Η εκδήλωση του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς στην Ταινιοθήκη
Μια βραδιά αφιερωμένη στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, στο έργο και στην επιστημονική του παρακαταθήκη, οργανώνει την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Η εκδήλωση πραγματοποιείται λίγες εβδομάδες μετά τον θάνατο του σημαντικού κοινωνιολόγου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 18 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 89 ετών.
Με τίτλο «Διαβάζοντας τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά», η εκδήλωση επιχειρεί να φωτίσει πλευρές της σκέψης ενός επιστήμονα που συνέδεσε την κοινωνιολογική ανάλυση της ελληνικής κοινωνίας με τη μελέτη του κράτους, των κοινωνικών μετασχηματισμών, των ανισοτήτων και της δημοκρατίας.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και λόγω της χρονικής συγκυρίας. Ο Τσουκαλάς υπήρξε ένας από τους διανοητές που προσπάθησαν να διαβάσουν την ελληνική κοινωνία μέσα από τις δικές της ιστορικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες, αποφεύγοντας την απλή σύγκρισή της με ένα υποτιθέμενο ευρωπαϊκό πρότυπο. Η πρόσφατη αποτίμηση του έργου του έχει αναδείξει ακριβώς αυτή τη διάσταση της σκέψης του.
Η εκλογή του Κωνσταντίνου Τσουκαλά στην Ακαδημία Αθηνών τον Μάρτιο του 2025, στην έδρα «Κοινωνιολογία – Κοινωνική Θεωρία», είχε αποτελέσει μια ακόμη θεσμική αναγνώριση μιας διαδρομής που εκτεινόταν από την πανεπιστημιακή διδασκαλία και την έρευνα έως την ενεργή παρουσία στον δημόσιο διάλογο.
Οι ομιλητές της εκδήλωσης
Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Χριστόφορος Βερναρδάκης, πρόεδρος του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.
Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν η Μαρία Κομνηνού, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ταινιοθήκης της Ελλάδος και ομότιμη καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και Πολιτικής Επικοινωνίας του ΕΚΠΑ, η Αλεξάνδρα Κορωναίου, καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και πρώην κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, καθώς και ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης, ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ.
Η επιλογή των ομιλητών παραπέμπει σε μια συζήτηση που θα κινηθεί γύρω από διαφορετικές πλευρές της επιστημονικής διαδρομής του Τσουκαλά και της επιρροής του στις κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες.
Από την «Ελληνική Τραγωδία» στη μελέτη της σύγχρονης κοινωνίας
Ο Τσουκαλάς άφησε ένα εκτεταμένο έργο που διαμόρφωσε σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο με τον οποίο μελετήθηκε η ελληνική κοινωνία κατά τη μεταπολεμική περίοδο. Στα κεντρικά του ενδιαφέροντα βρέθηκαν η κοινωνική αλλαγή, το κράτος, η εκπαίδευση, οι κοινωνικές ανισότητες και οι σχέσεις πολιτικής και κοινωνίας.
Η επιστημονική του διαδρομή ξεκίνησε από τη Νομική και συνεχίστηκε με σπουδές και ακαδημαϊκή δραστηριότητα σε Γερμανία, Γαλλία και ΗΠΑ. Δίδαξε στη Γαλλία, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο ΕΚΠΑ, ενώ το έργο του απέκτησε διεθνή απήχηση.
Στην εκδήλωση θα προβληθεί επίσης απόσπασμα από το αφιέρωμα στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά της εκπομπής «Οι Έλληνες», από το Αρχείο της ΕΡΤ, καθώς και απόσπασμα από συνέντευξή του στην εκπομπή «Συνομιλίες με Ιστορικούς» της Historiography.
Ελεύθερη είσοδος και ζωντανή μετάδοση
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026, στις 19:00, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, στην Ιερά Οδό 48 και Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136, στον Κεραμεικό.
Για όσους δεν μπορέσουν να βρεθούν στην Ταινιοθήκη, η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά μέσω των επίσημων λογαριασμών του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς στο YouTube και στο Facebook.
Η είσοδος είναι ελεύθερη, ενώ θα παρέχεται και διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.
