Νέα αντιπαράθεση γύρω από τον θάνατο του Ράτκο Μλάντιτς στη Χάγη προκαλούν οι καταγγελίες της οικογένειάς του για ελλιπή ιατρική φροντίδα και λανθασμένη φαρμακευτική αγωγή. Την ίδια ώρα, οι προετοιμασίες για την κηδεία του πρώην αρχηγού των Σερβοβοσνιακών δυνάμεων έχουν λάβει πολιτική διάσταση, με τη στάση του Βελιγραδίου να προκαλεί έντονες αντιδράσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η οικογένεια μιλά για «δολοφονία»
Ο Ντάρκο Μλάντιτς, γιος του Ράτκο Μλάντιτς, υποστήριξε σε συνέντευξη Τύπου ότι ο θάνατος του πατέρα του συνδέεται με αμέλεια κατά τη διάρκεια της θεραπείας του στο νοσοκομείο των φυλακών της Χάγης.
Σύμφωνα με την οικογένεια, η χορήγηση ισχυρών φαρμάκων επιδείνωσε την κατάσταση της υγείας του, ενώ καταγγέλλεται συνολικά ανεπαρκής ιατρική αντιμετώπιση.
«Η θέση της οικογένειας είναι ότι ο στρατηγός δολοφονήθηκε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ντάρκο Μλάντιτς, ανεβάζοντας σημαντικά τους τόνους γύρω από τις συνθήκες του θανάτου.
Ο Ράτκο Μλάντιτς απεβίωσε στις 27 Αυγούστου, ενώ νοσηλευόταν στο νοσοκομείο των φυλακών του δικαστηρίου της Χάγης.
Δεκάδες χιλιάδες αναμένονται στην κηδεία
Η οικογένεια επιβεβαίωσε ότι η κηδεία θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Δευτέρα το μεσημέρι. Το ίδιο πρωί, η σορός του Μλάντιτς θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στον Ναό του Αγίου Λουκά.
Ο Ντάρκο Μλάντιτς κάλεσε όσους εκτιμούσαν τον πατέρα του να παραστούν στην τελετή, ζητώντας παράλληλα να διατηρηθεί η αξιοπρέπεια της στιγμής και να τελεστεί το μυστήριο χωρίς εντάσεις.
Οι εκτιμήσεις της αστυνομίας κάνουν λόγο για πιθανή παρουσία δεκάδων χιλιάδων πολιτών. Στην κηδεία αναμένεται να παραστούν πολιτικοί εκπρόσωποι της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, καθώς και μέλη της σερβικής κυβέρνησης.
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς έχει δηλώσει ότι δεν θα παραστεί, επικαλούμενος «κρατικές υποχρεώσεις».
Η στήριξη του Βελιγραδίου προκαλεί αντιδράσεις
Η στάση της σερβικής κυβέρνησης απέναντι στον θάνατο και την επιστροφή της σορού του Μλάντιτς στη Σερβία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο εξωτερικό.
Η κυβέρνηση του Βελιγραδίου παραχώρησε αεροπλάνο για τη μεταφορά της σορού, ενώ το υπουργείο Άμυνας διοργανώνει τελετή μνήμης στη λέσχη αξιωματικών. Παράλληλα, δηλώσεις από τη σερβική πολιτική ηγεσία που παρουσιάζουν τον Μλάντιτς με ηρωικούς όρους έχουν προκαλέσει αντιδράσεις.
Η ιρλανδική προεδρία της ΕΕ καταδίκασε τη στάση της σερβικής πολιτικής ηγεσίας, ενώ η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος ακύρωσε το προγραμματισμένο για την επόμενη εβδομάδα ταξίδι της στο Βελιγράδι.
Μάρτα Κος: «Ασυμβίβαστη με τις αξίες της ΕΕ η εξύμνηση»
Η Μάρτα Κος σχολίασε ότι η εξύμνηση του Μλάντιτς μετά τον θάνατό του δεν συμβαδίζει με τις ευρωπαϊκές αξίες και με την πορεία της Σερβίας προς την ΕΕ.
Όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή πορεία απαιτεί αντιμετώπιση του παρελθόντος, πραγματική συμφιλίωση και σεβασμό προς τα θύματα των εγκλημάτων πολέμου.
Η παρέμβαση της Επιτρόπου προκάλεσε την αντίδραση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος χαρακτήρισε τη δήλωσή της «βλακώδη» και υπερασπίστηκε τις ενέργειες της σερβικής κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι έκανε ό,τι ήταν απαραίτητο ώστε η κηδεία να πραγματοποιηθεί με αξιοπρέπεια.
Ισόβια για τη Σρεμπρένιτσα και την πολιορκία του Σεράγεβο
Ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία στις 8 Ιουνίου 2021.
Κρίθηκε ένοχος για γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα, όπου περίπου 8.000 Βόσνιοι Μουσουλμάνοι δολοφονήθηκαν το καλοκαίρι του 1995, μετά την επίθεση των Σερβοβοσνιακών δυνάμεων στην περιοχή που τελούσε υπό την προστασία του ΟΗΕ.
Η καταδίκη του αφορούσε επίσης διώξεις και βίαιο εκτοπισμό Βοσνίων και Κροατών σε ολόκληρη τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, την τρομοκράτηση αμάχων κατά την πολιορκία του Σεράγεβο και την κράτηση μελών των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ ως ομήρων κατά τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ το 1995.
Ο θάνατός του, επομένως, επαναφέρει στο προσκήνιο όχι μόνο τα ερωτήματα της οικογένειας για τις συνθήκες της νοσηλείας του, αλλά και τη βαθιά πολιτική και ιστορική διαμάχη γύρω από την κληρονομιά του πολέμου στη Βοσνία.
