Η πρώτη δημοσκόπηση της Interview μετά τις καλοκαιρινές διακοπές καταγράφει μια εικόνα πολιτικής σταθερότητας στην κορυφή, αλλά και έντονης ρευστότητας στο υπόλοιπο πολιτικό σκηνικό.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί τρίτο, την ώρα που η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού καταγράφει αισθητή υποχώρηση. Παράλληλα, αυξάνονται οι αναποφάσιστοι και όσοι δηλώνουν ότι θα μπορούσαν να στραφούν σε άλλο κόμμα.
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται στην πρόθεση ψήφου με 26,5%, έναντι 26,8% στην προηγούμενη μέτρηση. Η ΕΛΑΣ υποχωρεί περισσότερο, από το 15,8% του Ιουλίου στο 14,5%, ενώ το ΠΑΣΟΚ παραμένει στην τρίτη θέση με 10%, έναντι 10,1%.
Η Ελληνική Λύση βρίσκεται πλέον σε απόσταση μόλις μίας μονάδας από το ΠΑΣΟΚ, με 9%, γεγονός που διατηρεί ανοιχτή τη μάχη για την τρίτη θέση.
Ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,1%, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» με 3,6%, έναντι 5,3% τον προηγούμενο μήνα, η Φωνή Λογικής με 3,1%, η Πλεύση Ελευθερίας με 2,9% και το ΜέΡΑ25 με 2,8%. Ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζει μικρή άνοδο, από το 1% στο 2%.
Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο, ωστόσο, βρίσκεται έξω από την κομματική κατάταξη. Οι αναποφάσιστοι αυξάνονται από 9% σε 10,6%, ενώ το «άλλο κόμμα» ανεβαίνει στο 6% από 5%. Συνολικά, δηλαδή, το 16,6% των ερωτηθέντων είτε δεν έχει αποφασίσει είτε δεν επιλέγει κάποιο από τα κόμματα που καταγράφονται ονομαστικά.
Η πτώση της «Ελπίδας» αλλάζει τα δεδομένα
Η μεγαλύτερη μεταβολή στη μέτρηση αφορά την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Η πτώση από το 5,3% στο 3,6% περιορίζει τη δυναμική που είχε εμφανίσει το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού στην προηγούμενη μέτρηση.
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται η δυναμική ενός νέου πολιτικού φορέα, αλλά δείχνει πόσο ευμετάβλητες παραμένουν οι εκλογικές προτιμήσεις. Σε ένα περιβάλλον όπου πάνω από ένας στους έξι ψηφοφόρους δεν τοποθετείται στα κόμματα που καταγράφονται, η εκλογική εικόνα απέχει ακόμη από το να θεωρηθεί οριστικά διαμορφωμένη.
Ο Μητσοτάκης πρώτος στην εμπιστοσύνη
Στην ερώτηση για το ποιον πολιτικό εμπιστεύονται περισσότερο οι πολίτες για τη διακυβέρνηση της χώρας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει στην πρώτη θέση με 29,3%.
Ακολουθεί ο «κανένας» με 19,2%, εύρημα που αποτυπώνει τη σημαντική απόσταση ενός τμήματος της κοινωνίας από το υφιστάμενο πολιτικό προσωπικό.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται ο Αλέξης Τσίπρας με 13,4%, ακολουθεί ο Κυριάκος Βελόπουλος με 11,4% και ο Νίκος Ανδρουλάκης με 8,5%.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά τη φθορά της κυβέρνησης σε επιμέρους δείκτες, ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να διατηρεί σαφές προβάδισμα στο ερώτημα της καταλληλότητας για τη διακυβέρνηση.
Οριακά περισσότεροι ζητούν εκλογές τώρα
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος έχει το εύρημα για τον χρόνο διεξαγωγής των εκλογών. Το 51% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της άμεσης προσφυγής στις κάλπες, ενώ το 46% προτιμά να ολοκληρώσει η κυβέρνηση την τετραετή θητεία της. Το 3% δεν παίρνει θέση.
Η πλειοψηφία, πάντως, δεν επιθυμεί μια παρατεταμένη εκλογική διαδικασία. Το 60% θέλει να προκύψει κυβέρνηση από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, ενώ μόλις το 32% θεωρεί προτιμότερη την προσφυγή και σε δεύτερη κάλπη.
Το αποτέλεσμα δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: περισσότεροι από τους μισούς εμφανίζονται θετικοί στην ιδέα των εκλογών τώρα, αλλά ταυτόχρονα η πλειοψηφία θέλει η πολιτική εκκρεμότητα να τελειώσει με μία εκλογική αναμέτρηση.
Πού τοποθετούνται οι ψηφοφόροι ΝΔ και ΠΑΣΟΚ
Η πολιτική αυτοτοποθέτηση των ψηφοφόρων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ προσφέρει στοιχεία για τις πιθανές μετακινήσεις μεταξύ των κομμάτων.
Στη Νέα Δημοκρατία, το 54,6% των ψηφοφόρων δηλώνει κεντροδεξιό, το 24% κεντρώο και το 20,4% δεξιό. Στο ΠΑΣΟΚ, το 51% αυτοπροσδιορίζεται ως κεντροαριστερό, το 40% ως κεντρώο και μόλις το 9% ως αριστερό.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν δύο διαφορετικές ζώνες πιθανής εκλογικής πίεσης. Η ΝΔ διαθέτει ένα σημαντικό τμήμα ψηφοφόρων που τοποθετείται δεξιότερα του κομματικού της κέντρου, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε πιέσεις από την Ελληνική Λύση αλλά και από μια πιθανή νέα πολιτική κίνηση στον χώρο της δεξιάς.
Από την άλλη πλευρά, το 40% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ που δηλώνει κεντρώο δημιουργεί ένα διαφορετικό πρόβλημα για τη Χαριλάου Τρικούπη. Πρόκειται για ένα εκλογικό ακροατήριο που μπορεί να αποτελέσει πεδίο ανταγωνισμού κυρίως με τη Νέα Δημοκρατία.
Οι πολίτες δεν πείθονται εύκολα για πρωτιά της ΕΛΑΣ
Με επιφύλαξη αντιμετωπίζουν οι πολίτες το ενδεχόμενο η ΕΛΑΣ να αναδειχθεί πρώτο κόμμα σε δεύτερες εκλογές, όπως έχει υποστηρίξει ο Αλέξης Τσίπρας.
Μόλις το 18% θεωρεί το σενάριο πολύ ή μάλλον ρεαλιστικό. Αντίθετα, το 79% το χαρακτηρίζει μάλλον ή καθόλου ρεαλιστικό.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς η ΕΛΑΣ καταγράφεται μεν δεύτερη στην πρόθεση ψήφου, αλλά εξακολουθεί να απέχει αισθητά από τη Νέα Δημοκρατία και δεν φαίνεται, τουλάχιστον στη συγκεκριμένη μέτρηση, να διαθέτει κοινωνική προσδοκία πρωτιάς σε ενδεχόμενη δεύτερη αναμέτρηση.
Δυσαρέσκεια για την πορεία της χώρας
Η πολιτική ρευστότητα συνοδεύεται από ένα έντονα αρνητικό κοινωνικό κλίμα. Το 65% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η χώρα κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, ενώ μόλις το 32% έχει αντίθετη άποψη.
Ακόμη πιο απαισιόδοξη είναι η εικόνα όταν το ερώτημα αφορά την προσωπική ζωή των πολιτών. Το 68% δηλώνει λίγο ή καθόλου αισιόδοξο για την κατάστασή του στους επόμενους έξι μήνες. Αντίθετα, το 30% εμφανίζεται πολύ ή αρκετά αισιόδοξο.
Η δυσαρέσκεια, επομένως, δεν αφορά μόνο την αξιολόγηση της κυβέρνησης ή τη γενικότερη πορεία της χώρας. Αγγίζει και τις προσωπικές προσδοκίες των πολιτών, στοιχείο που μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις εκλογικές συμπεριφορές εφόσον η σημερινή εικόνα διατηρηθεί.
Το 20% δεν αποκλείει κόμμα υπό τον Αντώνη Σαμαρά
Η πιθανότητα μιας πολιτικής κίνησης υπό τον Αντώνη Σαμαρά εξακολουθεί να έχει εκλογικό ενδιαφέρον. Το 12% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα ήταν πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσει ένα τέτοιο κόμμα.
Αν προστεθεί και το 8% που απαντά «λίγο», η δυνητική δεξαμενή φτάνει το 20%. Στον αντίποδα, το 79% δηλώνει ότι δεν θα ψήφιζε ένα κόμμα υπό τον πρώην πρωθυπουργό.
Το εύρημα δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε εκλογική πρόθεση, καταγράφει όμως έναν χώρο δυνητικής αποδοχής που δεν μπορεί να αγνοηθεί, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει ήδη ένα αξιοσημείωτο τμήμα ψηφοφόρων με δεξιότερη πολιτική αυτοτοποθέτηση.
Η κορυφή σταθερή, η βάση παραμένει ρευστή
Η δημοσκόπηση της Interview διαμορφώνει μια εικόνα στην οποία η βασική κομματική κατάταξη παραμένει σταθερή, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχει κλείσει ο εκλογικός χάρτης.
Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα, η ΕΛΑΣ παραμένει δεύτερη και το ΠΑΣΟΚ τρίτο, αλλά οι απώλειες και των τριών πρώτων κομμάτων, η άνοδος της Ελληνικής Λύσης, η υποχώρηση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», καθώς και η αύξηση των αναποφάσιστων, δείχνουν ότι σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος εξακολουθεί να αναζητά πολιτική επιλογή.
Σε αυτή τη συγκυρία, το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι μόνο ποιος προηγείται, αλλά ποιος θα καταφέρει να μετατρέψει τη σημερινή δυσαρέσκεια σε σταθερή εκλογική επιλογή. Και αυτό, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μέτρηση, παραμένει ακόμη ανοιχτό.
