Στην πράξη περνά από σήμερα η Εθνική Πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών στα σούπερ μάρκετ, με περισσότερους από 1.700 κωδικούς προϊόντων να εντάσσονται στο πρόγραμμα και τις εκπτώσεις να κυμαίνονται από 5% έως 30%.
Η κυβέρνηση, οι προμηθευτές και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ επιχειρούν να περιορίσουν την πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό, με τις πραγματικές τιμές στο ράφι και στην απόδειξη να αποτελούν πλέον το βασικό κριτήριο αξιολόγησης της πρωτοβουλίας.
Πάνω από 850 επώνυμοι κωδικοί
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στα μέσα του καλοκαιριού μεταξύ κυβέρνησης, προμηθευτών και αλυσίδων σούπερ μάρκετ αρχίζει να αποτυπώνεται στις τιμές των προϊόντων. Σήμερα αναμένονται δηλώσεις από τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και την πρόεδρο της Ανεξάρτητης Αρχής Εποπτείας της Αγοράς, Δέσποινα Τσαγγάρη.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι κωδικοί επώνυμων προϊόντων έχουν ξεπεράσει τους 850, με τη μεσοσταθμική μείωση να διαμορφώνεται περίπου στο 9%. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται βασικά τρόφιμα και είδη καθημερινής χρήσης, όπως αλεύρι, γάλα, μακαρόνια και κρέας, αλλά και απορρυπαντικά, σαμπουάν, βρεφικές πάνες και σχολικά είδη.
Στόχος είναι οι μειώσεις να γίνουν περισσότερο αισθητές στα νοικοκυριά κατά την περίοδο κατά την οποία αυξάνονται οι οικογενειακές δαπάνες λόγω της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς.
Τι ισχύει για κρέας, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και σχολικά
Στην κατηγορία του κρέατος έχουν ενταχθεί περίπου 100 κωδικοί, με τη μείωση των τιμών να υπολογίζεται κατά μέσο όρο στο 7,5%. Από την πρωτοβουλία εξαιρείται το αρνί.
Στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας συμμετέχουν περισσότεροι από 350 κωδικοί, με τις μειώσεις να ξεπερνούν το 7%.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στα σχολικά είδη, όπου έχουν ενταχθεί περίπου 400 κωδικοί. Οι εκπτώσεις στην κατηγορία ξεπερνούν το 10%, σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικογένειες καλούνται να καλύψουν αυξημένες ανάγκες για τη νέα σχολική χρονιά.
Συνολικά, ο κατάλογος των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία έχει πλέον ξεπεράσει τους 1.700 κωδικούς.
Πώς υπολογίζεται η τελική έκπτωση
Η τελική τιμή ενός προϊόντος διαμορφώνεται από τον συνδυασμό της έκπτωσης που προσφέρει ο προμηθευτής και της επιπλέον μείωσης που μπορεί να δώσει η αλυσίδα σούπερ μάρκετ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το φρέσκο γάλα. Σε τιμή προμηθευτή 2,70 ευρώ, με έκπτωση 5%, η τιμή διαμορφώνεται στα 2,57 ευρώ. Εφόσον το σούπερ μάρκετ προσθέσει επιπλέον έκπτωση 2%, η τελική τιμή υποχωρεί στα 2,52 ευρώ.
Αντίστοιχα, σε μακαρόνια με αρχική τιμή 1,54 ευρώ, η έκπτωση 5% από τον προμηθευτή οδηγεί την τιμή στα 1,46 ευρώ. Με πρόσθετη έκπτωση 3% από την αλυσίδα, η τιμή στο ράφι διαμορφώνεται περίπου στα 1,42 ευρώ.
Η συγκεκριμένη διαδικασία σημαίνει ότι η τελική τιμή μπορεί να διαφέρει από αλυσίδα σε αλυσίδα, ανάλογα με την εμπορική πολιτική και τις πρόσθετες εκπτώσεις που εφαρμόζει κάθε επιχείρηση.
Οι ενστάσεις των καταναλωτικών οργανώσεων
Η πρωτοβουλία έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις και ενστάσεις από καταναλωτικές οργανώσεις, οι οποίες επισημαίνουν ότι οι μεγαλύτερες μειώσεις αφορούν συγκεκριμένους κωδικούς και δεν εφαρμόζονται οριζόντια σε ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων.
Έτσι, μια μείωση της τάξης του 7% στα μακαρόνια αφορά συγκεκριμένες συσκευασίες και κωδικούς που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα. Το σύνολο των προϊόντων της ίδιας κατηγορίας δεν αποκτά αυτομάτως αντίστοιχη έκπτωση.
Παράλληλα, επισημαίνεται ως αδυναμία της σήμανσης το γεγονός ότι δεν εμφανίζεται απαραίτητα η προηγούμενη τιμή του προϊόντος. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα του καταναλωτή να διαπιστώσει άμεσα το ύψος της πραγματικής μείωσης και να αξιολογήσει αν η προσφορά είναι ανταγωνιστική.
Διαφορετικές τιμές από αλυσίδα σε αλυσίδα
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής τιμής αναμένεται να διαδραματίσει ο ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων σούπερ μάρκετ.
Το ίδιο προϊόν μπορεί να πωλείται σε διαφορετική τιμή από επιχείρηση σε επιχείρηση, καθώς η έκπτωση του προμηθευτή μπορεί να συνδυάζεται με διαφορετική εμπορική πολιτική και διαφορετική πρόσθετη έκπτωση από κάθε αλυσίδα.
Με αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές καλούνται να συγκρίνουν τις τελικές τιμές και όχι μόνο το ποσοστό της αναγραφόμενης έκπτωσης.
Οι μειώσεις θα διαρκέσουν έως τέσσερις μήνες
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, οι μειώσεις θα έχουν διάρκεια από δύο έως τέσσερις μήνες. Ο πρωθυπουργός έχει επισημάνει ότι η πρωτοβουλία αφορά βασικά αγαθά, είδη διαβίωσης και σχολικά προϊόντα, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση των οικογενειών κατά την περίοδο αυξημένων εξόδων.
Παράλληλα, οι μειωμένοι κωδικοί θα είναι διαθέσιμοι και στην πλατφόρμα e-Καταναλωτής, δίνοντας τη δυνατότητα στους καταναλωτές να συγκρίνουν τις τιμές μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων.
Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα κριθεί τελικά στην καθημερινότητα της αγοράς: στο πόσα προϊόντα θα παραμείνουν πραγματικά φθηνότερα, για πόσο διάστημα και κυρίως στο ποσό που θα πληρώνει ο καταναλωτής στην τελική απόδειξη.
