Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έκανε απότομο άλμα τον Αύγουστο, φτάνοντας το 3,7% από 2,7% τον Ιούλιο, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat.
Η επιτάχυνση είναι μεγαλύτερη από εκείνη που καταγράφηκε συνολικά στην ευρωζώνη, όπου ο πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% από 2,9%. Στο επίκεντρο βρίσκεται και πάλι η ενέργεια, ενώ η εξέλιξη των τιμών ενισχύει την αβεβαιότητα για την πορεία της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Από το 2,7% στο 3,7% μέσα σε έναν μήνα
Η ελληνική οικονομία μπαίνει στο φθινόπωρο με σημαντικά υψηλότερο πληθωρισμό. Η άνοδος κατά μία ποσοστιαία μονάδα μέσα σε έναν μήνα αποτελεί ένδειξη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές και ότι η αποκλιμάκωση των προηγούμενων μηνών δεν έχει σταθεροποιηθεί.
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, καθώς το 3,7% συγκρίνεται με 3,3% στην ευρωζώνη.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι τιμές της ενέργειας επηρεάζουν άμεσα τόσο τα νοικοκυριά όσο και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Παράλληλα, η αύξηση των τιμών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες περιορίζει την πραγματική αξία των εισοδημάτων, ιδιαίτερα για τα νοικοκυριά με χαμηλότερες αποδοχές.
Η ενέργεια οδηγεί ξανά την άνοδο στην ευρωζώνη
Στην ευρωζώνη, η ενέργεια αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα επιτάχυνσης του πληθωρισμού.
Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών ενέργειας έφτασε το 14,3% τον Αύγουστο, από 10,3% τον Ιούλιο. Πρόκειται για εντυπωσιακή επιτάχυνση και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την άνοδο του συνολικού δείκτη.
Ακολούθησαν οι υπηρεσίες με πληθωρισμό 3%, έναντι 3,3% τον Ιούλιο, ενώ τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά κινήθηκαν στο 1,2%, από 0,9%.
Οι τιμές των τροφίμων, του αλκοόλ και του καπνού αυξήθηκαν κατά 1,2%, παραμένοντας στα ίδια επίπεδα με τον Ιούλιο.
Η εικόνα επομένως είναι σύνθετη. Η βασική πηγή της νέας πληθωριστικής πίεσης είναι η ενέργεια, την ώρα που αρκετές από τις υπόλοιπες κατηγορίες παρουσιάζουν σαφώς ηπιότερες μεταβολές.
Ο δομικός πληθωρισμός δίνει διαφορετικό σήμα
Ένα στοιχείο που λειτουργεί ως αντίβαρο στην απότομη αύξηση του γενικού δείκτη είναι η πορεία του δομικού πληθωρισμού.
Ο δομικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη υποχώρησε οριακά στο 2,4% τον Αύγουστο, από 2,5% τον Ιούλιο. Η επίδοση ήταν μάλιστα καλύτερη από την πρόβλεψη των αναλυτών, οι οποίοι ανέμεναν ότι θα παρέμενε στο 2,5%.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει σημασία για την ΕΚΤ, καθώς ο δομικός πληθωρισμός θεωρείται πιο αντιπροσωπευτικός για τις υποκείμενες και πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, εξαιρώντας τις πιο ευμετάβλητες κατηγορίες.
Έτσι, πίσω από τη σημαντική άνοδο του συνολικού πληθωρισμού υπάρχει μια πιο συγκρατημένη εικόνα στις βασικές κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών.
Γερμανία: Στο 2,9% ο πληθωρισμός
Στη Γερμανία, ο πληθωρισμός επίσης κινήθηκε ανοδικά τον Αύγουστο, φτάνοντας το 2,9%, έναντι 2,8% τον Ιούλιο.
Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση από τον Απρίλιο, αν και παρέμεινε χαμηλότερα από την πρόβλεψη των αναλυτών, που τοποθετούσαν τον πληθωρισμό στο 3,1%.
Και στη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, η ενέργεια αποτέλεσε βασικό μοχλό των αυξήσεων. Την ίδια στιγμή, οι τιμές των υπηρεσιών και των τροφίμων κινήθηκαν πιο συγκρατημένα, ενώ επιδράσεις είχε και η εκπαίδευση, καθώς ξεκίνησε η νέα σχολική χρονιά.
Η εικόνα της Γερμανίας είναι κρίσιμη για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικονομία της ζώνης του ευρώ και μια χώρα με ιδιαίτερα υψηλή βαρύτητα στη διαμόρφωση των συνολικών οικονομικών τάσεων.
Γαλλία: Νέα επιτάχυνση στο 2,4%
Ανοδικά κινήθηκε ο πληθωρισμός και στη Γαλλία, φτάνοντας το 2,4% τον Αύγουστο, από 2,1% τον Ιούλιο.
Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο.
Η ενέργεια είχε και εδώ καθοριστικό ρόλο. Ο πληθωρισμός στην ενέργεια εκτινάχθηκε στο 16,7%, από 12,6% τον Ιούλιο, κυρίως εξαιτίας των πετρελαϊκών προϊόντων.
Ο πληθωρισμός στα βιομηχανικά προϊόντα υποχώρησε λιγότερο, στο 0,4% από 0,7%, ενώ στα τρόφιμα αυξήθηκε οριακά στο 1,1% από 1%, λόγω κυρίως της ταχύτερης αύξησης των τιμών των νωπών τροφίμων.
Αντίθετα, οι υπηρεσίες παρουσίασαν αποκλιμάκωση, με τον πληθωρισμό να περιορίζεται στο 2% από 2,2%. Στα προϊόντα καπνού παρέμεινε σταθερός στο 3,3%.
Σε μηνιαία βάση, ο δείκτης τιμών καταναλωτή στη Γαλλία αυξήθηκε κατά 0,7%, έναντι 0,6% τον Ιούλιο, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από τον Απρίλιο.
Το μεγάλο ερώτημα για την ΕΚΤ
Η νέα άνοδος του πληθωρισμού δημιουργεί ένα πιο δύσκολο περιβάλλον για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Από τη μία πλευρά, ο γενικός πληθωρισμός της ευρωζώνης στο 3,3% απέχει αισθητά από τον στόχο του 2%. Από την άλλη, ο δομικός πληθωρισμός κινείται χαμηλότερα, στο 2,4%, γεγονός που δείχνει ότι οι υποκείμενες πιέσεις δεν ακολουθούν την ίδια ένταση με την ενέργεια.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η ενεργειακή άνοδος θα αποδειχθεί προσωρινή ή εάν θα μεταφερθεί σταδιακά στο κόστος μεταφορών, παραγωγής, αγαθών και υπηρεσιών.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη είναι ακόμη πιο ευαίσθητη. Με τον πληθωρισμό στο 3,7%, οι αυξήσεις στους μισθούς και ειδικά στον κατώτατο μισθό αποκτούν μεγαλύτερη σημασία, καθώς ένα μέρος της ονομαστικής αύξησης μπορεί να εξανεμιστεί από τις υψηλότερες τιμές.
Το φθινόπωρο ξεκινά έτσι με ένα δύσκολο οικονομικό δίλημμα: οι εργαζόμενοι χρειάζονται υψηλότερα εισοδήματα για να διατηρήσουν την αγοραστική τους δύναμη, ενώ η νέα άνοδος του πληθωρισμού επαναφέρει την πίεση για αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Το ζητούμενο πλέον είναι εάν η ενεργειακή έξαρση θα μείνει περιορισμένη ή θα μετατραπεί σε νέο ευρύτερο κύμα αυξήσεων.
