Με 157 ψήφους υπέρ και 131 κατά, η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, ανοίγοντας τον δρόμο για αλλαγές στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για αναγκαία μεταρρύθμιση απέναντι στη λειψυδρία και τον κατακερματισμό των υπηρεσιών ύδρευσης, ενώ η αντιπολίτευση και περιβαλλοντικές οργανώσεις κάνουν λόγο για κίνδυνο απομάκρυνσης από τον δημόσιο και τοπικό χαρακτήρα του νερού.
Με 157 «ναι» πέρασε το νομοσχέδιο για το νερό
Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία από την Ολομέλεια της Βουλής, με τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας να τάσσονται υπέρ και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να καταψηφίζουν.
Στην ονομαστική ψηφοφορία που ζήτησε το ΠΑΣΟΚ επί της αρχής και συγκεκριμένων άρθρων, συμμετείχαν 288 βουλευτές. Υπέρ ψήφισαν 157 και κατά 131.
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης είχε υπογραμμίσει ότι η ονομαστική ψηφοφορία ζητήθηκε ώστε «ο καθένας από εμάς να πάρει την ευθύνη για την κρίσιμη απόφαση που συνδέεται με το μέλλον της διαχείρισης των υδάτων στην Ελλάδα».
Παπασταύρου: «Η αδράνεια και τα ευχολόγια δεν είναι λύσεις»
Κλείνοντας τη διήμερη κοινοβουλευτική συζήτηση, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση, υποστηρίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο διαχείρισης του νερού.
«Προχωράμε σε μια υπεύθυνη, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για το νερό. Η αδράνεια και τα ευχολόγια δεν είναι λύσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας ενσωματώθηκαν παρατηρήσεις από φορείς, εργαζόμενους της ΕΥΔΑΠ και εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η αντιμετώπιση του κατακερματισμού χωρίς να αγνοούνται οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Η κυβέρνηση μιλά για λειψυδρία και ανάγκη αλλαγής μοντέλου
Ο κ. Παπασταύρου υποστήριξε ότι υπάρχει μια βασική συμφωνία στο πολιτικό σύστημα: ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού πρέπει να διαφυλαχθεί, καθώς αποτελεί στρατηγικό εθνικό πόρο και βασικό στοιχείο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.
Ωστόσο, όπως είπε, η διαφωνία αφορά το πώς θα αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις.
«Η μία προσέγγιση λέει ότι το σημερινό σύστημα διαχείρισης του νερού, παρά τα προβλήματά του, μπορεί να αντιμετωπίσει τις ανάγκες. Η άλλη θεωρεί ότι το υπάρχον μοντέλο έχει εξαντλήσει τα όριά του», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση όσον αφορά τον κίνδυνο υδατικού στρες, καθώς είναι δεύτερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την Κύπρο ως προς την πιθανότητα αντιμετώπισης προβλημάτων επάρκειας νερού.
«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με υποστελεχωμένους φορείς, πολυκερματισμό, χωρίς τεχνική και οικονομική επάρκεια και χωρίς δυνατότητα υλοποίησης μεγάλων έργων», τόνισε.
«Χάνουμε 50% του νερού» – Το επιχείρημα για τις συνενώσεις
Κεντρικό σημείο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας αποτέλεσε η κατάσταση των δικτύων ύδρευσης και οι απώλειες νερού.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι σε αρκετές περιοχές οι απώλειες φτάνουν το 50%, το 60% ή ακόμη και το 70%, αναφέροντας ως παράδειγμα δήμους όπου τα προβλήματα υποδομών οδηγούν σε σοβαρές δυσλειτουργίες.
Παράλληλα αναφέρθηκε σε πρόσφατα περιστατικά προβλημάτων ποιότητας νερού σε περιοχές της Χαλκιδικής και της Θεσσαλονίκης, όπου, όπως είπε, χρειάστηκε παρέμβαση εισαγγελικών αρχών.
«Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια στην πραγματικότητα. Το σημερινό μοντέλο έχει προβλήματα και πρέπει να αλλάξει», υπογράμμισε.
Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η χώρα διαθέτει εκατοντάδες οργανισμούς διαχείρισης νερού, πολλοί από τους οποίους δεν διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνική επάρκεια, και υποστήριξε ότι οι μεγαλύτερες δομές μπορούν να εξασφαλίσουν καλύτερο σχεδιασμό και πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Αντιδράσεις από αντιπολίτευση και περιβαλλοντικές οργανώσεις
Η αντιπολίτευση καταψήφισε το νομοσχέδιο, εκφράζοντας ανησυχίες για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από τις τοπικές κοινωνίες σε μεγαλύτερα σχήματα.
Παράλληλα, 17 περιβαλλοντικές οργανώσεις ζήτησαν την απόσυρση του σχεδίου νόμου, υποστηρίζοντας ότι οι νέες ρυθμίσεις παραβιάζουν τις αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας στη διαχείριση του νερού.
Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι τα πραγματικά προβλήματα δεν είναι η ύπαρξη πολλών φορέων, αλλά η υποστελέχωση, η υποχρηματοδότηση, τα γερασμένα δίκτυα, οι διαρροές και η απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου προστασίας και εξοικονόμησης των υδάτινων πόρων.
Στην ανακοίνωσή τους εκφράζουν επίσης έντονες επιφυλάξεις για τη διάταξη που αφορά την εκτροπή υδάτων από τους ποταμούς Κρικελοπόταμο και Καρπενησιώτη προς την Αττική, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έργο που δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί περιβαλλοντικά.
Ζητούν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα ύδατα και την προτεραιότητα σε λύσεις που βασίζονται στην αποκατάσταση των φυσικών οικοσυστημάτων.
ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ στο επίκεντρο της νέας πολιτικής για το νερό
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ δεν συνιστά ιδιωτικοποίηση του νερού, αλλά προσπάθεια δημιουργίας ισχυρότερων δημόσιων μηχανισμών διαχείρισης.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος ανέφερε ότι η ΕΥΔΑΠ ήδη υλοποιεί μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα άνω των 2 δισ. ευρώ, με σημαντικό μέρος να αφορά την ανάπτυξη δικτύων αποχέτευσης στην ανατολική Αττική, όπου, όπως είπε, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες εξακολουθούν να μην διαθέτουν οργανωμένο σύστημα αποχέτευσης.
Παράλληλα, έφερε παραδείγματα από ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Σκωτία, η Ολλανδία και η Ιρλανδία, όπου, σύμφωνα με την κυβέρνηση, προχώρησαν σε συγχωνεύσεις φορέων διαχείρισης υδάτων με στόχο μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και εξοικονόμηση πόρων.
Το πολιτικό στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η ψήφιση του νομοσχεδίου ανοίγει πλέον μια νέα πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το μοντέλο διαχείρισης του νερού στην Ελλάδα.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η μεταρρύθμιση αποτελεί αναγκαία απάντηση στην κλιματική κρίση, τη λειψυδρία και τις αδυναμίες του σημερινού συστήματος.
Οι επικριτές της, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η λύση δεν βρίσκεται στη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων αλλά στην ενίσχυση των υφιστάμενων δημόσιων και δημοτικών φορέων με προσωπικό, πόρους και σύγχρονες υποδομές.
Το νερό, ως κρίσιμο δημόσιο αγαθό, παραμένει στο επίκεντρο μιας μεγάλης πολιτικής και κοινωνικής συζήτησης που αναμένεται να συνεχιστεί και μετά την ψήφιση του νόμου.
