτικές τιμές, κανονιοβολισμοί και προσωπική παρουσία του Αμερικανού προέδρου στην πίστα.
Πίσω από αυτή την εικόνα, ωστόσο, παραμένουν οι βασικές διαφωνίες που έχουν διαμορφώσει τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Πεκίνου τα τελευταία χρόνια. Το εμπόριο, η τεχνολογία, οι σπάνιες γαίες, η Ταϊβάν και η αμερικανική πολιτική έναντι της Κίνας εξακολουθούν να αποτελούν δύσκολα σημεία της διαπραγμάτευσης.
Η παράταση της εμπορικής ανακωχής έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 δίνει στις δύο πλευρές χρόνο για να αποφύγουν νέα κλιμάκωση. Το επόμενο βήμα είναι αν αυτός ο χρόνος θα οδηγήσει σε ευρύτερη συμφωνία ή απλώς σε μία ακόμη προσωρινή παράταση της αντιπαράθεσης.
