Βελτιωμένη εμφανίζεται η εικόνα της μεγάλης πυρκαγιάς που ξέσπασε στη θέση Σφάκα, κοντά στην Οινόη της Μάνδρας Αττικής, έπειτα από πολύωρη και συντονισμένη επιχείρηση των πυροσβεστικών δυνάμεων. Παρά τη θετική εξέλιξη, η επιχείρηση κατάσβεσης παραμένει σε πλήρη εξέλιξη, καθώς οι πυροσβέστες αντιμετωπίζουν διάσπαρτες ενεργές εστίες μέσα στη δασική έκταση, ενώ οι καιρικές συνθήκες εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία.
Τεράστια κινητοποίηση επίγειων και εναέριων δυνάμεων
Η πυρκαγιά εκδηλώθηκε σε περιοχή με ξερά χόρτα και γρήγορα επεκτάθηκε σε πυκνό πευκοδάσος, αναπτύσσοντας έντονη δυναμική εξαιτίας του υψηλού θερμικού φορτίου και του δύσβατου ανάγλυφου της περιοχής.
Στο σημείο επιχειρούν συνολικά 210 πυροσβέστες, με 10 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 1ης ΕΜΟΔΕ, 45 πυροσβεστικά οχήματα, πλήθος εθελοντών και εθελοντικών ομάδων Πολιτικής Προστασίας, ενώ μέχρι τη δύση του ηλίου πραγματοποιούσαν συνεχείς ρίψεις νερού 29 εναέρια μέσα, εκ των οποίων 19 αεροσκάφη και 10 ελικόπτερα. Δύο από τα ελικόπτερα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον συντονισμό των επιχειρήσεων.
Καθοριστική είναι η συνδρομή υδροφόρων της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Μάνδρας – Ειδυλλίας, καθώς και μηχανημάτων έργου που δημιουργούν αντιπυρικές ζώνες σε συνεργασία με τη Διοίκηση Κατασκευών και Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών (ΔΙ.Κ.Α.Φ.Κ.Α.).
Οι φλόγες πλησίασαν κατοικίες χωρίς να τις απειλήσουν
Το μέτωπο κινήθηκε νοτιοδυτικά της Οινόης, κοντά στην Παλαιά Εθνική Οδό Ελευσίνας – Θηβών, φτάνοντας σε ορισμένα σημεία σε απόσταση περίπου 300 έως 400 μέτρων από κατοικίες.
Παρά την εγγύτητα των φλογών, μέχρι στιγμής δεν έχουν απειληθεί σπίτια ούτε έχουν καταγραφεί ζημιές σε κατοικημένες περιοχές ή κρίσιμες υποδομές. Η μεταβολή της διεύθυνσης των ανέμων, οι οποίοι πνέουν αντίθετα από τον οικισμό, συνέβαλε στη βελτίωση της κατάστασης, χωρίς όμως να αίρεται ο κίνδυνος αναζωπυρώσεων.
Για προληπτικούς λόγους ενεργοποιήθηκε το 112, καλώντας τους κατοίκους της περιοχής να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρμόδιων Αρχών.
Επιχειρησιακός συντονισμός με drone και το Κέντρο «ΟΛΥΜΠΟΣ»
Ο συντονισμός των δυνάμεων πραγματοποιείται από το Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο «ΟΛΥΜΠΟΣ», ενώ στην περιοχή επιχειρεί και κινητό κέντρο επιτήρησης με drone, το οποίο μεταδίδει σε πραγματικό χρόνο εικόνα στο ΕΣΚΕΔΙΚ μέσω οπτικών και θερμικών καμερών.
Σε επιφυλακή βρίσκονται επίσης δυνάμεις του ΕΚΑΒ, ενώ έχει κινητοποιηθεί και το Λιμενικό Σώμα. Παράλληλα, η Ελληνική Αστυνομία εφαρμόζει εκτεταμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις για τη διευκόλυνση του έργου της κατάσβεσης.
Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην Παλαιά Εθνική Οδό
Η κυκλοφορία έχει διακοπεί σε τμήματα της Παλαιάς Εθνικής Οδού Αθηνών – Θηβών.
Οι κυριότερες ρυθμίσεις εφαρμόζονται:
- από το ύψος της περιφερειακής οδού Οινόης – Πόρτο Γερμενού προς Ελευσίνα,
- από το ύψος της ταβέρνας «Λινάρδος» προς Βίλια,
- στον κυκλικό κόμβο της Μάνδρας (Cyclon) προς Θήβα.
Η Αστυνομία καλεί τους οδηγούς να ακολουθούν τις υποδείξεις των τροχονόμων και να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Εξετάζεται το ενδεχόμενο εμπρησμού από αμέλεια
Τα ακριβή αίτια της πυρκαγιάς διερευνώνται από το Ανακριτικό Κλιμάκιο Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού Δυτικής Αττικής.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο δήμαρχος Οινόης, Αρμόδιος Δρίκος, εξετάζεται με επιφύλαξη το ενδεχόμενο η φωτιά να προκλήθηκε από αμέλεια, καθώς υπάρχουν μαρτυρίες κατοίκων που κάνουν λόγο για αντικείμενο, πιθανότατα αναμμένο τσιγάρο, το οποίο φέρεται να εκτοξεύτηκε από διερχόμενο όχημα λίγο πριν εκδηλωθεί η πυρκαγιά.
Η φωτιά δημιούργησε το δικό της μικροκλίμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρατηρήσεις της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, σύμφωνα με τις οποίες η πυρκαγιά εμφάνισε παροδική πυροεπαγωγική συμπεριφορά.
Πρόκειται για ένα φαινόμενο κατά το οποίο η ίδια η φωτιά δημιουργεί τις δικές της τοπικές ατμοσφαιρικές συνθήκες. Η έντονη θερμότητα προκαλεί ισχυρά ανοδικά ρεύματα αέρα, τα οποία ευνοούν τον σχηματισμό πυροσωρειτών, δηλαδή χαρακτηριστικών νεφών που αναπτύσσονται πάνω από την επαγωγική στήλη καπνού.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι σημερινές ατμοσφαιρικές συνθήκες ήταν ευνοϊκές για την εκδήλωση του φαινομένου, καθώς συνδυάστηκαν η ξηρότητα κοντά στο έδαφος, η αυξημένη υγρασία στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και η περιορισμένη διάτμηση του ανέμου. Η εμφάνιση πυροσωρειτών αποτελεί ένδειξη ιδιαίτερα έντονης συμπεριφοράς της πυρκαγιάς και απαιτεί αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη καταλογίζει ευθύνες στην κυβέρνηση για την Πολιτική Προστασία
Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τη διαχείριση της μεγάλης πυρκαγιάς στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης ασκεί ο τομέας Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Στην ανακοίνωσή του κάνει λόγο για σοβαρές ελλείψεις στον σχεδιασμό της Πολιτικής Προστασίας, εκφράζει ανησυχία για το τοξικό νέφος που δημιουργήθηκε από την καύση βιομηχανικών υλικών και εύχεται ταχεία ανάρρωση στους πυροσβέστες που τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.
Κριτική για τη διαχείριση της πυρκαγιάς
Η ανακοίνωση χαρακτηρίζει τη μεγάλη πυρκαγιά στο Ωραιόκαστρο μία ακόμη ιδιαίτερα δύσκολη δοκιμασία για το σύστημα Πολιτικής Προστασίας της χώρας, επισημαίνοντας ότι προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές σε επιχειρήσεις και κατοικίες, ενώ οδήγησε στην προληπτική εκκένωση οικισμών και του Ιδρύματος Χρονίων Παθήσεων «Άγιος Παντελεήμων».
Σύμφωνα με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, το περιστατικό ανέδειξε την ανάγκη ύπαρξης ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού πρόληψης και επιχειρησιακής ετοιμότητας, αντί της διαχείρισης των κρίσεων με αυτοσχεδιασμούς.
Ανησυχία για το νέφος από την καύση βιομηχανικών υλικών
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο πυκνό νέφος καπνού που κάλυψε την ευρύτερη περιοχή του Ωραιοκάστρου, μετά την καύση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και υλικών.
Ο τομέας Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας επισημαίνει ότι η πιθανή καύση πλαστικών και άλλων χημικών ουσιών ενδέχεται να έχει προκαλέσει την έκλυση επικίνδυνων αέριων ρύπων, γεγονός που δημιουργεί εύλογη ανησυχία για πιθανές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Παράλληλα, ζητά συνεχή παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και έγκαιρη και σαφή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τα μέτρα αυτοπροστασίας.
«Σύνθετη κρίση και όχι ένα απλό περιστατικό»
Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι η συγκεκριμένη πυρκαγιά συνδύασε πολλαπλούς κινδύνους, καθώς εξελίχθηκε ταυτόχρονα σε δασική πυρκαγιά, βιομηχανικό ατύχημα, περιβαλλοντική κρίση και απειλή για τη δημόσια υγεία.
Όπως αναφέρεται, η Πολιτική Προστασία του 21ου αιώνα καλείται να αντιμετωπίζει πλέον σύνθετες κρίσεις, όπου φυσικές καταστροφές, τεχνολογικά ατυχήματα και περιβαλλοντικές επιπτώσεις αλληλεπιδρούν, απαιτώντας διαφορετικό επίπεδο σχεδιασμού και επιχειρησιακής προετοιμασίας.
Στήριξη στους πυροσβέστες και στους εθελοντές
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη εκφράζει την πλήρη στήριξή της προς τις πυροσβεστικές δυνάμεις, τους εθελοντές, τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και όλους όσοι συμμετέχουν στις επιχειρήσεις κατάσβεσης κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.
Παράλληλα, εύχεται ταχεία ανάρρωση στους πυροσβέστες που τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.
«Οι νόμοι δεν αρκούν χωρίς εφαρμογή»
Στο πολιτικό σκέλος της παρέμβασής της, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη υποστηρίζει ότι, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για μια νέα εποχή στην Πολιτική Προστασία και τις νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, εξακολουθεί να απουσιάζει ο συστηματικός και επιστημονικά τεκμηριωμένος σχεδιασμός διαχείρισης κινδύνων.
Όπως επισημαίνει, οι νόμοι αξιολογούνται από την αποτελεσματική εφαρμογή τους και από την ικανότητά τους να βελτιώνουν ουσιαστικά την πρόληψη, την ετοιμότητα και την επιχειρησιακή ανταπόκριση απέναντι στις φυσικές καταστροφές.
Πρόταση για σχεδιασμό βάσει κινδύνου
Η ανακοίνωση τονίζει ότι ένα σύγχρονο σύστημα Πολιτικής Προστασίας πρέπει να βασίζεται στην εκ των προτέρων χαρτογράφηση των ευάλωτων περιοχών και των κρίσιμων υποδομών, στην αξιολόγηση της πιθανότητας εκδήλωσης φυσικών ή τεχνολογικών κινδύνων, στον προσδιορισμό των παραγόντων που μπορούν να οδηγήσουν σε καταστροφές και στην εκπόνηση εξειδικευμένων επιχειρησιακών σχεδίων για κάθε πιθανό σενάριο.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι τα σχέδια αυτά πρέπει να δοκιμάζονται συστηματικά μέσω ασκήσεων, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να ενεργοποιούν προκαθορισμένες διαδικασίες όταν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια κινδύνου και να μην καταφεύγουν σε επιχειρησιακούς αυτοσχεδιασμούς.
Επίκληση διεθνών προτύπων
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη υποστηρίζει ότι η προσέγγιση αυτή ακολουθείται ήδη από διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ, ο ΟΟΣΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, όπου η εκτίμηση κινδύνων και ο σχεδιασμός βάσει κινδύνου αποτελούν βασικούς άξονες της πρόληψης και της ετοιμότητας.
Κλείνοντας την ανακοίνωσή της, αναφέρει ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της πυρκαγιάς και εκφράζει την ευχή να ολοκληρωθεί η επιχείρηση με απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της δημόσιας υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος.
